Кіріспе

Британдық тергеуші журналист және автор Иэн Овертон (1973 жылы туған) – британдық тергеуші журналист және «Жәннат бағасы: қанағатсыздықпен өлімге барушылар қазіргі әлемді қалай қалыптастырды» және «Гун-Бэби-Гун: қару әлеміне қанды саяхат» кітаптарының авторы. Ол журналистика саласындағы еңбектері үшін келесі марапаттарға ие болды: «Пибоди», «БАФТА Шотландия», екі «Амнистия» сыйлығы, «Prix Circom», «Бар Кеңесінің Жылдың үздік журналисі» және «One World» сыйлығы. Бұған қоса, ол үш рет «Корольдік теледидар қоғамы» сыйлығына және «Алтын қамыс» сыйлығына үміткер болды.

Білім

Овертон Кембридж университетінің Даунинг колледжінде тарих пәнін оқыды. 1997-1998 жылдары ол Кембридж университетінің Гонвилл және Каиус колледжінде халықаралық қатынастар саласы бойынша магистрлік диплом алды.

Айқышқа шегеленген сарбаз

"Шығайланған сарбаз" – Канада корпусында қызмет еткен одақтас сарбаз туралы кең таралған әңгіме. Ол қора есігіне немесе ағашқа штыктармен қадалған күйде өлтірілген болуы мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер бұл оқиғаны британдық пропаганданың мысалы ретінде пайдаланды. Иэн Овертон өзінің магистрлік диссертациясында "Шығайланған сарбаз" туралы және Бірінші дүниежүзілік соғыстың басқа да мифтерін зерттеді, содан кейін оларды 2002 жылы Ұлыбританияның Channel 4 телеарнасының "Құпия тарих" сериясының бөлігі ретінде көрсетілген теледокументалды фильмге айналдырды. Овертон жаңа тарихи деректерді тапты, олардың нәтижесінде шығайланған сарбаздың Канадалық жаяу әскерінің Орталық Онтарио полкінің сержанты Гарри Бенд екені анықталды. Ол 1915 жылдың 24 сәуірінде Ипр маңында жоғалып кеткені туралы хабарланған. Оның бөлімшесінің басқа сарбаздары Бендтің әпкесі Элизабет Петриге көңіл айту үшін хат жазды; бір жылдан кейін олардың бірі оған жолдаған хатында ағасының "шығайланған сарбаз" болғаны туралы күдіктерінің рас екенін мәлімдеді. Бендтің денесі табылған жоқ, ол Менин қақпасының ескерткішінде мәңгі есте қалды. Овертон тапқан деректердің ішінде Лидс университетінің Лиддл соғыс хаттары жинағынан табылған британдық медбикенің машинкамен жазылған жазбасы бар. Бұл жазбада капрал С. М. Браунның медбикесі Урсула Вайолет Чалонерге айтқан сөздері келтірілген: ол сержант Гарри Бендтің "Ипр шайқасынан кейін қора есігінің біріне бес штыкпен қадалған күйде өлтірілгенін" айтқан.

Телерадиожурналистика

2004 жылы Овертон Шотландиядағы қауіпсіздік саласындағы сыбайлас жемқорлықты ашарлаған BBC фильмі – «Security Wars» үшін BAFTA Scotland сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылы ол фармацевтикалық өнеркәсіптегі жалған дәрілер туралы BBC хабарламасы үшін Peabody сыйлығына ие болды. Сол жылы репортер Саймон Ривпен бірге BBC үшін түсірілген «Бар емес жерлер» сериалы ең жақсы танымал фильм номинациясында One World Award сыйлығын жеңіп алды, және ол осы сериалдың продюсері болды. 2005 жылдың тамызында Овертон ITN компаниясында атқарушы продюсер болып тағайындалды. 2006 жылы Ұлыбритания адвокаттар кеңесі коронерлер жүйесіндегі ұсынылып отырған өзгерістер туралы хабарға арналған ең үздік журналист деп танылды, бұл өзгерістер шетелдегі өлімдерді тергеуді міндетті емес, ерікті негізде жүргізуге мүмкіндік берер еді.

Журналистік зерттеулер бюросы

2009 жылдың қыркүйегінде Овертон Тергеуші журналистика бюросының тұңғыш бас редакторы болып тағайындалды. Осы қызметте ол көптеген марапатталған тергеулерді, оның ішінде Wikileaks Ирак соғысы туралы ақпараттарды бақылады. 2010-2011 жылдары оның редакторлығымен бюро Amnesty Award, Thomson Reuters Award сыйлықтарын жеңіп алды және IRE сыйлығына іліккен болатын. 2011/2012 жылдары бюро екінші рет Amnesty Award сыйлығын жеңіп алды және төрт рет Press Gazette Британдық журналистика сыйлығына ұсынылды. Овертон осы даудан кейін Тергеуші журналистика бюросындағы лауазымынан кетті. Овертон өзінің бір қызметкерін BBC-ге Newsnight баяндамасын дайындау үшін жіберуге келісім берген, бірақ оқиғаның редакциялық бақылауына араласпаған. Дегенмен, 2012 жылдың 2 қарашасында, ешқандай қатысы болмаса да, Овертон Twitter-де: "Егер бәрі жақсы болса, бүгін кешке педофил екені айтылатын өте жоғары дәрежелі саяси тұлға туралы Newsnight баяндамасы шығады" деп жазды. Лорд МакАльпин бұл айыптауларды қатты жоққа шығарып мәлімдеме жасады. Бұл айыптама кейіннен жалған екені анықталды.

Қарулы зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл

2012 жылдан бастап Иэн Овертон лондондық «Action on Armed Violence» (AOAV) қайырымдылық қорының атқарушы директоры болды. Ол Қару-жарақ саудасы форумының сарапшы мүшесі.

Қарулы бала: Қарулы әлемге қанды саяхат

Gun, Baby Gun: A Bloody Journey into the World of the Gun кітабы 2015 жылы Canongate баспасынан жарық көрді. "The Spectator" журналы оны "керемет қызықты" деп бағалаған. "The Independent" газеті бұл кітапты "таң қалдыратын, бірақ қаруға қарсы айтылған сөздерге бой алдырмайтын, ешкімді кінәламастан жазылған" деп сипаттады. "Financial Times" газеті оны "әрекетке толы, әлем бойынша қарудың көбінесе қайғылы әсерін зерттейтін амбициялық" деп атады. Gun Baby Gun 2015 жылғы Қылмыс жазушылар қауымдастығының «Dagger» сыйлығының құжаттық әдебиет категориясында финалға ілікті.

Бейбітшілік үшін қаншалықты қымбат: жанкешті бомбалаушы заманауи әлемді қалай өзгертті

Овертонның екінші кітабы "Жәннәт бағасы: жанкешті бомбалаушы қазіргі заманғы әлемді қалай қалыптастырды" 2019 жылдың сәуірінде жарық көрді. 2020 жылы "Жәннәт бағасы" Airey Neave Trust 2019/20 Неаве кітап сыйлығына ұсынылды. Кристина Лэмб оны "Санди Таймс" газетінде "құмар тудыратын, міндетті түрде оқылуы керек" деп бағалады. Энтони Лойд оны "New Statesman" газетінде "көрнекті, автор осы зор, тығыз және қараңғы тақырыпты сенімді түрде бақылайды, қызықты" деп сипаттады.