Томас Кис: Англия саяхатшысы және королева Елизавета I-нің адал қызметшісі

Кіріспе

Соңғы аты ұқсас адамдар, ағылшын саясаткері Томас Киз немесе Киз (1524 жылы немесе одан бұрын – 1571 жылдың 5 қыркүйегінен бұрын) Сэндгейт қамалының капитаны және королева Елизавета I-нің сержанты болды. Ол королеваның рұқсатынсыз, таққа талапкер Мэри Грей мырзасына үйленді.

Өмір

Томас Киз 1524 жылға дейін дүниеге келген, екі рет үйленген Ричард Киздің ұлы және мұрагері. Ричардсонның айтуынша, Томас Киз оның әкесінің Агнес Сондерспен, Суррейдегі Эуэлл қаласының Генри Сондерс қызымен жасаған алғашқы некесінен туған. Ричард Киз екінші рет Милдред Диггеге, Смит қаласындағы Скотт залынан қайтыс болған (1533) сэр Джон Скотттың қызы, Анна Пимппен, Кенттегі Неттлистедтің Рейнольд Пимптің қызы және мұрагері, сондай-ақ Джон Пэшлидің қызы Элизабет Пашлиге үйленді. Биндофф пен Шервудтың сөзіне сүйенсек, Томас Киз осы некеден туған. Ричард Кизге үйленер алдында Милдред Скотт алдымен Джон Диггстің әйелі болған. 1528 жылы Ричард Киз король Генрих VIII-нің бірінші патшайымы Арагондық Екатеринаның қызметінде болды, кейін корольдің қару-жарақ сержанттарының бірі болды және 1541 жылдың қараша айында осы лауазымнан бас тартты. 1539-1540 жылдары Сэндгейт қамалын салуға комиссар және төлем жасаушы болып тағайындалды. 1538 жылдың 10 мамырында Доверге жақын орналасқан Санкт-Радегунд монастырының 21 жылға жалға алу құқығы берілді. 1545 жылдың 15 қарашасында Ричард Киз өзінің ұлы Томасқа, оның әйеліне және қызметшілеріне Томас анасының өмірі бойы Сент-Радегундта тұруға, ал одан кейін Сент-Радегунд пен Ричард Киздің Льюишемдегі үйінің жалға алу құқығын қалдырды. Әкесінің қайтысымен Томас Киз Сэндгейт қамалының капитаны лауазымын иеленді және кейіннен жылына 40 фунт стерлинг көлемінде жалақы алды. 1545 жылы Киз аты-жөні белгісіз әйеліне үйленді, одан кем дегенде бір ұлы мен бір қызы болды. 1554 жылдың қараша айында Киз Кенттегі Хайт округінен парламент депутаты болып сайланды, бұл сайлауға сэр Томас Чейни қолдау көрсетті, ол кейіннен Кизге өсиетімен 40 фунт стерлинг қалдырды. Киздің туысы Николас Крисп сол уақытта сайланды, екеуі де 1555 жылдың басында парламенттік сессияда палатаға қатыспағаны үшін айыппұл төледі және сол жылдың Пасха мерзімінде Корольдік сотта сотталды, бірақ олар да сотқа келмеді. Сот ісі королева Мэридің қайтысымен аяқталды, бірақ ол әлі де жалғасып жатқан кезде Киз Вестминстер сарайының сержант-портёрі болып тағайындалды. 1556-1558 жылдары Киз Франсис Ламбардты қарыз үшін сотқа берді, ал 1558 жылдың 2 қаңтарында ол Дуверде болды, онда оған Кале қаласын қорғауға жиналған ақшаны алу айыбы тағылды. Елизавета патшайым 1558 жылдың қараша айында таққа отырды, ал 1559 жылдың 15 қаңтарындағы кешірім қағазында Киз "Фолкстоун, Кент, Сэндгейт қамалының капитаны, қазір үй шаруашылығының сержанты, Поултон округіндегі Санкт-Радегундтың бұрынғы иесі" деп көрсетілген. 1560 жылы Киз Сандгейт қамалынан корольдің ат шебері лорд Роберт Дадлиге жылқы импортына қойылған шектеулер туралы хат жазды, ал 1562 жылдың тамызында Дадлидің орынбасары ретінде жұмыс істеді. Киздің бірінші әйелі қайтыс болды, ал 1565 жылдың 16 шілдесінде, королева туысы сэр Генри Кноллистің (1582 жылдың 21 желтоқсанында қайтыс болған) және сэр Амброуз Кевтің қызы Маргарет Кевке үйленген кезде, Вестминстердегі Уотергейт жанындағы палатасында Киз патшайымның туысы Леди Мэри Грейге, Генрих Грейдің үш қызының біріне жасырын үйленді. Генрих VII-нің шөбересі болғандықтан және Генрих VIII-нің өсиетіне сәйкес Мэри Грейдің таққа талап етуге құқығы болды. Тойдың өткенін естіген соң, королева ашуланып: "Мен кішкентай Киздің тағыма талап етуіне жол бермеймін" деп айтты, ал сэр Уильям Сесил осы құпия некені "бақытсыз және қорқынышты" деп атады. Олардың әлеуметтік жағдайының айырмашылығынан басқа, Киздің бойы 6 фут 8 дюйм болса, Леди Мэриді испан елшісі "кішкентай, қисық денелі және өте жаман" деп сипаттады. 1565 жылдың 19 тамызында Томас Киз, Леди Мэри және оның қызметшісі Фрэнсис Голдуэлл некеге қатысты тексерілді, ал осы "қорқынышты" патшаны құлықтау әрекеті үшін Киз Флит түрмесінде жалғыздыққа жабылды, ал Леди Мэри қатаң үй қамауына алынды. 1566 жылдың маусым және шілде айларында Киз Сесилге бірнеше рет хат жазып, одан королевамен араласуын сұрады. Киз некелерін жоюға дайын екенін білдірді, бірақ 5 тамызда Лондон епископы Эдмунд Гриндал бұл мәселені тексеріп, Сесилге егер неке жойылса, оны сот арқылы жасау керектігін жазды. 21 желтоқсанда Киз Сесилге тағы да хат жазып, Флиттегі оған қатал қараудан шағымданды, әсіресе ол науқастанып қалды, кешкі асқа түрмедегі иттерді емдеуге қолданылатын сұйықтықпен суланған ет берілді. 1567 жылдың 7 шілдесінде Киз Сесилге қайтадан хат жазды. Ақыры 1568 жылы Флиттен босатылды, бірақ оған әйелімен кездесуге рұқсат берілмеді. 1568 жылдың 6 қазанында ол Сесилге Льюишемнен хат жазып, өмірін королеваның қызметінде аяқтағанды жөн көретінін, бірақ одан шеттетілген күйінде өмір сүрмейтінін айтты. Оның өтініші орындалмады, ал өмірінің соңғы жылдары Киз Льюишемде, содан кейін Сэндгейтте тұрды. 1569 жылы Англия Франция-Испания одасынан қорқыныш сезінген кезде ол Сэндгейт қамалының капитаны лауазымына қайта тағайындалды, ал 1570 жылдың 7 мамырында ол архиепископ Мэтью Паркерге хат жазып, королевамен араласуын сұрады, оған әйелімен бірге өмір сүруге рұқсат беруді өтінді. 1571 жылы Киз Хайттен парламент депутаты болып қайта сайлануға талпынбады. Киз 1571 жылдың 5 қыркүйегіне дейін қайтыс болды, сол күні Уильям Брук, 10-шы Кобам бароны, Киздің сержант-портёр екенін Сесилге хабарлап, оның інісі Томас Брукке Киздің бұрынғы лауазымын беруді сұрады. Жаңалық үш күннен кейін Грэшем Хаусында, Леди Мэри жылдар бойы үй қамауында тұрған, кейіннен қосылмаған қонақ ретінде тұрған жерінде оның әйеліне жеткізілді. 8 қыркүйектегі сэр Томас Грэшемнің Сесилге жазған хатында Леди Мэри Киздің қайтысы туралы жаңалықты "қатты қайғымен" қабылдады деп жазылған.

Thomas Keyes, born by 1524, was the son and heir of Richard Keyes, esquire, who was twice married. According to Richardson, Thomas Keyes was the son of his father's first marriage, to Agnes Saunders, daughter of Henry Saunders of Ewell, Surrey. Richard Keyes married secondly Mildred Digges, a daughter of Sir John Scott (died 1533) of Scot's Hall at Smeeth, Kent, by Anne Pympe, the daughter and heiress of Reynold Pympe, esquire, of Nettlestead, Kent, and Elizabeth Pashley, the daughter of John Pashley, esquire. According to Bindoff and Sherwood, Thomas Keyes was the son of this marriage. Before her marriage to Richard Keyes, Mildred Scott had first been the wife of John Digges, esquire. In 1528 Richard Keyes was in the service of King Henry VIII's first Queen, Catherine of Aragon, and was later one of the King's serjeants at arms, an office he resigned in November 1541. He was a commissioner and paymaster for the building of Sandgate Castle during the years 1539 40. On 10 May 1538 he was granted a 21 year lease of the dissolved monastery of St. Radegund's near Dover. In his will, dated 15 November 1545, Richard Keyes bequeathed lodging to his son, Thomas, and Thomas's wife and servants, at St. Radegund's during the lifetime of Thomas' mother, and after her death, the leases of St. Radegund's and of Richard Keyes' house at Lewisham, Kent. At his father's death, Thomas Keyes also succeeded to his father's post as captain of Sandgate Castle, for which he later received an annuity of £40. By 1545 Keyes had married a wife whose name is unknown, by whom he had at least one son and one daughter. In November 1554 Keyes was elected Member of Parliament for Hythe, Kent, through the support of Sir Thomas Cheney, Lord Warden of the Cinque Ports, who later left Keyes £40 in his will. Keyes' cousin, Nicholas Crispe, was elected at the same time, and both were fined for absence from the House in the parliamentary session in early 1555, and prosecuted in the court of King's Bench in Easter term of that year, where they also failed to appear. The case was brought to an end with the death of Queen Mary, but while it was still ongoing Keyes was appointed serjeant porter of the Palace of Westminster. During the years 1556 8 Keyes sued Francis Lambard for debt, and on 2 January 1558 he was at Dover, where he was charged with receiving levies for the relief of Calais. Queen Elizabeth acceded to the throne in November 1558, and in the pardon roll of 15 January 1559 Keyes is recorded as "Captain of Sandgate Castle, Folkestone, Kent, now Serjeant Usher of the Household, late of St Radigund's, in Poulton, Co Kent". In 1560 Keyes wrote to the Queen's Master of the Horse, Lord Robert Dudley, from Sandgate Castle concerning restrictions on the import of horses, and in August 1562 was acting as Dudley's deputy. Keyes's first wife had died, and on the evening of 16 July 1565, while the Queen was absent attending the wedding of her kinsman Sir Henry Knollys (d. 21 December 1582), and Margaret Cave, the daughter of Sir Ambrose Cave, in his chamber by the Watergate at Westminster Keyes secretly married the Queen's kinswoman Lady Mary Grey, one of the three daughters of Henry Grey, 1st Duke of Suffolk and Frances Brandon. As a great granddaughter of King Henry VII, and in accordance with the will of King Henry VIII, Mary Grey had a claim to the throne. Upon hearing that the wedding had taken place, the Queen is said to have declared wrathfully that "I'll have no little bastard Keyes laying claim to my throne", while Sir William Cecil observed that the secret marriage was "an unhappy chance & monstrous". Apart from the disparity in their social positions, Keyes stood 6 feet 8 inches tall, while the Lady Mary was described by the Spanish ambassador as "little, crook backed and very ugly". On 19 August 1565, Thomas Keyes, Lady Mary, and her servant Frances Goldwell were examined concerning the marriage, and for this "monstrous" act of lese majeste Keyes was committed to solitary confinement in the Fleet prison, while Lady Mary was placed under strict house arrest. In June and July 1566 Keyes wrote several times to Cecil from the Fleet, begging him to intercede for him with the Queen. Keyes offered to have the marriage annulled, but on 5 August Edmund Grindal, Bishop of London, having investigated the matter, wrote to Cecil that if the marriage were to be dissolved it must be done judicially. On 21 December Keyes again wrote to Cecil, complaining of his harsh treatment in the Fleet, and in particular that he had become ill, having been served meat for his dinner which had been steeped in a liquid used to treat the prison's dogs for mange. On 7 July 1567, Keyes wrote again to Cecil. He was finally released from the Fleet in 1568, but was still not permitted to see his wife. On 6 October 1568, a free man, he wrote to Cecil from Lewisham, stating that he would rather die in the Queen's service than end his days banished from her presence. His plea went unregarded, and for the few remaining years of his life Keyes resided at Lewisham and then at Sandgate. In 1569, he was re appointed captain of Sandgate Castle when England was threatened by a French Spanish alliance, and, on 7 May 1570, he wrote to Archbishop Matthew Parker asking him to intercede for him with the Queen, again requesting that he might be permitted to live with his wife. In 1571 Keyes made an unsuccessful bid to be re elected to parliament for Hythe. Keyes died shortly before 5 September 1571, on which date William Brooke, 10th Baron Cobham, wrote to Cecil to inform him of the death of Thomas Keyes, serjeant porter, requesting that his brother, Thomas Brooke, be granted Keyes's former post. The news was broken to Keyes's wife three days later at Gresham House, where Lady Mary had been living, first under house arrest, and later as an unwelcome guest, for some years. According to a letter from Sir Thomas Gresham to Cecil on 8 September, Lady Mary had taken the news of Keyes's death "grievously".