Кіріспе
Ұлыбританиядағы фейерверктер туралы заңның жалпы шолуы
Англияда, Шотландияда және Уэльсте фейерверктер негізінен 2004 жылғы Фейерверктер ережелерімен (2003 жылғы Фейерверктер заңынан берілген өкілеттіктер бойынша), 2015 жылғы Пиротехникалық бұйымдар (қауіпсіздік) ережелерімен және 4/7/17 дейін BS 7114 және BS EN 15947:2015 британдық стандарттарымен реттеледі. Солтүстік Ирландияда фейерверктер 2015 жылғы Пиротехникалық бұйымдар (қауіпсіздік) ережелерімен және 2002 жылғы Жарылғыш заттар (фейерверктер) ережелерімен реттеледі.
Санаты
BS 7114 фейерверктер үшін төрт "санатты" анықтайды.
Кәсіби сауық
4-санаттағы ("кәсіби") фейерверктері тек фейерверктермен айналысатын мамандарға ғана сатылады. Оларда ешқандай шектеулер жоқ, және егер фейерверк төменгі санаттардың біріне жатуын растау үшін сынақтан өтпесе, ол әдепкі санат болып табылады. Компания директорлары Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау туралы заң бойынша өз қызметкерлерінің қауіпсіздігі үшін жауапты, және сот ісі қозғалды. [5] 4-санаттағы ("кәсіби") фейерверктері тек фейерверктермен айналысатын мамандарға ғана сатылады, ешқандай шектеулер жоқ, сынақтан өтпеген фейерверктер үшін әдепкі санат ретінде қызмет етеді. Компания директорлары өз қызметкерлерінің қауіпсіздігі үшін Еңбекті қорғау туралы заң бойынша жауапты, және қылмыстық қудалаулар болды.
Company directors are liable under the Health and Safety at Work Act for the safety of their employees, and prosecutions have occurred.
Тыйым салынған сауық
Миномет снарядтары: "әуе шашыратуы" / "миномет снаряды" типіндегі барлық фейерверктер, бір үлкен снарядты ауаға ұшырып, онда жарылыс арқылы әсер ететін түрлері 4-санатқа жатады. Бұл 1996 жылы Стивен Тимке мен Дэвид Хэттерслинің қатарынан екі түнде миномет снарядтарынан қаза табуы салдарынан болды. 1997 жылы кішкентай ракеталар, жарылғыштар, петардалар, тұрақсыз траекториямен ұшатын фейерверктер (секіретін фейерверктерді қоса) тыйым салынды. 2004 жылы кішкентай ракеталардың анықтамасы тағы да шектелді, сондай-ақ әуе бомбаларына да тыйым салынды, бұл фейерверктерге байланысты қоғамға зиян келтіретін мінез-құлықты тоқтату мақсатында жасалды.
Сақтау
Тасымалдау және сақтау тұрғысынан, "шағын жарылыс қаупі" бар, БҰҰ 1.3g санатындағы фейерверктері, осы қауіпсіздік жоқ фейерверктерден, яғни БҰҰ 1.4g санатындағылардан ерекшеленеді. 25 граммнан артық флеш-порошок қамтитын фейерверктер 1.3g санатына жатады, ал көптегендері 3-санатқа жатады, олар халыққа сатуға рұқсат етілген; алайда, сақтау ережелеріне сәйкес келу құны бөлшек саудагерлерге 1.3g санатындағы фейерверктерді сатудан бас тартуға мүмкіндік береді. Тұтынушылар жеке пайдалану үшін 5 кг NEC 1.4G фейерверктерін мерзімсіз және 50 кг NEC фейерверктерін 21 күнге дейін сақтай алады. 1.3G фейерверктері үшін 5 кг мерзімсіз сақтауға болады және 100 кг дейін 5 күнге сақтауға болады. 1.3g немесе 1.4g фейерверктерінің кез келген мөлшерін 24 сағатқа дейін сақтауға болады. Ұзақ мерзімді сақтау үшін, 5 кг-нан астам NEC (Net Explosive Content) сақтау үшін лицензия талап етіледі.
Сатуға шектеулер (Англия, Шотландия және Уэльс)
Жыл бойы арнайы лицензиясы бар сауық-түсі дүкендерін қоспағанда, сауық-түсі тек Қытай Жаңа жылына және оған үш күн бұрын, Дивали мерекесіне және оған үш күн бұрын, 15 қазаннан 10 қарашаға дейін (Гай Фокс түні үшін) және 26 желтоқсаннан 31 желтоқсанға дейін (Жаңа жыл үшін) сатылады. Әдетте, супермаркеттер мен басқа да жалпы сауда орындары қазан-қараша айларында және Жаңа жылға сауық-түс сатады, бірақ көптеген аймақтарда басқа уақыттарда сатылмайды. Заңсыз сауық-түс сатып алу немесе пайдалану 5000 фунт стерлинг айыппұлға немесе 6 айға дейін бас бостандығынан айыруға соқтыруы мүмкін.
Пайдалануға шектеулер (Англия, Шотландия және Уэльс)
Фейерверктерді сағат 23:00-ден 07:00-ге дейін атқылауға тыйым салынады, бірақ Қытай Жаңа жылы, Дивали және Жаңа жыл түнінде бұл уақыт таңғы 01:00-ге дейін, ал Гай Фокс түнінде – түнгі 00:00-ге дейін ұзартылады. Көшеде немесе қоғамдық жерлерде фейерверктерді (оның ішінде жарықшақтарды) атқылау заңсыз. Бұл заңдарды бұзу 90 фунт стерлинг көлемінде дереу айыппұл төлеуге әкеледі. 2016 жылы Солтүстік Ирландияда Хэллоуин қарсаңында 515 фейерверк лицензиясы берілді.
Тарих
1996 жылға дейін, қақтығыстар кезінде, ұйымдастырылған қоғамдық шаралардан басқа, фейерверктерге толық тыйым салынған. Фейерверктердің шуы бомбалардың немесе оқ атысының дыбысымен жаңылыстырылуы мүмкін деген алаңдаушылық болды, сондай-ақ олардың қару ретінде немесе бомба құрауға қолданылуы мүмкін деген қорқыныш та болды.
Авариялар мен қауіпсіздікке қатысты науқандар
Ұлыбританияда ең көп кездесетін жарақаттар – қолға ұсталатын фейерверктерден, мысалы, шамдардан күйік шағулар. Адамдар фейерверктерден ұшырылған снарядтардан да жарақаттанады, көбінесе оларды дұрыс пайдаланбау салдарынан. Басқа да мәселелер бар, әсіресе үлкен ракеталардан, ішінде металл қозғалтқыштары бар, құлап түсетін ракета таяқшаларының қауіптілігі. 1970 және 80-жылдары "Шок" атты жарнамалар жастарға бағытталған, фейерверктерден болатын жарақаттарды азайту мақсатында қолданылды.
Фейерверк кодексі
Ұлыбританияда "Фейерверк кодексі" (кейде "Фейерверк қауіпсіздігі кодексі") – жалпы жұртшылықтың фейерверктерді қауіпсіз пайдалануына арналған бірнеше ұқсас нұсқаулар жиынтығына берілген атау. Оларға британ үкіметі жариялаған он үш тармақты нұсқаулық, Корольдік апаттарды алдын алу қоғамы жариялаған он тармақты нұсқаулық, Чешир өрт сөндіру және құтқару қызметінің он екі тармақты нұсқаулығы және Лондон өрт сөндіру бригадасының тоғыз тармақты "фейерверк қауіпсіздігі кодексі" кіреді. Осы нұсқаулардың алғашқысы Ұлыбритания үкіметі тарапынан 2008 жылы жарияланды.) 5-баптың 3-тармағында 100 грамға дейін кез келген жарылғыш затты немесе 30 килограмға дейін оқ-дәрі ұнтағы мен 300 грамм соққылық қақпақтарды жергілікті билік органдарының лицензиялау режимінен тыс сақтауға рұқсат берілген (әрине, қоғамдық наразылық тудыру немесе адамдар мен мүлікке зиян келтіру мақсатымен жарылғыш материал жасау немесе сақтау басқа заңдар бойынша заңсыз болар еді). 2014 жылғы түзетулер осы ерекшеліктерді 6-баптың 2-тармағында сақтап қалды. Бұл тармақ, басымдықпен, химия пәнін оқытатын оқу орындарына және полиция иттерін оқытушыларға шағын мөлшерде заттарды тасымалдауға мүмкіндік беруге бағытталған, бірақ оны үйде жарылғыш заттармен тәжірибе жасағысы келетін хоббишілер де пайдалана алады. Ұлыбритания пиротехникалық қоғамы эксперименталды пиротехникалық композицияларды немесе бұйымдарды қауіпсіз және заңды түрде жасағысы келетін адамдарға кеңес береді. Ұлыбритания пиротехникалық қоғамы [21] эксперименталды пиротехникалық композицияларды немесе бұйымдарды қауіпсіз және заңды түрде жасағысы келетін адамдарға кеңес береді, бұл хоббишілер мен мамандарға құнды нұсқаулар ұсынады.