Кіріспе

Рухолла Халеки (, 1906 - 12 қараша 1965) – ирандық музыкант, композитор, дирижер және автор. Ол алғашқы парсы әйел дирижері Голнуш Халегидің әкесі болды.

Білім

Рухолла Халеки Керманға жақын Махан деген шағын қалада музыкаға құштар отбасында дүниеге келді. Ол алғашқыда тармен танысты, бірақ кейін скрипкада ойнауды үйренуге кірісті. Әли Нақи Вазири музыка мектебін ашқаннан кейін, Халеки мектепті тастап, Вазири мектебіне түсіп, сегіз жыл оқыды. Ұзақ өтпей ол ұстазының көмекшісі болып, музыка теориясынан сабақ беруге бекітілді. Кейін білімін жалғастырып, Тегеран университетінде парсы тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Мансап

1944 жылы Халеқи Ұлттық музыка қоғамын құрды, ал 1949 жылы оның күш-жігерінің арқасында Ұлттық музыка мектебі құрылды. 1955 жылы Кеңес Одағына алғашқы сапарынан кейін Иран-Совет қоғамына қатысып, директорлар кеңесінің мүшесі болып сайланды. Сонымен қатар, ол Payām e Novin журналының директоры қызметін атқара бастады. Оның екі томдық "Парсы музыкасының тарихы" атты еңбегі осы жылдары дамыды. Оның басқа да жарияланған еңбектері: "Батыс музыкасының үйлесімділігі", "Шығыс музыкасының теориясы" және "Парсы музыкасының теориясы". Халеқи көп жылдар бойы Иран радиосының музыкалық кеңесшісі болып жұмыс істеді және "Гүлдер" (Golhā) бағдарламасының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол сондай-ақ "Гүлдер" оркестрін басқарды, оның үшін көптеген шығармалар жазды, сонымен қатар Ареф Қазвини және Әли Акбар Шейда сияқты замандастары мен ескі шеберлердің бастапқы композицияларын қайта жөндеді. Қайта жөнделгенімен, композициялар барлық бастапқы ерекшеліктерін сақтап қалды. Халеқидің шығармалары "Гүлдерге" арнап жазған шығармаларымен ғана шектелмейді. "Таза шарап" (Mey e Nāb), "Таңғы азап" (Āh e Sahar), "Неге енді?" (Hālā Cherā) және "Рудакидің арфасы" (Chang e Rudaki) сияқты туындылармен қатар, ол көптеген лирикалық шығармалар мен гимндер жазды, олардың көпшілігі патриоттық сипатта болды. Олардың ішінде Ғұлам Хосейн Банан орындаған "Ей Иран" және "Азербайжанға гимн" бар. Халеқи 1949 жылы Тегеранда Ұлттық музыка қоғамын және Парсы ұлттық музыка консерваториясын құрды. Ол парсы классикалық музыкасының тартымды болуы үшін полифониялық музыкаға айналуы керек деп сенді. Ол 1965 жылы Австрияның Зальцбург қаласында қайтыс болды және Тегеранның Дарбанд ауданындағы Захир од-Довле зиратына жерленді.