Маркус Мерк: Немецтің көрнекті футбол төрешісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Неміс футбол төрешісі

Маркус Мерк (15 наурыз 1962 жылы туған) – бұрынғы жоғары деңгейдегі неміс футбол төрешісі. Ол алты рет "Жылдың үздік төрешісі" сыйлығын жеңіп алған және Бундеслигадағы өткізген матчтар саны бойынша рекордты иеленеді. 2005 жылы Мерк футболға және Үндістандағы қайырымдылық қызметі үшін Германияның Bundesverdienstkreuz (Федералдық Еңбек ордені) орденімен марапатталды. Ол 2007-08 жылғы Бундеслига маусымының соңғы күні, 2008 жылдың 17 мамырында "Бавария" мен "Герта" арасындағы ойынды төрешілік етіп, карьерасын аяқтады. Халықаралық футбол тарихы және статистика федерациясы оны 2004, 2005 және 2008 жылдары үздік төреші деп таныды. Қазіргі уақытта ол Sky Deutschland телеарнасында сарапшы, ал 2010-2011 жылдар маусымында Lig TV түрік футбол арнасының (Түрік Суперлигасының құқықтарына ие) басты төреші комментаторы болды.

Бундеслига мансабы

1988 жылы Мерк 25 жасында Бундеслигадағы ең жас төреші болып тағайындалды, және ол өзінің туған клубы 1. FC Kaiserslautern-ді ұсынды. Төрт жыл өткен соң ФИФА төрешісі болып аккредиттелді және 1992 жылғы Барселонадағы жазғы Олимпиада ойындарында төрешілік жасады. Келесі жылдары Мерк қатаң, сенімді төреші ретінде беделді болды. Ол Германияның жыл төрешісі атағына бес емес, алты рет сайланды.

УЕФА мансабы

Мерктің 2004 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының финалдық матчын төрелік етуіне Португалия қатты қарсылық білдірді. Португалияның қарсыласы Грекия болды, оның командасының жаттықтырушысы Отто Рехагель Мерктің тіс дәрігері болған. Дегенмен, Мерк осы ойындағы өте жақсы төрелік еткені үшін бүкіл әлемде танылды. 2004 жылдың 21 сәуірінде Чемпиондар лигасының жартылай финалында бұрынғы командасы Портоға қарсы өткен матчта "Депортивоның" қорғаушысы Хорхе Андраде Декоға жасаған соққысы үшін Мерк тарапынан алаңнан қуылды. Бұл қимыл достық ниетпен жасалған, бірақ төреші оны байқамады және дереу қорғаушыға қызыл карточка көрсетті. Ол бір матчтан шеттетілуге мәжбүр болды. Ақырында Жозе Моуринью командасы финалға өтті. 2004–05 жылғы Чемпиондар лигасының ширек финалында ол "AC Милан" мен "Интер Милан" арасындағы екінші ойынды төрешілік етті және "Интердің" жартылай қорғаушысы Эстебан Камбиассоның голын есепке алмады, нәтижесінде "Интер" жанкүйерлері алаңға бөтелкелер мен факелдер лақтырып, ойын тоқтатылды. Тағы бір даулы жағдай 2005 жылдың 6 желтоқсанында "Артмедиа" мен "Порту" арасындағы матчтың 71-ші минутында болды, онда Мерк Пепенің пенальти алаңындағы қолмен ойнағанын көрмеді. Егер пенальти беріліп, гол соғылса, "Артмедиа" 1/8 финалға өтер еді.

ФИФА мансабы

Мерк 1992 жылғы Олимпиада ойындарында төреші болды (екі рет шақырылды), 1993 жылғы Нидерланды мен Англия арасындағы әлем чемпионатының іріктеу матчында төртінші төреші болды. Осы матч барысында Мерк ашуға буырқанған Англия жаттықтырушысы Грэм Тейлорды бірнеше рет тоқтатып, тыныштандырды, өйткені пенальти және қызыл карточка шешімі Англияға қарсы болған еді. Тейлор Рональд Куманның алаңнан қуылғанын және Англияның Дэвид Платтқа жасалған кәсіби бұзушылық үшін пенальти алғанын қалады. Бірақ ешқайсысы орындалмады, Коман Англияға қарсы гол соқты. Тейлор төрешіге ашуланып, бірақ бірнеше жылдан кейін Observer газетіне берген сұхбатында Меркке оны трибунаға жібермегені үшін ризашылық білдірді. Сондай-ақ ол УЕФА 2000 (3), 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионаты (2) және УЕФА 2004 жылғы Еуропа чемпионатында (3) төрешілік етті. Сол турнирде ол финалдық ойынды да өткізіп, 1970 жылы Шығыс Германияның Руди Глокнерінен кейін әлем чемпионатының немесе Еуропа чемпионатының финалын басқарған алғашқы неміс төрешісі болды. Оның көмекшілері Ян Хендрик Салвер және Кристиан Шрейер болды. Мерк 1997 жылғы УЕФА Кубок иелері кубогының финалында және 2003 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалында да төрешілік етті. Ол 2003 жылғы Конфедерациялар кубогының жартылай финалында Камерун мен Колумбия арасындағы ойынды төрешілік етті, бұл матч Марк Вивьен Фуаның қазасымен есте қалды. 2006 жылғы әлем чемпионатында ол үш матчта төрешілік етті. АҚШ пен Гана арасындағы матч Мерк үшін 2006 жылғы әлем чемпионатындағы соңғы ойын болды, себебі ол плей-офф кезеңіндегі ешқандай матчқа таңдалмады. Осыдан кейін Мерк ФИФА төрешілік процесін қатты сынап, неміс спорттық телешоуында "Das aktuelle Sportstudio" бағдарламасында, оның "өмірінен екі апта ұрланды" деді, себебі шақырусыз төрешілер лагерінде қалуға мәжбүр болды, ал екі матчтық шақыру оның (басқалармен бірге) көптеген семинарларға қатысуы мен әлемнің түкпір-түкпіріндегі жасөспірімдер турнирлеріне көмектесуге жұмсалған уақытқа қарағанда өте аз сыйақы болды, оны Роналдиньоның әлем чемпионатына ілігу үшін Бразилияның 20 жасқа дейінгі құрамасында төңкерден орын алуға келісуімен салыстырды. Мерк сонымен қатар маңызды эпизодтарды анықтау үшін дереу бейне қайталауды ұзақ уақыттан бері қолдап келеді. 2008 жылдың 1 наурызында «Вердер Бремен» шабуылшысы Маркус Розенберг анық офсайдтан гол соқты; Мерк бастапқыда голды есептеді, бірақ бірден қате екенін түсінді, бірақ қателігін қайтаруға кеш болды. Ол бұл оқиғаны «өмірімдегі ең қызыл сәт» деп атап, дереу бейне қайталауды енгізуді талап етті.

Merk was referee in the 1992 Olympics (two call ups), fourth official in the 1993 World Cup qualifier between the Netherlands and England (During this match Merk repeatedly restrained the furious England manager Graham Taylor, when a penalty and red card decision had gone against England. Taylor felt Ronald Koeman should have been sent off and England have a penalty for a professional foul on David Platt. Neither happened and Koeman went on to score against England. Taylor was furious at the referee, though years later, in an interview with the Observer, he expressed gratitude to Merk for not sending him to the stands when he could have), the UEFA Euro 2000 (3), the 2002 FIFA World Cup (2) and the UEFA Euro 2004 (3). In that tournament, he also whistled the final, becoming the first German referee since Rudi Glöckner of East Germany in 1970, to helm a World Cup or European Championship Finals. His assistants were Jan Hendrik Salver and Christian Schräer. Merk also refereed the 1997 UEFA Cup Winners' Cup final, and the 2003 UEFA Champions League final. He was the referee in the semi final of the 2003 FIFA Confederations Cup between Cameroon and Colombia, a game remembered for the death of Marc Vivien Foé. In the 2006 World Cup, he whistled three matches. The United States vs. Ghana game was the last game in the 2006 World Cup for Merk, as he was not chosen to referee any of the games in the knockout stages. Merk was highly critical of the whole FIFA refereeing process after that, stating in the German sports TV show das aktuelle Sportstudio, it "robbed me two weeks of my life" being forced to stay in the referee camp without a call up, and adding a mere two was a bitterly meagre payoff regarding the fact he (among others) had to visit countless seminars and were sent on small junior tournaments all over the world to merely assist, comparing it to as if Ronaldinho would have to agree to sit on the bench for the Brazilian U 20 in order to qualify for the World Cup. Merk is also a long time proponent of instant video replay to judge critical scenes. On 1 March 2008, Werder Bremen striker Markus Rosenberg scored a goal from clear offside position; Merk initially gave the goal, but immediately after that realised it was illegal, but it was too late to retract his error. He called it "the most bitter moment of my career" and called for introduction of instant replay.

Қайырымдылық

Діни миссионер Мерк 1991 жылдан бері Үндістандағы кедейлерге тіс емдеудің қарапайым қызметтерін ұсынып, оларға көмектесіп келеді. Ол үйсіздерге мектептер мен тұрғын үйлер салуға, сондай-ақ негізгі медициналық көмек көрсетуге көмектесетін «Индианхильфе Кайзерслаутерн» ұйымына көмектеседі.

Жеке өмір

Мерк Кайзерслаутернде дүниеге келген. Ол тіс дәрігері, әйелі мен ұлымен бірге Оттербахта тұрады. 2005 жылға дейін ол кәсіби стоматолог болды, бірақ дәрігерлерге қаралатын науқастардан тоқсан сайын алынатын "Praxisgebühr" төлемақысына қарсы болғандықтан тәжірибесін тоқтатты. Қазір ол мотивациялық семинарлар жүргізеді. Жастық шағында және ересек кезінде Мерк жоғары, сыңғырлаған дауысы үшін қорланды. Ұзақ сөйлеу терапиясынан өткеннен кейін, қазір ол қалыпты баритонмен сөйлейді. Мерк сонымен қатар, ойынның ең жақсы физикалық дайындыққа ие төрешілерінің бірі. Ол жыл сайынғы фитнес-тесттерде әріптестерін оқшаулап жеңіп шығады, ал марафондағы жеке рекордтық уақыты – 2:42. Ол сондай-ақ, сергек триатлонмен айналысады. Қызықты дерек ретінде, "Merk" – неміс тіліндегі "merken" (байқау, есте сақтау) етістігінің бұйрық түрі. Сондықтан оның веб-сайты merk es dir.de ("есте сақта.де") деп аталады.