Құдайдың сандығы іздеулері және псевдоархеологиялық дәулер

Кіріспе

Геологтар мен археологтар псевдоархеология деп санайды. Нұхтың кемесін іздеу туралы хабарлар ежелгі заманнан бері келеді, өйткені көне ғалымдар Жаратылыс кітабындағы топан су туралы айтылған оқиғаның тарихилығын растау үшін кемеден табылған жәдігерлерді келтірген. 2020 жылы «Жас Жерді жарату» тобының өкілі – «Жаратуды зерттеу институты» көптеген экспедициялар өткізілгеніне қарамастан, Нұхтың кемесі табылмағанын және табылуы екіталай екенін мойындады. Іздеу кезінде пайдаланылған көптеген күмәнді табыстар мен әдістер геологтар мен археологтар тарапынан жалған ғылым және псевдоархеология деп бағаланады.

Ежелгі дәуір

Жаратылыс кітабында су тасқыны басылғанда, кеме «Арарат тауларында» тоқтағаны айтылған. «Жұбылелер кітабы» нақты бір тауды атап, оған «Лубар» деп ат қояды. Тора Кеме туралы ерекше қасиеттерді сипаттамайды, сондықтан Нұхтың кетіп кетуінен кейін оның тағдырына көп көңіл бөлінбеген. Талмудта айтылғандай, Ассирия патшасы Санхериб кемеден бір бөрене тауып алып, оның Нұхты су тасқынынан құтқарған құдай деп ойлап, сол бөренеден құдай бейнесін жасаған. Бұл Сеннахиримнің Нисрок ғибадатханасында табынуы туралы Киелі кітаптағы мәліметке сәйкес келіп, құдайдың атын «несер» («бөрене») деген еврей сөзінен шығарылған деп түсіндіріледі. Естер кітабына қатысты бір Мидраш Хаманның дарға аспан тірегін кемеден алынған бөренелерден жасағанын айтады. Жаратылыс кітабының 8 тарауындағы таргумимдер «Араратты» «Кадрон» және «Карду» (яғни Кордуэне) деп түсіндіреді. Иосиф Флавий су тасқыны туралы айта келіп, Нұхтың оқиғасын шумерліктердің су тасқыны туралы мифімен байланыстыруға тырысады, оны Беросс, Кардиялық Иероним, Патралық Мнесей және Дамасктық Николаус сипаттаған. Осылайша, ол Нұхтың кемесін Армениядағы бір тауға орналастырады, онда кемеден қалған заттар «күнге дейін» көрсетіліп жүр дейді. Бірақ, кейін Иосиф Флавий Каррхені кеме орналасқан жер деп атайды, сондай-ақ жергілікті халық қонақтарға кеме қалдықтарын көрсететінін мәлімдейді. Стридондық Иероним «Араратты» «Армения» деп аударған, ал армяндар өздері 11 ғасырға дейін Нұхтың кемесін Кордуэнемен байланыстырып келген. Саламилік Эпифаний былай деп жазды: «Нұхтың кемесінің қалдықтары әлі күнге дейін Кардиада көрсетілуде». Сол сияқты, Иоанн Златоуст сенбеушілерге: «Сіздер әлемдік құрып жойылудың, су тасқынының жайлы естідіңіз бе? Бұл жай ғана ескерту емес пе еді? Ол орындалмады ма? Осы ұлы іс іске аспады ма? Армения таулары оған куәлік етеді, онда кеме тоқтады. Осы күнге дейін сақталған кеме қалдықтары бізге ескерту үшін сақталып тұр емес пе?» деді. Агатангел де осыған ұқсас оқиғаны баяндайды, бірақ ол тікелей кемемен байланысты емес. Онда 3 ғасырдың армян патшасы Тиридат Масис тауына шығып, жаңа шіркеулердің негізін салу үшін сегіз тас әкеледі.

At the end of the Genesis flood narrative, when the flooding subsides, the Ark is said to come to rest "on the mountains of Ararat." The Book of Jubilees specifies a particular mountain, naming it "Lûbâr". The Torah does not describe any particular holiness about the Ark, and so little attention is given to its fate after Noah's departure. According to the Talmud, the Assyrian king Sennacherib found a beam from the Ark and, reasoning that it was the god who delivered Noah from the flood, fashioned the wood into an idol. This expands upon the biblical account of Sennacherib worshiping in the temple of Nisroch, interpreting the god's name to be derived from the Hebrew word neser ("beam"). A Midrash regarding the Book of Esther says that the gallows erected by Haman was built using a beam from the Ark. The targumim for Genesis 8 interpret "Ararat" as "Qadron" and "Kardu" (i. e., Corduene). In his recounting of the Flood, Josephus seeks to link the story of Noah to the Sumerian flood myth as described by Berossus, Hieronymus of Cardia, Mnaseas of Patrae, and Nicolaus of Damascus, thereby placing Noah's Ark on a mountain in Armenia, where he says relics from the ship are exhibited "to this day." However, Josephus later describes Carrhae as the location of the Ark, again claiming that the locals would show the remains to visitors. Jerome of Stridon translated "Ararat" as "Armenia" in the Vulgate, whereas the Armenians themselves associated Noah's Ark with Corduene until the 11th century. Epiphanius of Salamis wrote: "Thus even today the remains of Noah’s ark are still shown in Cardyaei." Similarly, John Chrysostom proposed to ask non believers: "Have you heard of the Flood—of that universal destruction? That was not just a threat, was it? Did it not really come to pass—was not this mighty work carried out? Do not the mountains of Armenia testify to it, where the Ark rested? And are not the remains of the Ark preserved there to this very day for our admonition?" Agathangelos relates a similar story, although not directly related to the Ark, in which the 3rd century Armenian king Tiridates scales Masis and brings back eight rocks to use in the foundation of new churches.

19 ғасыр

Арарат тауына алғаш рет 1829 жылы Фридрих Парот жетекшілік етті. Экспедиция туралы есебінде Парот: "Барлық армяндар Нұхтың кемесінің осы күнге дейін Арарат тауының шаңырағында сақталып тұрғанына және оны қорғау үшін ешбір адамға жақындасуға рұқсат етілмейтініне берік сенімді" деп жазды. Ол тауға көтерілгенде, "шамамен бір метрдей ұзындығы, бес сантиметрдей қалыңдығы бар, әлдебір құралмен кесілген ағаш бөлігін тапты, ол ағаштардың өсетін шегінен әлдеқайда жоғары болғандықтан, табиғи сынық болуы мүмкін емес" деген қорытындыға келді. Брайс сол ағаштан бір бөлігін алып, кейін ол Нұхтың кемесінің қалдығы болуы мүмкін деген пікірді айтты. Ағашқа қатысты басқа да түсініктер келгенін мойындаса да, ол "ешбір адам өз табысын жоққа шығаруға міндетті емес" деп шешті. 1 сәуірде жасалған әзіл ретінде Джордж МакКаллах Рид, "Полекс" деген атпен Жаңа Зеландия Геральдындағы бағанасында, қар көшкіні Нұхтың кемесінің қалдықтарын ашқанын мәлімдеді. Ридтің оқиғасы көбінесе Константинопольдегі Levant Herald газетінен алынған хабарлама түрінде баяндалады, ол бірнеше жыл бұрын жабылып қалған деп сенді; шындығында, газет сол кезде Eastern Express деп қайта ашылды. Бұл баяндамада "Түрік үкіметі тағайындаған комиссарлардың", соның ішінде "капитан Гаскойн" деп аталатын, бар емес ағылшын ғалымының, Сұлтан Абдул Хамид II және Осман империясындағы неміс елшісіне ұсынған қорытындылары сипатталды. Рид "Америкада көрмеге қою үшін Кемені сатып алуға тырысқан" "көшпенді американдық саяхатшы" туралы айту арқылы П.Т. Барнумды тануды көздеді. Келесі бірнеше айда Ридтің әзілі әлемнің газеттерінде жарияланды. Кейбір басылымдар оқиғаны әжуалай көрсетсе, ал басқалары Ридтің бастапқы жазғандарының көп бөлігін сынсыз қайта басып шығарды, оны (оның өзі айтқандай) Константинопольдегі тілшіге жатқызды. 24 қарашада Рид тағы бір мақала жазып, әзіл үшін кешірім сұрады және оқиғаның осы уақытқа дейін таралуына ризашылық білдірді:

The first recorded ascent of Ararat was led by Friedrich Parrot in 1829. In his account of the expedition, Parrot wrote that "all the Armenians are firmly persuaded that Noah's Ark remains to this very day on the top of Ararat, and that, in order to preserve it, no human being is allowed to approach it." On his ascent, he discovered "a piece of wood about four feet long and five inches thick, evidently cut by some tool, and so far above the limit of trees that it could by no possibility be a natural fragment of one." Bryce cut off a portion of the wood to keep, and later argued that it might plausibly be a remnant of Noah's ark. Although he admitted another explanation for the wood had occurred to him, he determined that "no man is bound to discredit his own relic." As an April Fools' Day joke, George McCullagh Reed, writing as "Pollex" for his opinion column in the New Zealand Herald, claimed that the avalanche had revealed the remains of Noah's Ark. Reed's story largely takes the form of a dispatch supposedly received from the Levant Herald in Constantinople, which he believed to have ceased operations several years earlier; in fact the paper had by that time relaunched as the Eastern Express. The report describes the findings of "Commissioners appointed by the Turkish Government", including a nonexistent English scientist named "Captain Gascoyne", which had already been submitted to Sultan Abdul Hamid II and the German ambassador to the Ottoman Empire. A reference to "an enterprising American traveller" seeking to purchase the Ark for exhibition in the United States was intended by Reed to be recognized as P. T. Barnum. Over the next several months, Reed's prank was picked up by newspapers around the world. While some publications presented the story tongue in cheek, others uncritically reprinted much of what Reed originally wrote, attributing it (as he had) to a correspondent in Constantinople. On 24 November, Reed wrote another column apologizing for the hoax and expressing amusement that the story had spread so far:

blockquote "Лондон Таймстың Глазго Геральдына, Лидс Меркуридің Палл Малл Газетіне, Ұлыбританияның және бүкіл Американың барлық маңызды метрополиялық және провинциялық газеттерінде менің досым капитан Гаскойн мен біздің Кемеміз құрметпен еске алынды; бірақ Пайғамдарлық хабаршының редакторына оның шынайылығын бекітудегі ең үлкен ынтасы тиесілі."

Джон Жозеф Нури

Джон Джозеф Нури 1887 жылғы сәуір айында Арарат тауының шаңырағында Нұхтың кемесін тапқанын мәлімдеді. Оның өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол 1865 жылы Бағдатта дүниеге келді, ал 1885 жылы Халдей католик шіркеуінде архидиакон қызметіне бекітілді. Америка Құрама Штаттарына сапар шеккен кезде ол ұзақ әрі ресми атауларымен көп назар аударды: «Өзінің Паптық Еміне, ең құрметті прелат, Монсиньор. Заморин Нури. Джон Джозеф, Нури принці, Д.Д., Л.Л., Д. (Құдайдың құдіретімен) Вавилон және Иерусалимнің Халдей патриархалды архидиаконы, Малабар, Үндістан және Парсы елшісінің Ұлы елшісі. Нұхтың кемесін және Айдың алтын тауларын ашқан. Азияның 900 000 000 халқының қасиетті православиелік, шығыс, патриархалдық империясының қасиетті Коронасының Жоғарғы Бас өкілі. Бір миллион шақырымды саяхаттаған алғашқы ғаламдық саяхатшы». Оны білгендер, соның ішінде Дж.О. Киннаман, Фредерик Г. Коан және Джон Генри Барроуз, оны харизматикалық, көп саяхат жасаған және бірнеше тілде сөйлейтін ғалым деп есептеді. 1893 жылы Нури Чикагода өткен Дүниежүзілік діндер парламентіне қатысты. 1897 жылы Триссур қаласындағы Халдей понтификалық соборында Нури патриарх болып сайланғаны туралы хабар оның сенімділігін растады. Дегенмен, түрік билігі оның Нұхтың кемесін тапқаны туралы мәлімдемесін растамады.

20 ғасыр

20 ғасырдың ортасынан бері жүргізілген іздестірулер көбінесе евангелистік, мыңжылдық шіркеулермен қолдауға ие болды және жалпы халықтың қызығушылығы, діни негіздегі журналдар, лекциялық сапарлар, бейнежазбалар және кейде телеарналардың арнайы бағдарламалары арқылы жалғасты.

Ресей экспедициясы

1940 жылы "Нұхтың кемесі табылды" деген мақала "Нью-Еден" журналының арнайы санында жарияланды. Бұл мақала "Владимир Росковицкийге" жатқызылды және ол 1917 жыл шамасында Арарат тауында Нұхтың кемесін тапқандығы туралы, "Ресей революциясы алдында" жазған естеліктерінен құралған. Берілген кезең үшін парашюттерге, оттегі баллондарына және ұшақтардағы турбокомпрессорларға сілтемелер уақытқа сай келмейді. Дегенмен, бұл оқиға кең таралды және көптеп қайта басылды. Бірақ 1942 жылға қарай кем дегенде екі басылым бұл оқиғадан бас тартты.

Аарон Дж. Смит

1948 жылдың қараша айында Эдвин Гринвальд Associated Press агенттігіне курд ауылдықтары Арарат тауында үлкен, тасқа айналған ағаш кеме тапқанын хабарлады. Сайкс қаржы жетіспеуіне байланысты жолға шыға алмағандықтан, Смит онысыз жалғастырып кетті.

Хажи Ерам

Жетіінші күндік адвентистер пасторы Харольд Уильямс 1952 жылы Кемісті зерттеуші Эрил Каммингске жазған хатында Хаджи Йерамның оқиғасын айтты. Уильямс 1920 жылы өте маңызды деп есептеген бұл оқиғаның жалғыз куәсі, бірақ оның дәлелдері жиырма жыл өткен соң жойылғанша оны бөлісуге ұмтылмады, ал 1950 жылдарға дейін жариялауға әрекет етпеді.

Фернандо Наварра

Француз өнеркәсібі Фернан Наварра 1956 жылы жазған «Я нашел Нойдің кемесін» атты кітабында Нұхтың кемесін тапқанын мәлімдеді. Наварраның айтуынша, ол 1937 жылы армян досының 1920 жылы әкесінен естіген аңыздарды айтып бергенінен кейін кеме іздеуге түсті. Бірақ, Наварра кейіннен жалғыз болғанда, ол тек Нұхтың кемесі болуы мүмкін деген үлкен, қара массаны көргенін айтты. Ол бұл нысанға жете алмады және оның бар екенін дәлелдей алмағандықтан, қайтып келгенше жарияламауға шешім қабылдады. Дегенмен, ағаштың жасын анықтау әдістерінің сенімділігі төмен және көптеген ғалымдар оларды мойындамайды. Радиокөміртектік талдау арқылы мұндай нақты дерек алу мүмкін емес, және ол Наварраның мәлімдемесінен басқа ешқандай библиялық уақыт санауына сәйкес келмейді. Наварра 1955 жылы су тасқыны «4484 жыл бұрын» болғанын жазды. ARF тобын жеке басқару үшін келіссөздер жүргізу кезінде Наварра команда табатын кез келген нәрсе үшін айтарлықтай қаржылық сыйақы мен роялти талап етті. Екі тарап 1968 жылғы экспедицияға келісімге келді, онда Наварра кешігіп келді және оларға жете алмақ болғанда аяғын жарақаттады. 1984 жылы Наварра Джеймс Ирвинге тағы бір ағаш бөлігін берді, ол оны тағы бір сынақтан өткізді. Ирвиннің үлгісі шамамен 1500 жылдық екені анықталды, ал қабықшаның жабыны әлдеқайда жаңа технологиямен салынғаны анықталды. Наварраның сенімділігіне қатысты бірнеше күмәнданулар туды. Нысанның мөлшері мен пішіні шамамен 137 метр ұзындығы және 46 метр ені бар кемеге ұқсайды, бұл оның Нұхтың кемесі болуы мүмкін деген болжамдарға орын береді. Уайеттің зерттеулерін насихаттауының нәтижесінде, Түркия үкіметі 1986 жылы бұл жерді ұлттық саябақ деп жариялады.

Георгий Хагопиан

1970 жылы армян-американдық Георгий Хагопиан өзінің ағасы оны бала кезінде Нұхтың кемесін екі рет көруге алып кеткенін айтты. Оқиғаның әртүрлі нұсқаларында алғашқы көрініс 1902, 1906 немесе 1908 жылдары болған, ал екінші оқиға шамамен екі жылдан кейін орын алған. Бұл мәліметтерге сәйкес, мұңмен жабылған кеме тік жардың шетінде орналасқан, сондықтан оның тек бір жағына ғана қол жеткізуге болады. Хагопианның бағалауынша, кеменің ұзындығы 305 метрден асады, ені мен биіктігі 35 метрден жоғары. Бұл бағалауды кеменің дәстүрлі өлшемдерімен салыстыру үшін Джон Уорвик Монтгомери: «Кішкентай балаларға нәрселер көбінесе шын мәнінде болғаннан гөрі үлкендей көрінеді», - деген пікір білдірді. 1976 жылы Ирвин Эрил Каммингсті кездестіріп, оның Нұхтың кемесін іздеу экспедициясына қатысуға қызығушылық танытты. Ол кезде Түркияның саясаты бойынша Арарат тауы зерттеушілер үшін жабық болды. Алайда, 1980 жылғы төңкерістен кейін Ирвиннің танымалдылығы оған президент Кенан Эвренмен қарым-қатынас орнатуға және 1982 жылы экспедицияға жетекшілік етуге мүмкіндік берді. Ирвиннің 1982 жылғы миссиясы апатқа ұшырады, ол шыңға дейін қысқа жол іздеп топтан шығып, жолдан құлап кетті. Ол құлаудың себебін есіне түсірмеді, бірақ кейін тас құлаудың салдарынан болғанын болжады. Сағаттардан кейін ол ауыр жарақатпен оянды және түнді өткізу үшін ұйықтайтын қапқа тығылып алды. Еш үрейленбеген Ирвин бір айдан кейін әйелі мен ұлымен Араратқа қайта оралды. Олар Араратты зерттеу үшін ұшақ жалдап, 22 адамнан тұратын экспедицияны басқарды. «Айда жүру оңай», - деді Ирвин Арарат тауына көтерілудің қиындықтары туралы. «Мен бар күшіммен тырыстым, бірақ кеме әлі де бізден қашып жатыр». 24 тамызда Ирвин өзінің жорығын бастаған кезде, оның 22 мүшесінің тек бесеуіне ғана оған еріп шығуға рұқсат берілді, ал экспедицияны отыз түрік сарбазы сүйемелдеді. Топ шыңға жеткенде, түрік шенеуніктері оларды төмен түсуге бұйырды. Миссияны жалғастыруға рұқсат алған кезде, олар өте шаршаған еді. АҚШ-тың Түркиядағы елшісі Роберт Штрауш Хупе үкіметтің шекара маңында совет әрекеттеріне және Ирвиннің террористер үшін құнды нысанаға айналуы мүмкін деген алаңдаушылыққа байланысты жауап бергенін айтты. Ирвин 1986 жылдың шілдесінде кішігірім топпен Араратқа алтыншы рет баруды жоспарлады. Бұл жоспарлар 6 маусымда аритмияға ұшыраған кезде бұзылды. Алайда шілде айында ол экспедицияны жоспарлауды қайта бастады. «Дәрігерім саяхаттауыма қарсы, 10 000 метрден артық көтерілмеуім керек деді», - деді Ирвин. «Бірақ Алла қаласа, мен де барамын». Араратты әуеден зерттеуді аяқтағаннан кейін Ирвиннің командасы қонақүйінде ұсталды, оларды Кеңес және Иран әуе кеңістігін бұзды деп айыптады. Жергілікті билік Ирвиннің рейсіне рұқсат берілгенін растағаннан кейін, топ босатылды. 1987 жылы Түркиядағы ыстық толқын Ирвиннің пікірін өзгертіп, Арарат тауына жетінші рет сапар шегуге мәжбүр етті. Ол ыстық температура таудың мұздықтарын ерітіп, Нұхтың кемесін әуеден байқауға мүмкіндік береді деп сенді. Ирвиннің «Жоғары ұшу» қоры «Жаратылысты зерттеу институты», «Евангелиелік Омреоп» және «Халықаралық зерттеу» компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді. ICR-дің Джон Д. Моррисінің айтуынша, Түркия үкіметі жыл басында Араратты зерттеуге тыйым салған және бұл экспедицияны тек команда Дюрупинар жерін де бағалау шартымен мақұлдаған. Араратты зерттеуге берілген рұқсаттар партия өз мақсатын жүзеге асыра алмай тұрып-ақ күшінен айырылды. Ақырында экспедиция тек жоғары биіктіктегі әуеден зерттеуді ұйымдастыра алды, ол совет және Иран әуе кеңістігінен кем емес. 1987 жылғы экспедиция Ирвиннің соңғысы болды, өйткені дәрігерлер оны іздеуден бас тартуға бұйырды. 1988 жылы High Flight Foundation тағы бір сапар ұйымдастырған кезде, Ирвин үйде қалған кезде, партияны Боб Корнук басқарды. Шоки Дэвисті 1986 жылы Нью-Мексико штатының Фармингтон қаласында ұйымдастырған «арк а тон» конгресіне сөйлеуге шақырды. Дэвистің айтуынша, осы тапсырма кезінде ол жергілікті Бади есімді жүргізушімен және оның әкесі Абас Абаспен дос болды, ол өз ауылының маңындағы таудың басында Нұхтың кемесіне барғанын мәлімдеді. 1 шілдеде Абас Абас Дэвисті осындай сапарлардың біріне қосылуға шақырды, өйткені кемеге жарым-жартылай көріну үшін қар мен мұз ерігенін айтты. «Ақырет күні» деп аталатын жерге жеткенде, Дэвис кемені көргенін айтады. Ол өз орнының астында каньонның ішінде, cove көлінде жатқан және екі бөлікке бөлінген. Абас Абас кеме оның жасында толық болған және оның өмірінде ғана бөлшектелгенін айтты. Оның есебінің алғашқы жарияланған нұсқасында Бади мен Абас Абас күрдтер деп сипатталған, бұл Агрыдағы ауылды бару туралы әңгімемен сәйкес келеді. ICR-дің Джон Д. Моррисі 1986 жылы Джаммалға хат жазып, сұхбаттасуға шақырды. Джаммал кемені іздеу туралы кітаптарды және 1976 жылғы Sun Classic Pictures фильмін «Нұхтың кемесін іздеу» оқып дайындалды. Сұхбат кезінде Джаммал Морристен оның сұрақтарына жауап беру үшін ақпарат алу үшін суық оқу әдістерін қолданды. Бірнеше жылдан кейін, Sun «Нұхтың кемесін іздеу» фильмінің жалғасын жасағанда, Моррис Джаммал туралы ақпаратын бөлісті. Sun үшін осы оқиғаны зерттеген Дэвид Балсигерге Ark зерттеушілері Дэвид Фасолд пен Билл Краус Джаммалдың есебі сенімді емес екенін айтты. Алданысты таратуға көз жеткізбеген Джаммал танымал скептик Джеральд А. Ларуға хабарласты, ол Sun-ның 1992 жылғы «Библияның ежелгі құпиялары» телефильмінде өзін қалай дұрыс емес көрсеткенін айтты. Ол экранда көрсеткен ағаш шындығында Калифорния штатының Лонг-Бич қаласындағы теміржолдың жанындағы қарағай екенін, оны дәмдеуіштермен қайнатып, пеште пісіргенін айтты. Оның зерттеуіне сәйкес, 2003 жылы болған ыстық толқын солтүстік-батыс беткейіндегі мұз бен қарды ерітіп, үш қабырға мен көлденең қабырғаға ұқсайтын қара дақты ашты. 2004 жылдың сәуір айында Макгиверн мен түрік альпинисі Ахмет Али Арслан шілде айында оқиға орнына экспедиция ұйымдастыру жоспарларын жариялады. The Guardian газеті Макгиверннің оқиғасын Арарат аномалиясымен байланыстырды, бұл АҚШ үкіметі 1990 жылдары жариялаған Арарат тауының әуе суретінде байқалған ұқсас құбылыс. Макгиверн 15 шілдеге дейін экспедицияны бастауға үміттене бастады, бірақ оның орнына барлық жазды Түркия үкіметінен рұқсат алуға тырысты. Оның өтініші қыркүйек айында қабылданбады. Сынаушылар Макгиверннің Түркиядан рұқсат алу үшін жариялықтың құралы ретінде экспедицияны жариялаған деп болжады. 1989 жылы Нұхтың кемесінің суретін түсіргенін мәлімдеген Арсланды миссияға жетекшілік етуге таңдау да сұрақ тудырды. «Ахмет көп сөйлейді», - деді National Geographic журналына берген сұхбатында Ark зерттеушісі. «Бір әңгімеде ол 3000 суреті бар десе, он минуттан кейін басқа әңгімеде 5000 суреті бар дейді».

In 1970, Armenian American Georgie Hagopian reported that his uncle took him to see Noah's Ark twice during his childhood. Different accounts of his story place the first sighting in 1902, 1906, or 1908, with the second incident occurring about two years later. According to this account, the moss covered Ark lay on the edge of a cliff, so that only one side was accessible. By Hagopian's estimate, the Ark was over 1000 feet (305 m) long, wide, and over 35 feet (11 m) high. To reconcile this estimate with traditional interpretations of the Ark's size, John Warwick Montgomery suggested that "Dimensions regularly appear greater than they actually are to small children." During his outreach work, Irwin met Eryl Cummings in 1976 and expressed interest in joining one of his expeditions in search of Noah's Ark. At the time, Turkish policy had closed off Mount Ararat to explorers, and Irwin was denied a permit in 1977. However, following the 1980 coup Irwin's celebrity allowed him to establish a rapport with President Kenan Evren, who invited him to lead an expedition in 1982. Irwin's 1982 mission ended in disaster when he left the group, in search of a shortcut to the summit, and fell off the trail. He had no memory of what caused the fall, but later speculated that he'd been caught in a rockslide and struck by a rock. He awoke hours later, badly wounded, and crawled into his sleeping bag to survive the night. Undeterred, Irwin returned to Ararat a month later, this time with his wife and son. They chartered an airplane to survey Ararat, and led a 22 member expedition, including Eryl Cummings and several members of Irwin's family. "It's easier to walk on the moon," Irwin said, regarding the difficulties in climbing Ararat. "I've done all I possibly can, but the ark continues to elude us." By the time Irwin could begin his climb on 24 August, only five of his 22 member party were allowed to accompany him, and the expedition was escorted by thirty Turkish soldiers. Just as the team reached the summit, Turkish officials ordered them to descend. By the time the party received permission to resume the mission, they were too exhausted to continue. According to the US Ambassador to Turkey, Robert Strausz Hupé, the government was reacting to Soviet maneuvers near the border, and concern that Irwin would become a high value target for terrorists. Irwin planned to make a sixth trip to Ararat in July 1986, with a smaller team. These plans were disrupted when he suffered arrhythmia on 6 June. By July, however, he had resumed plans for the expedition. "My doctor is against my traveling, and he said that I cannot go over 10,000 feet," Irwin said. "But the Lord willing, I will be there." After completing an aerial survey of Ararat, Irwin's team was detained at their hotel, under accusations of violating Soviet and Iranian airspace. The party was released once local officials confirmed Irwin's flight had been authorized. A 1987 heat wave in Turkey convinced Irwin to change his mind and return for his seventh expedition to Mount Ararat. He believed the warm temperatures might have melted enough of the mountain's glaciers to make Noah's Ark easier to spot from the air. Irwin's High Flight Foundation teamed with the Institute for Creation Research, Evangelische Omroep, and International Exploration, Inc. for a joint operation. According to ICR's John D. Morris, the Turkish government had banned exploration of Ararat earlier in the year, and only approved this expedition on the condition that the team also evaluate the Durupınar site. Permits to explore Ararat itself were revoked before the party could begin its intended mission. Ultimately the expedition was only able to arrange a high altitude aerial survey, staying no less than from Soviet and Iranian airspace. The 1987 expedition would be Irwin's last, as doctors ordered him to give up the search. When the High Flight Foundation organized another trip in 1988, Bob Cornuke led the party while Irwin stayed home. Shockey invited Davis to speak at an "ark a thon" convention he organized in 1986 at Farmington, New Mexico. According to Davis, during this assignment he befriended a local driver named Badi, and his father Abas Abas, who claimed to have visited Noah's Ark atop the mountain near their village. Around 1 July, Abas Abas invited Davis to join them in one such visit, saying that enough snow and ice had melted to partially expose the ship. Upon reaching "Doomsday Point", Davis said he saw the Ark, which "first appeared as a huge rock formation covered by fog." It was lying in a cove lake, within a canyon below his position, and broken into two portions. Abas Abas claimed that the Ark had been whole in his youth, and had only broken apart within his lifetime. The first published version of his account describes Badi and Abas Abas as Kurds, which is consistent with a story about visiting a village in Ağrı. ICR's John D. Morris responded to Jammal in 1986, seeking to arrange an interview. Jammal prepared by studying books about the search for the Ark, as well as the 1976 Sun Classic Pictures film In Search of Noah's Ark. During the interview, Jammal used cold reading techniques to elicit information from Morris that would determine Jammal's answers to Morris's questions. Years later, when Sun began work on a follow up to In Search of Noah's Ark, Morris shared his information on Jammal. David Balsiger, researching the story for Sun, was advised by Ark researchers David Fasold and Bill Crouse that Jammal's account was not credible. Unsure whether to perpetuate the hoax, Jammal contacted noted skeptic Gerald A. Larue, who described how he felt misrepresented by Sun's 1992 TV movie Ancient Secrets of the Bible. The wood he presented on screen had in fact been pine found near some railroad tracks in Long Beach, California, which he boiled with spices and baked in an oven. According to his research, a 2003 heat wave melted enough ice and snow on the northwestern slope to reveal a dark patch, which he interpreted as resembling three beams and a crossbeam. In April 2004, McGivern and Turkish mountaineer Ahmet Ali Arslan announced plans for an expedition to the site in July. A Guardian article associated McGivern's site with the Ararat anomaly, a similar phenomenon observed in surveillance photos of Mount Ararat declassified by the US government in the 1990s. Although McGivern hoped to begin the expedition by 15 July, he instead spent the entire summer trying to obtain approval from the Turkish government. His request was finally declined in September. Critics suggested that McGivern announced the expedition before obtaining permission as a publicity stunt to persuade Turkey to authorize it. The choice of Arslan, who claimed in 1989 to have photographed Noah's Ark, to lead the mission was also questioned. "Ahmet is a big talker," according to an ark researcher commenting to National Geographic. "In one conversation he will say that he has 3,000 photos, and in another conversation ten minutes later 5,000 photos."

Боб Корнук

1988 жылы сәтсіз экспедиция кезінде Боб Корнук Нұхтың кемесі Арарат тауында бола алмайтынына көз жеткізді. Ол іздеуден бас тартып, 1992 жылы Киелі кітап археологиясын іздеу және зерттеу институтын құрды, оның мақсаты – Киелі кітаптағы басқа да жерлер мен артефакттарды табу болатын. Алайда, 1998 жылы Корнук Кеменің Сандығының Синардың шығысында қонғандығы туралы идеяны естіді. Теңіз деңгейінен 3962 метр биіктікте орналасқан бұл нысанның мөлшері Кемеге қатысты болжамдарға ұқсас екені хабарланды. "Біз одан әрі зерттеуді қажет ететін бір нәрсені тапқан деп ойлаймын", - деді Корнук. "Бұл кеме сияқты нәрсе болуы мүмкін". Жарияланымды сынға алғандар Корнуктың зерттеулерінің тәуелсіз сараптамадан өтпегеніне наразылық білдірді. Экспедицияның суреттерін қараған геология және көне ағаш мамандары бұл нысанның тас ағашқа айналуы мүмкін емес екенін айтты. Корнуктың Киелі кітапты түсіндіруі де сынға түсті, себебі Жаратылыс кітабында Нұхтың ұрпақтары Арараттан тікелей Синарға, немесе аты аталмаған аралық жерден көшіп келгені туралы мәлімет жоқ. Сонымен қатар, Жаратылыс 11:2-ні рулық тайпаның шығысқа қарай көшіп кеткенін көрсететіндей аударуға болады, бұл Синардан батысқа қарайғы бастапқы нүктені ұсынады. 2010 жылға қарай Корнук Нұхтың кемесін іздеуді тоқтатты, "Мен Нұхтың кемесіне қатысты барлық дәлелдермен (таудан) түстім, бірақ ешкімге мұның қызығы болған жоқ" деді. 2012 жылы ол: "Кемеді 25 жыл іздегенімде, ескі қайықты ешқашан көрген емеспін", - деп жазды.

"Нұхтың кемесі" халықаралық қызметі

2004 жылы Media Evangelism негізін қалаушы Эндрю Юэн Ман Фай және пастор Боаз Ли Чи Квонг Арарат тауында Нұхтың кемесінің бөліктері табылғанын жариялады. Олар төртінші сапарында таудың белгілі бір биіктігінде үлкен ағаш құрылымды тапқандарын хабарлады. Гонконгтағы Нұхтың кемесі аттракционындағы көрмеге сәйкес, іздеу тобы 2003 жылдан бері Араратты Noah’s Ark Ministries International (NAMI) ретінде зерттеді. Юэн мен Лидің бұл мәлімдемесіне нақты дәлелдер жоқ, себебі олардың бейнежазбаларын "қандай да бір құпия күш" бұзған деді. NAMI веб-сайтында айтылғандай, түрік альпинисі Ахмет Ертуғрул ("Парашют" лақап атымен) 2006 жылдың тамызында Арарат тауының жоғарырақ жағында орналасқан екінші ағаш құрылымнан алынған деп мәлімдеген тасқа айналған ағаш үлгісін NAMI-ге ұсынды. NAMI 2007 жылдың ақпан айында экспедиция ұйымдастырды, ол 2004 жылғы жер сілкінісі салдарынан бұл жердің құлап кеткенін анықтады, ал 2006 жылғы құрылымды ауа райының қолайсыздығына байланысты тексеру мүмкін болмады. 2007 жылдың қазан айында өткен баспасөз конференциясында, тамыз айындағы экспедиция Ертуғрул хабарлаған жерден тасқа айналған ағаштардың қосымша үлгілерін табысқанын мәлімдеді. 2010 жылдың 25 сәуірінде өткен баспасөз конференциясында NAMI 2009 жылдың қазан айындағы экспедицияның Ертуғрул тапқан ағаш құрылымын қазып, түсіргенін хабарлады. NAMI веб-сайтында Ертуғрул бұл жерді 2006 жылдың тамызында тапқаны айтылса да, ол баспасөз конференциясында бұл туралы 2008 жылдың маусым айында білгенін мәлімдеді. Құрылымның ішкі бөлігінің бейнесі NAMI-дің YouTube арнасында жарияланды. NAMI Түркияның бұл жерді Дүниежүзілік мұра ретінде тану үшін ұсыныс жасайтынын мәлімдеді, бірақ ЮНЕСКО өкілі ұйымға мұндай өтініш түспегенін хабарлады. Көптеген ғалымдар зерттеуге кәсіби археологтардың қатыспағанына және зерттеу нәтижелерін ғылыми мақала ретінде жариялаудың орнына, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жариялау шешіміне қарсы шықты. Креационистер де тәуелсіз растау үшін жеткілікті деректердің болмауына алаңдаушылық білдірді. Эндрю А. Снеллинг кейін NAMI оған радиокөміртектеу туралы есеп бергенін айтты, онда бір ғана үлгідегі бір сынақ 4800 BP нәтижесін көрсеткен. Снеллинг бұл 4800 BP нәтижесін Нұхтың кемесін дәлелдеу үшін қабылдамады, себебі ол көміртек-14 деңгейіне қатысты креационистік нанымдарына сүйенді. Түркияның Мәдениет және туризм министрлігі NAMI-дің экспедицияларды жүргізуге рұқсат алғанына күмәнданып, NAMI-нің Түркиядан Қытайға ағаш үлгілерін қалай тасымалдағанын тергеуді бастады. Жарияланғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, 2008 жылы NAMI-мен кеңескен Рэндалл Прайс, Ертуғрулдің Қара теңіз маңындағы ескі құрылымнан алынған ағаштарды пайдаланып, күрд жұмысшыларын жалдап, жасанды құрылым салғанын мәлімдеді. NAMI Прайспен қарым-қатынасы 2008 жылдың қазан айында аяқталғанын, сондықтан ол содан кейін жасалған жаңалықтармен таныс емес екенін мәлімдеді. NAMI-нің пікірін қорғаған топ мүшелері, олар сипаттаған құрылысты салу үшін Арарат тауына жеткілікті материалдарды тасымалдау мүмкін емес екенін айтты. Прайс пен оның әріптесі Дон Паттон қарсылық ретінде басқа Арарат экспедицияларында ауыр техниканың қолданылғанын, сондай-ақ 2007 жылы Гринпис тауға Нұхтың кемесінің макетін салған жарнамалық акцияны келтірді. 2011 жылы шыққан "Нұхтың күндері 2: Апокалипсис" фильмінің жарыққа шығуына байланысты NAMI веб-сайты NoahsArkSearch.net жаңартылмады. Кейін NAMI-нің мәлімдемесін Норман Гейслер қолдады, ол 2015 жылдың қазан айында Оңтүстік евангелистік семинариясы ұйымдастырған апологетикалық конференцияға Ертуғрулды шақырды. Бұрын NAMI-мен байланысты болған Жоел Кленк, NAMI-нің талаптарын 2020 жылдың желтоқсанына дейін насихаттауды жалғастырды. NAMI және Ертуғрул олар хабарлаған жердің орналасқан жерін ешқашан жарияламады, бірақ Прайс пен Паттон 2010 жылы оны өздері тауып алғанын мәлімдеді.

In 2004, Media Evangelism founder Andrew Yuen Man fai and pastor Boaz Li Chi kwong announced the discovery of parts of Noah's Ark on Mount Ararat. They reported that their team found a large wooden structure at an elevation of during their fourth trip to the mountain. According to an exhibit at Hong Kong's Noah's Ark theme park, the search team had been exploring Ararat as Noah's Ark Ministries International(NAMI) since 2003. Yuen and Li had no evidence of their claim beyond blurred images, as they said a "mysterious force" disrupted their video footage. According to NAMI's website, Turkish mountaineer Ahmet Ertuğrul (nicknamed "Paraşut") submitted a sample of petrified wood to NAMI, which he claimed to have obtained in August 2006 from a second wooden structure, located up Mount Ararat. NAMI claimed that an expedition was sent in February 2007, which found that the 2004 site had collapsed due to an earthquake, and was prevented from examining the 2006 site due to weather conditions. An October 2007 press conference announced that a follow up mission in August successfully recovered more petrified wood from the site Ertuğrul reported. In a press conference on 25 April 2010, NAMI announced that an October 2009 expedition had excavated and filmed the wood structure discovered by Ertuğrul. Although NAMI's website claimed Ertuğrul discovered the site in August 2006, he stated at the press conference that he learned of it in June 2008. Footage of the interior of the structure was released on NAMI's YouTube account. NAMI said that Turkey would submit the location for designation as a World Heritage Site; however, when reached for comment a spokesperson for UNESCO said that the organization had not received such a request. Mainstream scientists objected to the lack of professional archaeologists involved with the research, and the decision to reveal the findings via a media event rather than publishing a peer reviewed study. Creationists also expressed concern about the lack of data available for independent corroboration. Andrew A. Snelling later said that NAMI supplied him with their radiocarbon dating report, which showed that only one test of one sample had produced the publicized result of 4800 BP. Moreover, Snelling rejected the 4800 BP result as evidence for Noah's Ark, based on creationist beliefs about carbon 14 levels in antediluvian wood. Turkey's Ministry of Culture and Tourism expressed doubt that NAMI secured permission to conduct their expeditions, and began an investigation as to how NAMI transported its wood samples from Turkey to China. Within days of the announcement, Randall Price, who had consulted with NAMI in 2008, came forward with allegations that Ertuğrul hired Kurdish workers to construct the site using wood from an old structure near the Black Sea. NAMI issued a statement saying that its relationship with Price ended in October 2008, and he was therefore unfamiliar with findings made after that time. Defending NAMI's claims, team members argued that it would not be possible to haul enough materials up Mount Ararat to build the structure that they had described. In rebuttal, Price and his colleague Don Patton cited the use of heavy equipment in other Ararat expeditions, as well as a 2007 publicity stunt in which Greenpeace built a replica of Noah's Ark on the mountain. After promoting the release of the 2011 film The Days of Noah 2: Apocalypse, the NAMI website NoahsArkSearch. net was no longer updated. Support for NAMI's claims was later taken up by Norman Geisler, who invited Ertuğrul to speak at an apologetics conference organized by Southern Evangelical Seminary in October 2015. Joel Klenck, formerly associated with NAMI, has continued to promote NAMI's claims as recently as December 2020. NAMI and Ertuğrul never disclosed the location of the site they reported, although Price and Patton claimed in 2010 to have independently located it.

Бір-біріне қарама-қайшы пікірлер

Қазіргі таңда Нұхтың кемесін іздеу ұйымдастыру американдық евангелистік айналымдарда бастау алады. Ларри Эскридж айтуынша,
ХХ ғасырдағы консервативті американдық евангелизмде пайда болған қызықты құбылыс – ежелгі Нұхтың кемесі Арарат тауының биіктігіндегі мұзда қатып жатыр деген кең таралған сенім, оны табу күтіліп отыр. Бұл – адал иман мен шытырман оқиғалардың, күмәнді дәлелдер мен таңғажайып мәлімдемелердің үйлесімі. Кеме іздеу, евангелизм сияқты, рационалды және табиғаттан тыс, заманауи және көне заманның күрделі қоспасы. Киелі кітаптарды тура мағынада түсіндіруге және ғасырлар бойғы аңыздарға деген таза иманға мойынсұнса да, кеменің Араратта нақты орналасқанына деген сенім – салыстырмалы түрде жаңа, негізінен ХХ ғасырдағы дәлелдерге сүйенген сенім. Оларға көлеңкелі куәгерлердің әңгімелері, құпия жоғалған фотосуреттер, атеистік қастандықтар туралы қауесеттер және таудан алынған күмәнді "кеме ағашының" бөліктері кіреді. ( ) Сонымен қатар, ол жалған ғылым мен паранормальді құбылыстар аймағына жақын тұрып, кеме іздеуді евангелистер үшін Үлкен аяқты немесе Лох-Несс көлінің құбыжығын іздеумен теңестіреді. Осының бәрі евангелистердің бағындырылған ғылымға деген сенімсіздігін және ғылыми элитаның мақсаттары мен әрекет ету тәсілдерін көрсетеді. Кеме іздеуші Ричард Карл Брайт кеме іздеуді діни ізденіс деп санайды, оның табысы Құдайдың құрметіне байланысты. Брайт сондай-ақ көпұлтты үкіметтердің кеме туралы "ақиқатты" жасыру үшін құпия келісімге келгеніне сенімді:
Түркия, Ресей және АҚШ үкіметтері кеменің қайда екенін нақты біледі деп сенемін. Олар ақпаратты жасырады, бірақ Құдай басты. Бұл құрылыс өз уақытында ашық болады. Біз тауға шығып, іздейміз, бұл, шын мәнінде, Құдайдың бізге берген уақыты деп үміттенеміз. Бізді қолда, Раббым, - деп дұға етеміз.