Кіріспе

Chembox
|Watchedfields = өзгертілген
|verifiedrevid = 443690412
|ImageFile Ref =
|ImageFile = Диметил сульфаты.svg
|ImageFile1 = Кристалл 3D шарларынан алынған диметил сульфаты.png
|PIN = Диметил сульфаты
|OtherNames = Диметил сульфаты; Күкірт қышқылының диметил эфирі; Me2SO4; DMSO4; Күкірт қышқылының диметил эфирі; Метил сульфаты, ди
|Section1=
|Section2=Chembox қасиеттері
|Formula = C2H6O4S
|MolarMass = 126.13 г/моль
|Appearance = Түссіз, майлы сұйықтық
|Odor = әлсіз, пияз иісі сияқты
|REL = Ca TWA 0.1 ppm (0.5 мг/м3) [тері арқылы сіңеді]
|LCLo = 97 ppm (адам, 10 мин) Ж. П. Клессон кейін оның дайындалуын жан-жақты зерттеді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста химиялық қару ретінде қолдану мүмкіндігі зерттелді, Германияда метилхлороссульфонатпен (CH3ClO3S) 75%-дан 25%-ға дейінгі қоспада "C зат" деп, ал Францияда хлорсульфон қышқылымен "Рационат" деп аталды.

Реакциялар және қолдану

Диметил сульфаты – фенолдарды, аминдерді және тиолдарды метилдеуге арналған реагент. Бірінші метил тобы екіншісінен гөрі жылдам түседі. Метил тобының SN2 реакциясы арқылы берілуі болжанады. Басқа метилдеуші заттармен салыстырғанда, диметил сульфаты өнеркәсіпте оның төмен құны және жоғары реакциялық қабілеті үшін бағаланады.

Нуклеин қышқылдарымен реакциялар

Диметил сульфаты (ДМС) РНК-ның екіншілік құрылымын анықтау үшін қолданылады. Бейтарап pH-да ДМС каноникалық Уотсон-Крик беттерінде жұптаспаған аденин және цитозин қалдықтарын метилирлейді, бірақ негіздері жұптасқан нуклеотидтерді метилирлей алмайды. DMS MaPseq әдісімен РНК ДМС-пен инкубацияланып, жұптаспаған негіздер метилирленеді. Содан кейін РНК кері транскрипцияланады; кері транскриптаза метилирленген РНК негізіне кездескенде жиі қате ДНК негізін қосады. Бұл мутациялар тізбектеу арқылы анықталады және РНК-ның жоғары фондық мутация деңгейі бар негіздерде бір жіпті екендігі анықталады. Диметил сульфаты гуаниндегі имидазол сақиналарына шабуыл жасап, ДНК-ның негізге тәуелді кесілуіне әсер етеді. Диметил сульфаты ДНК-ның бір жіпті бөліктеріндегі адениннің де метилирленуін қамтамасыз етеді (мысалы, РНК полимераза сияқты ақуыздар ДНК-ны біртіндеп балқытып, қайтадан жұптастыратын жағдайларда). Қайта жұптасқан кезде бұл метил топтары аденин-гуанин негіздерінің жұптасуына кедергі келтіреді. S1 нуклеазасы ДНК-ны бір жіпті аймақтарда (метилирленген аденин бар кез келген жерде) кесу үшін қолданылуы мүмкін. Бұл ақуыз-ДНК өзара әрекеттесуін талдау үшін маңызды техника.

Баламалар

Диметил сульфаты өте тиімді және қолжетімді болғанымен, оның уыттылығы басқа метилдеу реагенттерін пайдалануға ынталандырды. Метил йодиді – диметил сульфаты сияқты, О-метилдеу үшін қолданылатын реагент, бірақ ол аз қауіпті және қымбат. Диметил карбонаты арқылы метилдеуді жылдамдату үшін жоғары қысым қолданылуы мүмкін. Жалпы алғанда, метилдеуші заттардың уыттылығы, метил тобын беруге қабілеттіліктерімен байланысты.

Қауіпсіздік

Диметил сульфаты канцерогенді. Ол тері, шырышты қабықтар және асқазан-ішек жолы арқылы сіңіріледі және өлімге әкелетін кешіктірілген тыныс алу жолдары реакциясын тудыруы мүмкін. Көздің реакциясы да жиі кездеседі. Ауадағы өлімге әкелетін концентрацияны ескерту үшін күшті иіс немесе дереу тітіркену болмайды. LD50 (жедел, ауызша) - 205 мг/кг (егеуқұйрық) және 140 мг/кг (ешкі), ал LC50 (жедел) - 45 ppm, 4 сағат ішінде (егеуқұйрық). 65 Па бу қысымы 20°C температурада булану арқылы ауада өлімге әкелетін концентрацияны жасауға жеткілікті. Кешіктірілген уыттану кез келген ескерту белгілері пайда болғанға дейін қауіпті әсерге ұшырауға мүмкіндік береді.