Кіріспе

Кейде "Зенит" деп аталатын советтік камера бренді.

Зенит камерасы – қазіргі кезде негізінен Жердің ауырлық өрісін жергіліктік түрде зерттеу үшін қолданылатын астрогеодезиялық телескоп. Зенит камералары – вертикаль бұрылысын (астрономиялық ендігі мен бойлығы) және сандық сызықты тікелей бақылауға арналған көшпелі далалық құралдар болып табылады.

Құрал

Зениттік камера оптикалық линзаны (шамамен 10–20 см апертурасы бар) цифрлық бейне сенсорымен (CCD) біріктіріп, зенитке жақын жұлдыздарды бейнелейді. Электрондық деңгейлер (көлбеу сенсорлары) линзаны зенитке бағыттау үшін қолданылады. Зениттік камералар әдетте екі камера бағытында (екі жақтан өлшеу) жұлдыз суреттерін түсіруге мүмкіндік беретін айналмалы платформаға орнатылады. Зениттік камералар көбінесе іздеу және сканерлеу құралдары ретінде жасалмайтындықтан, экспозиция уақыты шамамен 0,1 секундқа дейін қысқа болады, нәтижесінде жұлдыз суреттері дөңгелек түрінде шығады. Экспозиция сәттері GPS қабылдағыштарының уақытты тіркеу мүмкіндігі арқылы жазылады (уақыт белгілеу).

Деректерді өңдеу

CCD сенсоры мен линзаның үйлесімділігіне байланысты, бір цифрлық зениттік суретте ондағаннан жүздеген жұлдызға дейін түсіріледі. Суреттегі жұлдыздардың координаттары суреттік өңдеу алгоритмдері арқылы, мысалы, сурет моменттерін талдау немесе жұлдыз бейнелеріне сәйкес келетін нүктелік таралу функцияларын қолдану арқылы өлшенеді. Жұлдыз суреттерін калибрлеу үшін Tycho 2 немесе UCAC 3 сияқты жұлдыз каталогтары аспан анықтамасы ретінде пайдаланылады. Зениттік нүкте суреттелген жұлдыздардың өрісіне интерполяцияланады және телескоп осінің (кішкентай) бұрылысы мен экспозиция уақыты ескеріліп, вертикаль бағыты анықталады.

Дұрыс және қолдану

Егер зениттік камераның геодезиялық координаттары белгілі болса немесе, мысалы, GPS қабылдағышымен өлшенсе, зениттік камераның өлшеулері нәтижесінде тік бұрылыстар анықталады. Зениттік камералар астрономиялық координаттарды және тік бұрылыстарды шамамен 0,1 доғалық секундқа дейін дәл өлшейді. CCD бейне сенсорларына ие зениттік камералар түніне шамамен 10 далалық станцияда тік бұрылыстарды жинауға тиімді. Зениттік камералар Жердің гравитациялық өрісін (геоид, квазигеоид) зерттеу үшін қолданылған.