Кіріспе

Пианино стиліндегі пернетақта, компьютерге немесе құрылғыға MIDI командаларын жібереді

MIDI пернетақтасы немесе контроллер пернетақтасы – әдетте, басқа батырмалармен, дөңгелектермен және слайдерлермен бірге, Музыкалық аспаптардың цифрлық интерфейсі (MIDI) командаларын USB немесе MIDI 5 пинді кабель арқылы басқа музыкалық құрылғыларға немесе компьютерлерге жіберу үшін MIDI контроллері ретінде қолданылатын пианино стиліндегі электрондық музыкалық пернетақта. MIDI пернетақталарында қосымша дыбыс модулі болмаса, олар өздігінен дыбыс шығара алмайды, бірақ кейбір MIDI пернетақталарының үлгілерінде MIDI контроллері де, дыбыс модулі де болады. MIDI контроллері ретінде қолданылғанда, орындаушы басып алған пернелер немесе батырмалар туралы MIDI ақпараты, модельдеу синтезі, үлгілерді ойнату немесе аналогтық аппараттық аспап арқылы дыбыс шығаратын қабылдағыш құрылғыға жіберіледі. Қабылдағыш құрылғы мыналар болуы мүмкін:
цифрлық аудио жұмыс станциясы (DAW) немесе дербес аудио плагинін іске қосатын компьютер (немесе компьютер MIDI сигналын басқа құрылғыларға қайта бағыттау үшін пайдаланылуы мүмкін)
дыбыс модулі
MIDI мүмкіндігі бар цифрлық (цифрлық фортепиано/сахналық фортепиано) немесе аналогтық (синтезатор) аппараттық аспап, мысалы, барабан машинасы.

Жоғарыда аталған цифрлық фортепиано, сахналық фортепиано және синтезатор санаттарындағы көптеген цифрлық және аналогтық аппараттық пернетақталар MIDI мүмкіндіктері болса, оларды MIDI контроллері ретінде пайдалануға болады, бірақ олар көбінесе арнайы MIDI пернетақтасы сияқты бағдарламалық интеграцияның бірдей деңгейін және MIDI басқару элементтерінің санын ұсынбайды. MIDI пернетақталарын көбінесе DAW және бағдарламалық құралдармен жұмыс істейтін адамдар қолданады – хоббишілерден бастап, студияларда немесе концерт сахналарында жұмыс істейтін кәсіби музыканттарға дейін.

Сыныпқа сәйкестік және қуат көзі

Компьютермен MIDI пернетақтасын пайдаланғанда, оның сыныпқа сай келуі ескерілуі керек. Сыныпқа сай келу дегеніміз, негізінен, "қосып, пайдалануға дайын": USB немесе 5-ұштық сым арқылы қосылғаннан және қуаты қосылғаннан кейін, сыныпқа сай келетін MIDI пернетақталары кез келген компьютермен танылуы тиіс. Сыныпқа сай келмейтін MIDI пернетақталары мен MIDI мүмкіндігі бар аппараттық пернетақталардың компьютерде танылуы үшін, пернетақтаға арналған бағдарламалық драйверді орнату қажет. 2010 жылдары шығарылған көптеген MIDI пернетақталары шинамен қуаттанады, яғни олардың электр қуаты MIDI деректерін компьютерге жіберетін бірдей USB қосылысы арқылы беріледі, бірақ кейбір пернетақталар жұмыс істеу үшін немесе тіпті сыртқы қуатты қажет етеді. Егер USB орнына дәстүрлі 5-ұштық MIDI қосылымын пайдалансаңыз, MIDI пернетақтасына сыртқы қуат қажет болады, себебі 5-ұштық MIDI қосылысы пернетақтаны қуаттандыруға жеткілікті ток жібермейді. Егер контроллер ретінде MIDI мүмкіндігі бар аппараттық пернетақтаны қолдансаңыз, оған сыртқы қуат қажет болады, өйткені 2010 жылдардағы көптеген аппараттық пернетақталар жұмыс істеу үшін сыртқы қуатқа тәуелді.

Пернетақтаның әрекеті

Пернетақтаның іс-әрекеті – пернелердің қозғалып, дыбыс шығаруы немесе, осы жағдайда, MIDI деректерін жасау үшін жұмыс істейтін ішкі механизм. Пернетақта іс-әрекеттерінің екі негізгі түрі бар: дәстүрлі еуропалық аспаптардан дамыған түрлері және кеңейтілген ойнау мүмкіндіктерін ұсынатын дәстүрлі емес, заманауи дизайн.

Сенсордың түрі

Музыкант пернеге басқанда үш нәрсе болуы мүмкін: перне қаншалықты жылдам басылса, ол "шабуыл жылдамдығы" деп аталады, ал перне басылғаннан кейін оны ұстап тұрып, қаттырақ немесе жұмсақ басуға болады, бұл "перне қысымы" немесе кейде, егер ол пернетақтадағы барлық пернелерге әсер етсе, "арна қысымы" деп аталады, және перне қаншалықты жылдам босатылса, ол "босату жылдамдығы" деп аталады. Арзан пернетақталарда жылдамдық мүмкіндігі болмайды, сондықтан олар жылдамдыққа қарамастан бірдей дыбыс пен тембр шығарады. Қымбат пернетақталарда шабуыл жылдамдығы болады. Кәсіби пернетақталарда көбінесе шабуыл жылдамдығы және перне қысымы болады. Босату жылдамдығы тек бірнеше ерекше және қымбат пернетақталарда ғана кездеседі. Өкінішке орай, әрбір өндіруші осы үш қабілетті әртүрлі атаулармен атайды, кейде авторлық терминдерді қолданады. Кейбір өндірушілер "перне қысымын" "соңғы тиіс" деп атайды. Мұндай дәстүрлі пернетақталардың көпшілігі әр пернедегі екі сенсор арасындағы есептеулер негізінде нотаның шабуыл жылдамдығын, тұрақтылығын және босатуын анықтайды. Кейбір жоғары сапалы пернетақталарда үш сенсор болады, олар перне қозғалысын бақылаудың жақсартылған дәлдігін қамтамасыз етеді, бұл орындаудың толықтығын және шырақтылығын арттыруы мүмкін.

Қосудан кейінгі

Кейбір MIDI пернетақталары aftertouch деректерін жібере алады, оларды әртүрлі эффекттерге тағайындауға болады, мысалы: вибрато, питч бұрылыстары және дыбыс күшеюі. Aftertouch деректері кілт алғашқы басылғаннан кейін, кілтті босатпай, одан да терең басылғанда пайда болады. Пернетақталар арналық немесе полифониялық aftertouch мүмкіндігімен жабдықталуы мүмкін. Арналық aftertouch қай кілт басылғанына қарамастан, тек бір хабар жібереді; ал полифониялық aftertouch әрбір кілт үшін жеке хабар жібереді. Кез келген кілтте aftertouch мүмкіндігі бар пернетақталар орындаушыға нақты ноталарға aftertouch эффекттерін қолдануға мүмкіндік береді, мысалы, мелодиялық нотаны одан әрі басып тұрып, оны бөліп көрсету.

Дәстүрлі емес

MIDI клавиатураларының көп бөлігі дәстүрлі фортепиано стиліндегі механизмдердің түрленулерін қолданса, бірнеше өндірушілер дәстүрлі емес механизмдермен MIDI клавиатураларын шығарады. Мысалы, Continuum Fingerboard – «лақтықтары жоқ» типтегі пернетақта интерфейсіне негіделген, бұл ойнау барысында портamento стилінде ноталарды қалау бойынша өзгертуге мүмкіндік береді. Тағы бір ерекше MIDI клавиатурасы – Tonal Plexus пернетақтасы, ол TPX6 1266 пернелері (Microtonal MIDI контроллері) арқылы 1266 түрлі дыбық биіктігіне дейін қол жеткізуге мүмкіндік береді. ROLI Seaboard MIDI клавиатураларының қатары жұмсақ, серпімді пернелерге ие, олардың текстурасы көбікті резеңкеге ұқсас. Бұл орындаушыларға батыс хроматикалық гаммасының қалыпты 12 нотасының арасындағы ноталарды ойнауға мүмкіндік береді, бұл блюз гитарашыларының «блюз ноталарын» орындау тәсіліне ұқсас. Жоғарыда аталған барлық MIDI клавиатуралары жаңа орындау мүмкіндіктерін құру үшін aftertouch-ты пайдаланады. Мысалы, Roli Seaboards солдан оңға, алдан артқа, төменгі қысымды/тереңдікті және осы параметрлердің әрқайсысының өзгеру жылдамдығын сезе алады. Осы ақпараттың бәрі сандық аспап немесе синтезатордың мінез-құлқына бақылау жасау үшін қолданылуы мүмкін.

Кілттердің мөлшері мен саны

MIDI клавиатуралары әр түрлі өлшемде және клавишалар саны бойынша кең ауқымда келеді, әрқайсысының өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Әдетте, кейбір өлшемдері жиі кездеседі, ал басқалары онлайн дүкендерде де, нақты музыка дүкендерінде де сирек кездеседі.

Ортақ

25 перне: әдетте ең кішкентай MIDI пернетақтасы – портативті және жеңіл, бірақ тек бір қолмен ойналатын бас партиялары сияқты фортепиано бөліктерін ойнауға қолайлы. 49 перне: екі қолмен фортепианода тиімді ойнау үшін ең кішкентай MIDI пернетақта мөлшері саналады. 61 перне: екі қолмен фортепианода ойнауға арналған идеал мөлшер. Бұл, мысалы, Hammond B 3 сияқты классикалық органның бір мануалындағы пернелер санымен бірдей. 88 перне: толық диапазондағы пернелер – акустикалық фортепианодағы пернелер санымен бірдей – фортепиано мен электр фортепианода ойнағандағы "алтын стандарт", бірақ MIDI пернетақталарының ең аз тасымалданатыны және ең ауыры.

Кілттің өлшемі

MIDI клавиатуралары көбінесе үлкен пиано сияқты толық өлшемді пернелерден тұрады. Кейбір кішкентай клавиатуралар кішкентай пернелерді пайдаланады. Ал кейбір өте кішкентай клавиатураларда одан да кішкентай, жалпақ кішкентай пернелер болады.