"1941 жылғы «Жауынгер аспанындағы америкалық» фильмі"

Кіріспе

1941 жылы түсірілген америкалық қара-ақ соғыс фильмі, режиссері Генри Кинг.

"A Yank in the R.A.F." – Генри Кинг режиссерімен түсірілген, Тайрон Пауэр мен Бетти Грейбл бас рөлдерде ойнаған 1941 жылғы американдық қара-ақ соғыс фильмі. Перл-Харборға шабуыл жасалып, АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанға дейін үш ай бұрын шығарылған бұл фильм, соғыстың басындағы фильмдердің бірі саналады. Алғашқыда "Бөрік эскадрильясы" деп аталған бұл фильм, 20th Century Fox студиясының басшысы Даррил Ф. Зануктың "Melville Crossman" атты псевдонимімен жазған әңгімесіне негізделген. Фильмде АҚШ әлі бейтарап кезеңде Корольдік әуе күштеріне (RAF) қосылған американдық ұшқыш туралы айтылады.

Сюжет

1940 жылы американдық North American Harvard оқу ұшақтары Канада шекарасына жеткізіліп, онда Ұлыбритания пайдалануы үшін шекара арқылы сүйретіледі. (Бұл шара бейтараптық заңдарын бұзудың алдын алу үшін қажет, себебі Америка Құрама Штаттары әлі де бейтарап күйде.) Америкалық ұшқыш Тим Бейкер шекарадан өтіп, Онтарио штатының Трентон қаласына ұшуға бейімделді, соның салдарынан әскери шенеуніктермен қиындыққа тап болады, ол Нью-Джерси штатының Трентон қаласын іздегенін сенімсіз түрде дәлелдеуге тырысады. Бас офицер оған Lockheed Hudson бомбалаушыларын Ұлыбританияға жеткізуді ұсынады, әр рейсі үшін 1000 доллар төленеді. Лондонға келгенде ол Кэрол Браунмен кездеседі, ол күндіз Әйелдердің қосымша әуе күштерінде жұмыс істейді, ал түнімен түнгі клубта өнер көрсетеді. Ол оны көргеніне риза болмайды, оны әйелдерге көңіл бөлуі, жалған сөйлеуі және ұзақ уақыт болмауы үшін "құрт" деп атайды, бірақ оның оған деген сезімдерінің әлі де күшті екеніне сенімді. Ол Корольдік әуе күштеріне (RAF) қатысуға шешім қабылдайды. Сонымен қатар, Браун екі британдық офицердің – Джон Морли мен Роджер Пиллбидің қызығушылығын тудырады. Морли Браунмен кездесуін жалғастыра береді, оған басқа біреудің бар екені ескерілгеніне қарамастан. Пиллби Бейкерді де, Морлиді де оны таныстыруға көндіре алмайды. Оқуын аяқтағаннан кейін Бейкердің қуанышына орай, оны истребительдермен жабдықталған эскадрильяға емес, Морлидің бомбалаушы эскадрильясына тағайындайды. Оның алғашқы миссиясы – Морлидің екінші пилоты ретінде фальши соғыс кезінде Берлинге үгіт парақшаларын "бомбалау" болғандықтан, ол одан да көңілі толады. Пиллби шабуылға басқа бомбалаушы ұшақта қатысады. Бейкер кездесуге кешіккенде (Америкадан келген ескі досымен кездесуге тосқауыл келгендіктен), Браун Морлидің елдік үйінде демалыс күндерін өткізуге келіседі. Сол жерде Морли оған үйленуге ұсыныс жасайды. Ол Бейкерге осы туралы айтқанда (кім екенін жасыра отырып), ол өзіне де үйленуге ұсыныс жасайды, бірақ оны қорлайтын тәрізде. Ол оған екеуінің арасы аяқталғанын айтады. Базаға оралғанда, екі қарсылас бір-бірінің бір әйелмен қатысы бар екенін біледі. Алайда, олар осы мәселені шеше алмай тұрып, немістер Нидерланды мен Бельгияны басып алады, соның салдарынан оларға Дортмундты бомбалау міндеті тапсырылады, бұл жолы нағыз жарылғыш заттармен. Түнгі рейд кезінде олардың бомбалаушы ұшағына соққы тиіп, екі қозғалтқыштың бірі істен шығады. Пиллби оларға көмекке келіп, іздеу шамдарын жояды, бірақ өртке түсіп, қаза табады. Морли экипажына құтылуға бұйрық береді, бірақ Бейкер мойынсұнбайды және ұшақты Голландия жағалауына қондырады. Алға жылжып келе жатқан неміс әскерлерін байқап, олар жақын маңдағы ғимаратқа тығылып, бірақ неміс офицерінің тұтқынына айналады. Экипаж мүшесі өзін құрбан етеді, соның арқасында қалған екеуі неміс офицерін жойып, моторлы қайықпен қашып құтылады. Бейкер британдық ауруханада оянады, суық тигендіктен зардап шегеді. Жазылғаннан кейін ол Браунды көруге барады, қолы сынғанын айтып, бірақ тағы да жалған екенін көрсетеді. Дегенмен, ол сақинаны алып шығарып, оны оның саусағына тағады. Морлиден телефон қоңырауы арқылы кездесулері бұзылғанын естіген Браун Бейкерге барлық демалыс күндері тоқтатылғанын хабарлайды. Истребительдердегі жоғалғандарды толықтыру үшін резервтік күштер шақырылады, соның салдарынан Бейкер Дюнкерк шайқасына қатысу үшін Spitfire ұшағына қайта тағайындалады. Ол екі неміс истребителін атып түсіреді, бірақ содан кейін өзінің ұшағы атып түсіріледі. Кэрол оның тірі ме, өлген ме екенін білмегендіктен, қайғыға қарыққандығын жасыра алмайды. Морли оны Дюнкерк жағалауынан қайтып келе жатқан кемелердің тоқтаған жеріне апарады, онда аман қалғандарды әкеліп жеткізеді. Бейкер кемеден түскенде, Кэрол оған жүгіріп келіп, оның сақинасын әлі киіп жүргенін көреді.

In 1940, American built North American Harvard training aircraft are flown to the border with Canada, where they are towed across the frontier for use by Britain. (The procedure is necessary to avoid violating the Neutrality Acts, as the United States is still neutral.) Cocky American pilot Tim Baker decides to fly across the border to Trenton, Ontario, and winds up in trouble with the military authorities, unconvincingly claiming he was looking for Trenton, New Jersey. The officer in charge suggests he ferry Lockheed Hudson bombers to Britain instead, pocketing $1,000 per trip. In London, he runs into his on again off again girlfriend Carol Brown, who works in the Women's Auxiliary Air Force by day and stars in a nightclub by night. She is none too pleased to see him, calling him a "worm" for his womanizing ways, lying, and long absence, but he is confident she still harbors strong feelings for him. He decides to enlist in the Royal Air Force (RAF). Meanwhile, Brown attracts the appreciative attention of two RAF officers, Wing Commander John Morley and Flying Officer Roger Pillby. Morley persists in seeing Brown, despite being told at the outset that there is another man. Pillby is unable to persuade either Baker or Morley to introduce him. After completing training, Baker is disappointed to be assigned to Morley's bomber squadron, rather than one equipped with fighters. He becomes further disgruntled when his first mission is to "bomb" Berlin with propaganda leaflets as Morley's co pilot during the Phoney War. Pillby pilots another bomber in the raid. When Baker is late for their date (sidetracked by meeting an old buddy from America), Brown accepts Morley's invitation to spend a weekend at his country estate. There, Morley asks her to marry him. When she tells Baker about it (without revealing who her suitor is), he offers to marry her himself, but in an insultingly casual way. She tells him that they are through. Back at the base, the two rivals learn of each other's involvement with the same woman. Before they can do anything about it, however, the Germans invade the Netherlands and Belgium, and they are given an urgent mission to bomb Dortmund, Germany, this time with real ordnance. During the nighttime raid, their bomber is hit, disabling one of their two engines. Pillby descends to their aid, knocking out searchlights, but is shot down in flames and perishes. Morley orders his crew to bail out, but Baker disobeys and lands the aircraft on a Dutch beach. Spotting a line of advancing German soldiers, they hide in a nearby building, only to be taken prisoner by a German officer there. A crewman sacrifices himself, enabling the other two to dispatch the German and escape by motorboat. Baker wakes up in a British hospital, the victim of exposure. Once discharged, he goes to see Brown, pretending to have a broken arm, but shows himself to be a liar once more. Nonetheless, he produces an engagement ring and forces it onto her finger. After receiving a telephone call from Morley breaking their date, Brown informs Baker that all leaves have been canceled. Reserves are called up to make up fighter pilot losses, and Baker is reassigned to a Spitfire for the Battle of Dunkirk. He downs two Luftwaffe fighters before being shot down. Carol cannot hide her distress when she cannot find out whether he is alive or not. Morley takes her to the docks, where ships returning from the Dunkirk beaches are bringing back survivors. When Baker debarks, Carol rushes to him and shows him she is still wearing his ring.

Өндіріс

1941 жылдың сәуірінен шілдесіне дейін түсірілген «R.A.F.-тағы америкалық» фильмі Ұлыбритания шайқасының жаңалықтарына көп сүйенді. Фильм АҚШ-тың Солтүстік Америкалық «Гарвард» оқу-жаттығу ұшақтарының АҚШ-Канада шекарасына жақын, Манитоба штатындағы Эмерсон өткізу пунктіне келуімен басталады. Бұл, соғысушыларға көмек көрсетуге тыйым салатын Бейтараптық заңдардың талаптарын орындау мақсатында жасалды. R.C.M.P. және R.C.A.F. қызметкерлерінің ұшақтарды шекарадан сүйретіп әкелуі Голливудтың қиялы, бірақ оқиға көбінесе шындыққа жақын, әйтсе де ұшақтарды көбінесе жылқылар тартып жүретін, автокөліктер емес. Дюнкерк эвакуациясының сахналары Калифорния штатының Пойнт-Мугу қаласында түсірілді және 1000-нан астам каскадерлер жұмылдырылды. refn|Дюнкерк эвакуациясының көріністері өте әсерлі болды және көптеген деректі фильмдерде пайдаланылды. RAF-тың толық ынтымақтастығымен, RAF-тың түсірілген кадрларын кеңінен пайдалана отырып, студияға камерасы бар ұшақпен түсірілген нақты әуе шайқастарын түсіруге рұқсат берілді. «Фокс» киностудиясының екі операторы Отто Кантурек пен Джек Парри түсірілім кезінде «Авро Ансон» ұшағы «Хокер Харрикейн» ұшағымен ауада соқтығысып қаза тапты. Фильмнің бастапқы нұсқасында батыр (Пауэр) Дюнкеркте қаза тапқан, бірақ RAF моральдық жағдайға қатысты алаңдаушылық білдіргеннен кейін, сахна қайта түсірілді, нәтижесінде Бейкер аман қалды. Сомма шайқасындағы батылдығы үшін Әскери крестпен марапатталған Герберт Мейсон RAF ұшу сахналарын режиссерлік етті. Ол экранда майор Герберт Мейсон ретінде көрсетілді. Әуежай сахналарын шынайы көрсету үшін, реквизит бөлімі жақын жердегі Бёрбанк қаласындағы «Локхид» зауытында құрастырылған «Локхид Хадсон» бомбалаушыларымен бірге нақты «Спитфайр» және «Мессершмитт» ұшақтарының көшірмелерін жасады. Экранда «Тайрон Пауэрмен бірге Бетти Грейбл» деп жазылған. «20th Century Fox» студиясының екі жұлдызының жұптасуы студияның танымал актерлерінің арқасында табыс табуға және Грейблді маңызды рөлдерге итеру мүмкіндігі болды. Шындығында, «R.A.F.-тағы америкалық» фильмі – жеңіл романтикалық музыкалық және соғыс драмасының қоспасы. Роберт Осборнның сөзіне сәйкес, Пауэр Грейблдің әндері мен билері фильмге үйлеспейді деп ойлады, бірақ Грейбл өзінің танымалдылығының себебі ән айту, билеу және оның әйгілі жалаңаяқ аяқтарында екеніне сенді, сондықтан ол өз қалауын іске асырып, сахналар фильмде қалды.

With principal photography shot from April to July 1941, A Yank in the R. A. F. leaned heavily on the headline news of the Battle of Britain. The film begins with U. S. North American Harvard trainers arriving very near the U. S./Canada border at the Emerson, Manitoba crossing, as a means of complying with provisions of the Neutrality Acts prohibiting aid to combatants. The depiction of R. C. M. P. and R. C. A. F. officials meeting the aircraft as they were towed across the border is a bit of Hollywood license, but the incident is mainly accurate, although aircraft were usually towed by a team of horses rather than motor vehicles. The sequence showing the Dunkirk evacuation was filmed at Point Mugu, California, and involved more than 1,000 extras. refn|The scenes of the Dunkirk evacuation were impressive and have been used in numerous documentary features. With complete cooperation from the RAF, including extensive use of RAF stock footage, the studio was allowed to film actual aerial battles shot by a camera equipped aircraft. refn|Two Fox cinematographers, Otto Kanturek and Jack Parry, were killed during the production when their Avro Anson aircraft was involved in a midair collision with a Hawker Hurricane. In the original version of the film, the hero (Power), died at Dunkirk, but after the RAF expressed concerns that morale would be jeopardized, the scene was re shot, with Baker surviving. Herbert Mason, a recipient of the Military Cross for his gallantry in the Battle of the Somme, directed the RAF flying sequences. He was credited onscreen as Major Herbert Mason. In order to stage some of the airfield scenes realistically, the prop department turned out a group of accurate Spitfire and Messerschmitt replica fighters to go along with actual Lockheed Hudson bombers built in the nearby Lockheed factory at Burbank, California. The screen credits read "Tyrone Power with Betty Grable". The pairing of Twentieth Century Fox's two leading stars was an opportunity to cash in on the studio's bankable star power and to promote Grable in more serious roles. In reality, A Yank in the R. A. F. was a mélange of light romantic musical and wartime drama. According to Robert Osborne, Power felt that Grable's song and dance numbers were out of place in the film, but Grable, believing her popularity was based on her singing, dancing, and well known bare legs, got her way, and the scenes remained.

Қабылдау

Студияның бұл фильмді соғысқа жеңіл қараған комедиялық туынды деп, пропагандалық емес екенін қаһарлы түрде мәлімдегеніне қарамастан, "Америкалықтар әскери әуе күштерінде" фильмі соғысқа қатысқан американдықтардың іс-қимылдарына арналған фильмдер қатарына қосылды, оның ішінде Warner Brothers компаниясының "Бұлттар капитаны" және британдық-американдық туындысы "Ұшқыш бекініс". Бұл Грейблге актерлік шеберлігін көрсетуге мүмкіндік берген драмалық көріністерді сыйлады; бір ғана жылау көрінісін түсіруге алты сағаттан астам уақыт кеткен. Бұл 20th Century Fox компаниясының 1941 жылғы ең табысты екінші фильмі болды, ал Оскар сыйлығын жеңіп алған "Менің жасыл аңғарым" фильмінен кейін осы аталымды иеленді. Кейбір заманауи сыншылар Ұлыбританияның соғыстағы жағдайын шындыққа сай бейнелемегендігіне сын көзбен қарады. Соңғы жылдары бейнекассеттерде және 2002 жылғы DVD-де қайта жарық көрген фильм де мазмұны мен режиссердің осы ауыр тақырыпқа деген көзқарасы үшін жағымсыз пікірлерге ұшырады. Дегенмен, қазіргі кездегі басқа сын-пикирлер оңтайлы болып қала береді. Allmovie былай деп жазады: "Экшн көріністері өте тартымды және сапалы түсірілген. Сол кезге сай арнайы эффекттер жоғары деңгейде, ал түсірілім жұмысы өте тиімді." "Армиядағы янк" 14-ші киножұлдыздар марафонындағы "Үздік арнайы эффекттер" номинациясы бойынша (Фред Серсен, Эдмунд Х. Хансен) Оскар сыйлығына ие болды.

Үй медиасы

A Yank in the R.A.F. DVD-сі АҚШ-та 2002 жылдың 21 мамырында және Ұлыбританияда 2004 жылдың 3 мамырында жарық көрді (кейін 2012 жылдың 12 наурызында тағы бір рет шығарылды). Бұрын 2000 жылдың 4 қыркүйегінде ол Ұлыбританияда Tyrone Power Collection жинағының бір бөлігі ретінде де шығарылған болатын.