Кіріспе

Француз кәсіби гольфшісі (1966 жылы туған)

Жан ван де Вельде (1966 жылдың 29 мамырында туған) – француз кәсіби гольфшісі, бұрын Еуропа туры мен PGA турында ойнаған. Ол 1999 жылғы Ашық чемпионатта екінші орын алғанымен әйгілі, онда соңғы лункада үш соққыдан қалып қойды.

Ерте өмір және әуесқойлық мансабы

Ван де Велде Францияның Ландес департаментіндегі Мон-де-Марсан қаласында туған. Әуесқой болып жүргенде ол француз жастар чемпионатында және француз әуесқойлар чемпионатында жеңіске жеткен.

Кәсіби мансап

Ван де Вельде 1987 жылы кәсіпқой болып қабылданды, ал оның Еуропалық турдағы бірінші маусымы 1989 жылы басталды. Оның Еуропалық турдағы тұңғыш жеңісі 1993 жылғы Рим Мастерс турнирінде тіркелді. Ол екі рет "Сыйлық қоры" бойынша үздік жиырмалыққа ілікті. Франция құрамасынан ол 12 рет Әлем кубогында, ал 6 рет Альфред Данхилл кубогында қатысты.

1999 жылғы ашық чемпионат

Ван де Вельде әлемдік рейтингте 152-орында тұрды және Еуропалық турда тек бір жеңіс тіркелген болатын, ол 1999 жылғы Карноустидегі Ашық чемпионатта сенсациялық жеңіске жақын келді. Соңғы раундқа дейін ол Джастин Леонард пен Крейг Парриден бес соққымен озып кеткен еді. Ван де Вельде 18-ші тиге үш соққы артықшылықпен келді, 1907 жылдан бері ірі гольф турнирін жеңіп алған тұңғыш француз болу үшін тек екі соққымен (боги) ойнау жеткілікті еді. Ол аптаның көп бөлігінде қатесіз ойын көрсетті және турнирдің екі бұрынғы раундында 18-ші лунканы бір рет құспен аяқтаған. Ван де Вельде тиден драйверді таңдады, допты бункердің оң жағына қарай жолдады, сәті болғандықтан жерге тиді. Үшінші соққымен гринге тигізбей, Ван де Вельде екінші соққысымен гринге баруды шешті. Оның соққысы оңға бұрылып, грин жанындағы трибуналардың қоршауларынан кері секірді, Барри Берннің тас қабырғасына тиді, содан кейін 50 метрге кері, тізеге дейін жететін жуан шөпке түсті. Үшінші соққысында Ван де Вельдедің клюбі жуан шөпте ілініп, доп Барри Бернге, су тосқанына түсті. Ол өзінің аяқ киімдерін және шұлықтарын шешіп, 18-ші гринге қорғау ретінде орналасқан Барри Берннен допты қалай шығаруға тырысу керектігін ойлап, суға батты. Ақырында, ол бір соққыдан кейін бесінші соққысын грин жанындағы бункерге атты. Ван де Вельде ойыққа алты футқа жақын атып, үш богимен аяқтады, бұл оны Джастин Леонард пен Пол Лоримен үштік плей-оффқа жіберді. Лори плей-оффты жеңіп алды. Бұл оқиға кәсіби гольф тарихында жағымсыз әйгілі болды және 2016 жылы спорт тарихындағы 25 ең нашар құлдырау тізімінде 13-орынды иеленді. Оның жолы 2019 жылы Netflix-те көрсетілген "Losers" деректік сериалында баяндалған.

1999 жылғы Райдер Кубогы

Ван де Вельде 1999 жылы Массачусетс штатының Бруклин қаласында өткен «Райдер Кубогы» турнирінде Еуропа құрамынан рейтингтік ұпайлар бойынша автоматты түрде іріктеліп алынды. Еуропа құрамасының капитаны Марк Джеймс алғашқы екі күнде Ван де Вельде (сондай-ақ, жаңадан келген Ярмо Санделин мен Эндрю Колтартты) ойнатпады, ал үшеуі де соңғы күнгі жекелей матчтарда дебют жасады. Ван де Вельде, Санделин және Колтарт сол кездегі АҚШ-тың ең жоғары рейтингтегі үш ойыншысы – Дэвис Лав III, Дэвид Дюваль және Тайгер Вудспен кездесті. Ван де Вельде Лавқа 6:5 есебімен жеңіліп, Еуропа құрамасы соңғы күнге төрт ұпаймен көшбасшылық еткеніне қарамастан, «Райдер Кубогын» 14½–13½ есебімен ұтып алды.

Кейінгі мансап

Ван де Велде 2000 және 2001 жылдары PGA турында ойнады. 2000 жылы Touchstone Energy Tucson Open турнирінде екінші орынды бөлісті, ал 2000 жылы Reno–Tahoe Open турнирінде де екінші орынды бөлісті, қосымша ойын нәтижесінде жеңіліске ұшырады. Жаңа мыңжылдықта Ван де Велде бірнеше жыл бойы жарақаттармен күресті. 2003 жылы шаңғы тебу кезінде тізесін жарақаттап, операция жасатуға мәжбүр болды. Ол 2005 жылы Франция ашық чемпионатында қайтадан көзге түсті, онда соңғы ойын саңылауында суға түсіп қалғаннан кейін француз Жан Франсуа Ремезиге қосымша ойында жеңіліп қалды. 2006 жылы ол Мадейра аралдарының ашық турнирінде жеңіске жетіп, 13 жылдан кейін екінші Еуропа турының титулын жеңіп алды. Соңғы ойын саңылауына үш соққымен басымдықпен келгенімен, ван де Велде 72-ші саңылауда екі соққы жоғалтты, бірақ 68 соққымен аяқтап, бір соққымен жеңіске жетті. 2016 жылы ван де Велде 50 жасқа толды және қарттар арасындағы турнирлерге қатысуға құқық алды, 2016 жылғы қарттар арасындағы ашық чемпионатына Карноустиге оралды, ол 1999 жылы осы жерде екінші орын алған болатын. Ван де Велде 83–74 есебімен кесімнен тоғыз соққымен қалып қойды. 2019 жылдан бері ол Жан ван де Вельде атынан өткізілетін Легендтер ашық чемпионатының ұйымдастырушысы болып табылады, ал 2021 және 2022 жылдары бұл турнир Париждің сыртындағы Golf de Saint Cloud алаңында өтті.