Кіріспе

Кәсіби теннис туры

ITF Grand Prix Circuit – 1970 жылы ILTF Grand Prix Tennis Circuit ретінде құрылған, ерлер арасындағы кәсіби теннис туры. Ол 1989 жылға дейін жыл сайын өткізілді, содан кейін ол және WCT Circuit біртұтас, әлемдік ATP Tour-мен алмастырылды.

Гран-придің құрылуы

Ашық дәуірдің басында кәсіби промоутерлердің Гранд Слем турнирлерін манипуляциялауы 1940-1950 жылдары әлемдегі ең үздік теннисші Джек Крамерді 1969 жылы Гран-приді ойлап табуға итермеледі. Ол оны "жинақталған ақшалай сыйлық қоры бар турнирлер сериясы" деп сипаттады, ол жинақталған ұпайлар жүйесі бойынша бөлінетін болар еді. Бұл үздік ойыншыларды серияда тұрақты түрде өнер көрсетуге ынталандырады, осылайша олар соңында сыйлықтан үлес алып, жыл соңындағы арнайы чемпионатқа іліксе алатын еді. 1970 жылы Франция ашық чемпионатына тек бірнеше келісімшарт ойыншысы келгенде Халықаралық теннис федерациясы (ILTF) Крамердің Гран-при ұсынысын мақұлдады. 1970 жылдың сәуірінде оның президенті Бен Барнетт алғашқы жылы тәжірибелік негізде Гран-при трассасын құру туралы хабарлады. Теннис әлемінің бірінші чемпионаты 1968 жылдың 20 қаңтарында Австралияның Сидней қаласында өтті. NTL-дің алғашқы турнирі 1968 жылдың 18-21 наурызында Бразилияның Сан-Паулу қаласында өткізілді. 1970 жылдың шілдесінде WCT NTL-ді өз ішіне қосты. 1971 жылы WCT жиырма турнирден тұратын трасса өткізді, жыл соңындағы WCT финалы қараша айында өтті. 1970 жылдың соңында журналистер әлемдегі ең үздік ойыншыларды бағалады. Осы рейтинг бойынша таңдалған ең үздік отыз екі ойыншы 1971 жылғы WCT трассасына шақырылды, олардың қатарында Илие Настасе, Стэн Смит, Ян Кодеш, Желько Франулович және Кларк Грейбнер болды. Австралия ашық чемпионаты WCT трассасының бөлігі болды, ал Франция ашық чемпионаты, Уимблдон және АҚШ ашық чемпионаты Гран-при турнирлері еді. ILTF (Гран-приді ұйымдастырушы) мен WCT арасындағы қақтығыс соншалықты күшті болды, Роузволл, Гимено, Лавер, Эмерсон және басқа WCT ойыншылары 1971 жылғы АҚШ ашық чемпионатын бойкоттады. Сол жылы үшінші кәсіби трасса – Джимми Коннорс болашақ менеджері Билл Риордан басқарған АҚШ жабық трассасы болды. 1971 жылдың шілдесінде ILTF барлық WCT келісімшарт ойыншыларына ILTF турнирлеріне қатысуға және 1972 жылдың басынан бастап ILTF нысандарын пайдалануға тыйым салды. 1972 жылғы Франция ашық чемпионаты мен Уимблдон чемпионаттарына барлық келісімшарт ойыншылары қабылдамады. 1972 жылдың сәуірінде ILTF және WCT 1973 жылғы турды қаңтардан мамырға дейін өтетін WCT трассасына және жылдың қалған бөлігінде өтетін Гран-при трассасына бөлуге келісті. ILTF және WCT арасындағы қақтығыс барлық теннисшілерді 1972 жылғы АҚШ ашық чемпионатына қатысуға мәжбүр етті, онда олар Джек Крамер, Дональд Делл және Клифф Драйсдейлдің күш-жігері арқасында өздерінің синдикатын, Теннисшілердің кәсіби қауымдастығын (ATP) құруға келісті. 1973 жылы төрт бәсекелес кәсіби трасса болды: WCT трассасы қаңтардан сәуірге дейін АҚШ жабық трассасымен, ал шілдеге дейін Гран-примен күресті; екі тур да маусымға дейін "Еуропа көктемгі трассасымен" жарысты. Сол жылы ATP мүшелерінің бірі, Никки Пиличтің Жаңа Зеландияға қарсы Дэвис кубогына қатыспағаны үшін Югославия теннис федерациясымен дисквалификацияланғаннан кейін 1973 жылғы Уимблдон чемпионатын бойкоттауға шақырды, бұл оқиға дау тудырды. Келіссөздер сәтсіз аяқталып, ATP бойкоты өтті, ұйымның тек үш мүшесі – Роджер Тейлор, Илие Настасе және Рей Келди ғана пикетті бұзды. Кейін олар осы үшін айыппұл төледі. Сол жылы ерлер арасындағы турнирлердің жеребесіне екінші қатарлы ойыншылар, сәтті жеңілгендер және Нил Фрейзер сияқты тәжірибелі ойыншылар енді, ол австралиялық Джон Купермен бірге ерлер арасындағы жұптар финалына өтті. Жеребеде сондай-ақ Бьёрн Борг, Виджай Амритрадж, Сэнди Майер және Джон Ллойд сияқты болашақ таланттар рекордтық көп көрерменнің алдында өнер көрсетті.

Басқару

Гран-приді басқаруды 1974 жылдан 1989 жылға дейін ерлер халықаралық кәсіби теннис кеңесі (MIPTC) жүзеге асырды. (1988 жылы оның атауы Ерлер теннис кеңесі (MTC) деп қысқартылды.) MIPTC-нің міндеттеріне оның Әдеп кодексін бұзу үшін айыппұл салу, допингке қарсы тестілеу жүргізу және Гран-при тізбегін басқару кірді. Сонымен қатар, кеңес 1977 жылы қабылданған желтоқсан айынан бастап, Австралия ашық турнирін Гран-при ұпайлар жүйесіне қосу мақсатымен 1987 жылы қаңтар айына көшірді, осылайша Гран-при Мастерлері 1986 жылдан бастап желтоқсан айында өткізілуіне мүмкіндік берді. Дегенмен, кеңес Гран-при тізбегіндегі турнирлер санын арттыруды тоқтатуға қол жеткізе алмады: 1974 жылы 48 турнир өткізілсе, 1989 жылы бұл көрсеткіш 75-ке жетті.

Интеграция және оның соңы

WCT және Гран-при турнирлері 1978 жылға дейін жеке-жеке өткізілді, содан кейін Гран-при турнирі WCT турнирлерін біріктірді. 1982 жылы WCT турнирлері қайтадан Гран-приден бөлініп, ATP рейтингтеріне ұқсас, күрделі WCT рейтингін жасады. Бірақ бұл бөлініс ұзаққа созылмады, және 1985 жылы Гран-при қалған төрт WCT турнирін өз ішіне қосты. 1988 жылғы АҚШ ашық чемпионатында ATP, сол кездегі әлемнің бірінші ракеткасы Мац Виландердің басшылығымен, Гран-при ұйымдастыру және ойыншылардың шаршауы сияқты маңызды мәселелер бойынша MTC-мен сәтсіз келіссөздер кезінде "Тұрақ алаңындағы баспасөз конференциясы" деп аталған кездейсоқ жиын өткізді. Осы баспасөз конференциясында ATP 1990 жылы өз жеке турнирін бастайтынын, демек 1989 жылғы Гран-при турнирінің соңғысы болатынын жариялады. Гран-при турнирінің соңғы іс-шарасы – 1989 жылдың 6-10 желтоқсанында Корольдік Альберт залында өткен Nabisco Masters Doubles. Оның соңғы чемпиондары Джим Грэбб пен Патрик МакЭнро болды, олар финалда Джон Фицджеральд пен Андерс Ярридті жеңіп шықты.

АТР турнирінің құрылуы

1990 жылы Хамильтон Джордан басқарған Теннисшілер кәсіби қауымдастығы (ATP) МТК-ны ерлер кәсіби теннисінің жалғыз басқарушы органы ретінде алмастырды, соның нәтижесінде ATP туры құрылды. Ең беделді тоғыз Гран-при турнирі 1990 жылдан 1995 жылға дейін "Чемпионат сериясы – бір апта" деп аталды. 1996 жылы Mercedes осы турнирлер сериясын демеушілік етіп, 1999 жылға дейін "Супер 9" деп атады. 2000 жылы олар 2004 жылға дейін "Теннис шеберлері сериясы", ал содан кейін 2009 жылға дейін "ATP шеберлері сериясы" деп аталды. Қазір бұл турнирлер ATP Masters 1000 деп аталады. Осы деңгейден төменгі Гран-при турнирлері бастапқыда "Гран-при супер сериясы" деп аталды. ATP оларды өз өкімінде қалдырып, "Чемпионат сериясы" деп қайта атады. Гран-при тур турнирлерінің қалғандары "Әлемдік серияның" құрамына кірді.