Түнә әл-Жәбел: Ежелгі қабірстан және Тот құдайына табыну ортасы
Tuna el-Gebel
Түнә әл-Жәбәл: Мысырдың ең ірі грек-рим некрополі. Жаңа Патшалықтан Рим кезеңіне дейін, әсіресе Птолемей дәуірінде маңызды болған. Құдайларға арналған храмдар бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Туна эль Гебель (تونة الجبل, ) Хмунның (Гермополис Магна) қабірстаны болды. Бұл Египеттегі белгілі ең ірі грек-рим қабірстаны, Жаңа Мемлекеттен Рим кезеңіне дейін, әсіресе Птолемей кезеңінде кеңінен қолданылған. Туна эль Гебель Орта Египеттегі Эль-Минья облысында орналасқан.
Tuna el Gebel (تونة الجبل, ) was the necropolis of Khmun (Hermopolis Magna). It is the largest known Greco Roman necropolis in Egypt, dating from the New Kingdom to the Roman Period, and seeing heavy use in the Ptolemaic Period. Tuna el Gebel is located in Al Minya Governorate in Middle Egypt.
Тарих
Қабірлердің көпшілігі және олардың қызметі Птолемей мен Рим дәуірлеріне жататын болса да, кем дегенде бір ғибадатхана Аменхотеп III заманына дейін сонады. Ол Аменхотеп III, Тот және басқа да жергілікті құдайларға арналған болуы мүмкін. Жаңа патшалық дәуірінен де бірнеше қабірлер табылды. Кейінгі кезеңде Туна-эль-Гебельдегі некрополь көбінесе жануарлар зираты болған. Көбінесе жерлеулер жер асты галереяларында жасалған, онда Тотты бейнелейтін ибистер мен бабуиндердің, сондай-ақ түрлі құстардың мумиялары кездесетін. Бұл, әдетте, жақын жердегі жануарларды қорғау орындары мен өсіру алаптарының, сондай-ақ Тотқа жергілікті табынушылықтың нәтижесі болды. Птолемей дәуірінде некропольдің пайдалануы арта түсті. Б.з.д. кем дегенде IV ғасырдың соңында Тоттың екі бауыры және дін қызметкерлері Петосирис пен Джед Тот iu ef ankh алғашқы ірі қабірлерді тұрғызды. Петосирис өзінің қабірін жануарлар некрополінен оңтүстіске қарай, Тот ғибадатханасының жанында 200 метр қашықтықта салды. Алғашқы қабірлердің кейбіреулері Т пішіндес болса, көпшілігі тіктөртбұрышты. Тас қабірлер көбінесе саз кірпіштен жасалған қабірлерге қарағанда жақсырақ болды және олардың бай адамға тиесілі екенін көрсетеді. Дәстүрлі қабірлерден өзге, кейбір қабірлер тас немесе саз кірпіштен тұратын бағаналардан құралған. Олар денеді ішке салуға тым тар болды. Көптеген қабірлерде құмыралар немесе нишалар бар, бірақ кейбіреулерінде олардың астында денелер көмілген болуы мүмкін. Алғашқы қабірлердің құны жоғары болғандықтан, олар байлықты көрсетсе, кейінгілері айтарлықтай арзан болды. Рим дәуірінде арзан материалдан жасалған қабірлер пайда болды, сондай-ақ бірнеше адамға арналған көп қабатты қабірлер де болды. Кейбір тас қабірлер тіпті жаппай жерлеу орны ретінде қолданылды. Тас қабірлерді қайта пайдалану да кең таралды, әдетте, мумияларды бұрыннан бар қабірлерге орналастыру арқылы немесе қабірлердің үстіне екінші қабат салу арқылы. Петосиристің танымал қабірінде бірнеше қосымша жерлеу орындары болды. Рим дәуірінде Туна-эль-Гебельде жерленген адамдардың көпшілігі Мысырлықтар болғанымен, жерлеу стилі грекке тән болды және уақыт өте келе грек элементтері көбейді. Ертедегі жерлеулерде мумиялар жер асты галереяларында жасырылса, кейінірек мумиялар еденге қойылды, ал соңында мумиялар толық көрсетілді. Дегенмен, уақыт өте келе де мумиялау өте танымал болды.
Although most tombs and activities are from the Ptolemaic to Roman periods, there is at least one temple dating back to Amenhotep III. It may be dedicated to Amenhotep III, Thoth, and other local gods. There are also a small number of New Kingdom tombs. The necropolis in Tuna el Gebel during the Late Period was mostly an animal cemetery. The most common burials took place in underground galleries and were of mummies of ibises and baboons representing Thoth, as well as all kinds of bird mummies. These were most likely a result of nearby animal preserves or breeding areas, as well as local Thoth worship. The Ptolemaic Period saw a rise in use of the necropolis. In at least the late fourth century BC, two brothers and priests of Thoth, Petosiris and Djed Thoth iu ef ankh built the first large tombs. Petosiris built his tomb 200 meters south of the animal necropolis near a temple of Thoth. While some early tombs are in a T shape, most are rectangular. The stone tombs were generally nicer than mud brick ones, and indicative of a wealthier person’s burial. In addition to more traditional tombs, some tombs consist of either stone or mud brick pillars. They are too narrow to allow a body to be put inside. Many have areas or niches for urns, though some may have their respective bodies buried underneath them. While the early tombs were expensive and showed off wealth, later tombs were more economical. The Roman period came with tombs of cheaper material and multiple stories for fitting multiple people. Some stone tombs were even used as mass graves. Recycling stone tombs was also a trend, usually by placing mummies inside an already existing tombs or constructing second stories on top of tombs. The famous tomb of Petosiris had several secondary burials. While most people buried in Tuna el Gebel during the Roman Period were of Egyptian origin, the main burial style was Greek, and got increasingly Greek over time. Early burials had mummies hidden in underground galleries, and later mummies were on the floor, until finally mummies were put on full display. However even as time went on, mummification was extremely popular.
Петосирис қабірі
Петосирис қабірі некропольдегі ең ерте толыққанды қабірлердің бірі және ең әсем безендірілгені болды. Ол ірі тас блоктардан тұрғызылған, жоғары сапалы бейнелермен және жер асты галереяларымен жабдықталған. Химиялық талдау нәтижесінде бейнелерде қызыл, сары, қара, көк және жасыл пигменттер қолданылғаны, ал кейде жаңа түстер жасау үшін олар біріктірілгені анықталды. Б.з.д. III және II ғасырларда Петосирис қабірі қастерлі саяхат орынына айналып, көптеген саяхатшылар грек тілінде жазулар қалдырған. Дегенмен, Птолемей кезеңінің соңында Петосирис қабірі басқа адамдардың мумияларын сақтау үшін қайта пайдаланыла бастады.
The tomb of Petosiris was one of the earliest full tombs in the necropolis, and the most elaborate. It was constructed of large stone blocks and had high quality reliefs as well as underground galleries. Chemical analysis suggests that the reliefs used red, yellow, black, blue and green pigments, sometimes combined to create new colors. During the third and second centuries BC, Petosiris's tomb became a site of pilgrimage, and many travelers left inscriptions in Greek. However, by the late Ptolemaic period, Petosiris's tomb was being recycled to house other people's mummies.
Жақында ашылған жаңалықтар
2019 жылдың ақпан айында Мысыр археологтары Миниядағы Туна-Эль-Гебель жерінде Птолемей патшалығына жататын зығырға оралған, тас сандықтар немесе ағаш саркофагтарда сақталған елу мумия жинағын тапты. Төрт қабірлік бөлмеде 9 метр тереңдікте орналасқан 12 қабір балаларға тиесілі болды. Мумиялардың бірі – ақ матамен жабылған, жартылай ашылған бас сүйегі еді. Египеттің туризм және ескерткіштер министрі 2020 жылдың қаңтар айында Джехути (Тот) құдайының жоғары лауазымды шенеуніктері мен жоғары дін қызметкерлерінің ұжымдық қабірлері табылды деп хабарлады. Мұстафа Вазири басқаратын археологиялық экспедиция әртүрлі пішін мен өлшемдегі жиырма саркофаг пен сандықты, оның ішінде әктастан жасалған және иероглифтермен өрнектелген бес антропоморфты саркофагты, сондай-ақ он алты қабір және бес жақсы сақталған ағаш сандықты қазып шығарды.
In February 2019, fifty mummy collections wrapped in linen, stone coffins or wooden sarcophagi dated back to the Ptolemaic Kingdom were discovered by Egyptian archaeologists in the Tuna El Gebel site in Minya. Twelve of the graves in four burial chambers 9 m (30 ft) deep, belonged to children. One of the remains was the partly uncovered skull enclosed in linen. Egypt’s Minister of Tourism and Antiquities announced the discovery of the collective graves of senior officials and high clergies of the god Djehuty (Thoth) in January, 2020. Archaeological mission headed by Mustafa Waziri reported that twenty sarcophagi and coffins of various shapes and sizes, including five anthropoid sarcophagi made of limestone and carved with hieroglyphic texts, as well as sixteen tombs and five well preserved wooden coffins were unearthed by their team.