Құрылыста қаңқа құру техникасы

Кіріспе

Құрылыс техникасы

Құрылыста қаңқа жасау – құрылысты қолдау және пішін беру үшін бөліктерді біріктіру. Қаңқа материалдары әдетте ағаш, инженерлік ағаш немесе конструкциялық болаттан жасалады. Қаңқасыз құрылысқа қарама-қарсы әдіс – массивті қабырғалы құрылыс, онда қабаттастырылған материалдардың көлденең қабаттары, мысалы, бөрелі үйлер, тас, топырақ, саз, кірпіш және т.б. қаңқасыз қолданылады. Ғимараттың қаңқасы екі негізгі санатқа бөлінеді: ауыр қаңқалы құрылыс (ауыр қаңқа), егер тік тіректер азырақ және ауыр болса, мысалы, ағаш қаңқа, бағаналы құрылыс немесе болат қаңқа; немесе жеңіл қаңқалы құрылыс (жеңіл қаңқа), егер тіректер көп және кішкентай болса, мысалы, шар тәрізді, платформалық, жеңіл болаттан жасалған қаңқа немесе тіпті жиналған қаңқа. Стандартталған өлшемді ағаштан жасалған жеңіл қаңқалы құрылыс Солтүстік Америка мен Австралияда басым құрылыс әдісіне айналды, себебі әдістің экономикалық тиімділігі жоғары, құрылымдық материалдарды азайту арқасында құрылысшылар минималды шығындармен үлкен аумақты қоршап, әртүрлі сәулеттік стильдерге қол жеткізе алады. Қазіргі заманғы жеңіл қаңқалы құрылымдар әдетте қатты панельдерден (фанера және оған ұқсас композиттер, мысалы, бағытталған талшықты тақта (OSB) қабырға бөлімдерінің толық немесе бір бөлігін жасау үшін) күш алады, бірақ бұрын шеберлер қабырғаларды тұрақтандыру үшін диагональды тіреулердің әртүрлі түрлерін қолданған. Диагональды тіреулер көптеген шатыр жүйелерінің маңызды бөлігі болып табылады, ал қабырғалардағы жел тіреулері көптеген муниципалитеттердің құрылыс нормаларында немесе АҚШ-тың жеке штаттарының заңдарында талап етіледі. Ғимараттардың сейсмикалық және желдік жүктемелерге төзу қабілетін арттыру үшін арнайы қиғаш қабырғалар жиі қолданылады.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, адамдар табиғи пішінді ағаш бағаналарын біріктіріп, ағаштарды жалғау үшін қосылыстарды қолдана бастады – бұл әдіс бүгінде дәстүрлі ағаш каркасты құрылыс немесе қабырғалы құрылыс деп аталады. АҚШ-та 1830 жылдары ағаш каркасты құрылыстың орнын «шарлы құрылыс» (balloon framing) басты. Шарлы құрылыста, ауыр тіректерге аталған «бағаналар» емес, көптеген жеңіл қабырға элементтері («қабырға мүшелері») қолданылады; шарлы құрылыстың бөліктері ағаш қосылыстарын пайдаланудың орнына шегеленеді. Шарлы құрылыстағы тіректер екі қабатқа дейін, табақтан төбеге дейін созылады. «Платформалық құрылыс» шарлы құрылысты ығыстырды және бүгінде ағаштан жасалған стандартты құрылыс әдісі болып табылады. Атауы әр қабаттың жеке бөлік немесе платформа ретінде құрастырылуынан шыққан. Зауытта жасалған қабырғалар мен едендерді пайдалану уақытты үнемдеу және шығындарды азайту арқасында танымалдылығын арттырды. (Жеткізілім алдында дайындық) Қабырғалар әдетте зауыттарда жасалады, содан кейін түрлі құрылыс алаңдарына жіберіледі. Бұл құрылыс процесі құрылыс орнындағы құрылыс жылдамдығын арттырып, ғимараттарды тез дайындауға мүмкіндік берді. Скандинавияда 20-ғасырға дейін ағашпен қаптау құрылысы сирек қолданылды, себебі ағаш көп, арзан жұмыс күші жеткілікті және ағаштардың жылу оқшаулау қасиеті жақсы болды; сондықтан ағаш каркасты құрылыс бірінші кезекте жылытылмаған ғимараттар үшін – шаруашылық ғимараттары, шатырлар және жазғы коттедждер үшін, ал қабырға оқшаулағыштары дамығанға дейін үйлер үшін қолданылмады.

Қабырғалар

Үй құрылысындағы қабырғалық қаңқа сыртқы қабырғалардың тік және көлденең элементтерін, сондай-ақ ішкі қабырғалардың, жүк көтеретін және жүк көтермейтін қабырғалардың құрамын қамтиды. Бұл тік элементтер, қабырға тақталары және кілті (кейде бастырма деп те аталады) барлық жабу материалдары үшін бекіту негізі ретінде қызмет етеді және қабырға бойымен көлденең беріктікті қамтамасыз ететін жоғарғы қабат платформаларын қолдайды. Платформалар төбе мен шатырдың қорапша тәрізді құрылымынан немесе жоғарыдағы қабаттың төбе және еден жолақтарынан тұруы мүмкін. Құрылыс саласында бұл техниканы тік қаңқа, тік қаңқа және платформа, немесе тік қаңқа және қорап деп әртүрлі атаулармен белгілейді. Себебі тік элементтер (қаптар) құрылымға тік қолдау береді, ал ішінде жолақтары бар қорап тәрізді еден бөлімдері, ұзын тіреулер мен кілттерге (көбінесе бастырма деп аталады) сүйеніп, жоғарыдағы салмақты, оның ішінде келесі қабырғаны және ең жоғарғы қабаттың үстіндегі шатырды ұстайды. Платформа сондай-ақ желге қарсы көлденең қолдауды қамтамасыз етеді және тік қабырғаларды тура және тік бұрышты ұстайды. Кез келген төменгі платформа өзінің құрамдас бөліктері мен кілттерінің деңгейінен жоғарыдағы платформалар мен қабырғалардың салмағын көтереді. Кейбір елдерде қаңқаға арналған ағашқа талаптар қойылатын реттелген стандарттар бар, олар сынып белгісін және 19%-дан аспайтын ылғалдылық деңгейін талап етеді. Үйді қаңқалаудың төрт тарихи әдісі бар. Қазір көбінесе астық қоймаларын салуда қолданылатын тіреу-балкалық жүйе. Қалқалы қаңқа құрылысы, сондай-ақ толық қаңқа, жартылай қаңқа, Жаңа Англияның қалқалы қаңқасы, комбинациялық қаңқа – бұл 1940 жылдарға дейін АҚШ-тың солтүстік-шығысында сақталған жеңіл қаңқаның ерте түрі, ол гирттерді, бұрыштық тіреулерді және тіреулерді пайдаланумен сипатталады, көбінесе ойылып, тігіліп, шегеленген. Платформалық қаңқа көбінесе қабырға бөлімдерін еденге орнату алдында жинап құрастырады, бұл қаптарды орналастыруды жеңілдетеді және қажетті күшін азайтады. Жоғарғы және төменгі тақталар әрбір қапқа кемінде екі шегемен (16d немесе 16 пенни шегелер) бекітіледі. Ашылу орындарында қаптар екі еселенеді (тіреулер құрады), ал кілттерді (бастырмаларды) орналастыру үшін жақтау қабырғасы кесіледі, олар сыртқы қаптар арқылы орнатылып, бекітіледі.

Wall framing in house construction includes the vertical and horizontal members of exterior walls and interior partitions, both of bearing walls and non bearing walls. These stick members, referred to as studs, wall plates and lintels (sometimes called headers), serve as a nailing base for all covering material and support the upper floor platforms, which provide the lateral strength along a wall. The platforms may be the boxed structure of a ceiling and roof, or the ceiling and floor joists of the story above. In the building trades, the technique is variously referred to as stick framing, stick and platform, or stick and box, as the sticks (studs) give the structure its vertical support, and the box shaped floor sections with joists contained within length long post and lintels (more commonly called headers), support the weight of whatever is above, including the next wall up and the roof above the top story. The platform also provides lateral support against wind and holds the stick walls true and square. Any lower platform supports the weight of the platforms and walls above the level of its component headers and joists. In some countries, framing lumber is subject to regulated standards that require a grade stamp, and a moisture content not exceeding 19%. There are four historically common methods of framing a house. Post and beam, which is now used predominantly in barn construction. Braced frame construction, also known as full frame, half frame, New England braced frame, combination frame an early form of light framing which survived into the 1940s in the northeastern United States, defined by the continued use of girts, corner posts, and braces, most often mortised, tenoned, and pegged with nailed studs. Platform framing often forms wall sections horizontally on the sub floor prior to erection, easing positioning of studs and increasing accuracy while cutting the necessary manpower. The top and bottom plates are end nailed to each stud with two nails at least in length (16d or 16 penny nails). Studs are at least doubled (creating posts) at openings, the jack stud being cut to receive the lintels (headers) that are placed and end nailed through the outer studs.

Сыртқы қабырғаға арналған тұғырлар

Үй құрылысындағы қабырғалық қаңқа сыртқы және ішкі қабырғалардың тік және көлденең элементтерін қамтиды. Бұл элементтер – тіреулер, қабырға тақталары және диндельдер деп аталады, олар барлық қаптама материалдары үшін тіреу негізі болып табылады және жоғарғы қабаттарды, төбе мен шатырды қолдайды. Олар төменгі тақтаға немесе іргетастың табанына тіреледі және жоғарғы тақтаны қолдайды. Тіреулер әдетте ағаштан немесе қаңқалық ағаштан жасалады және әдетте ортасында белгілі бір арақашықтықта орналастырылады. Бұл арақашықтық жүктемеге және қабырға жабынының түрі мен қалыңдығына байланысты шектеулерге байланысты өзгертілуі мүмкін. Көбірек жылу оқшаулау үшін кеңірек 1 1/2 дюйм x 5 1/2 дюймдік тіреулер қолданылуы мүмкін. 3 1/2 дюймдік тіреу кеңістігіне орналастырылатыннан артық жылу оқшаулау басқа тәсілдермен де қамтамасыз етілуі мүмкін, мысалы, қатты немесе жартылай қатты жылу оқшаулау материалдары немесе 1 1/2 дюйм x 1 1/2 дюймдік көлденең қаптама жолақтары арасындағы қаптамалар немесе тіреулердің сыртына орнатылған қатты немесе жартылай қатты жылу оқшаулау қаптамасы арқылы. Тіреулер тіреулермен бірдей ені бар 1 1/2 дюймдік ағаштан жасалған көлденең жоғарғы және төменгі қабырға тақталарына бекітіледі. Бөлмелердің қабырғалары қабырға жабынының түрі мен қалыңдығына байланысты ортасында немесе белгілі арақашықтықта орналасқан тіреулермен салынуы мүмкін. Егер бөлмеде айналмалы есік болмаса, кейде ортасында орналасқан тіреулер қолданылады, тіреудің кең жағы қабырғаға параллель етіп орнатылады. Бұл әдетте тек киім шкафтарын немесе шкафтарды қоршап тұрған қабырғалар үшін жасалады. Бөлмелер тік жүктемені көтермейтіндіктен, есік ашылған жерде бір ғана тіреу қолданылуы мүмкін. Ашылған жердің жоғарғы жағы тіреулермен бірдей ені бар бір ағашпен көпірленіп қойылуы мүмкін. Бұл элементтер қабырға жабыны, есік жақтаулары және жиектерді бекітуге арналған тіреуді қамтамасыз етеді. Құрастырылған бөлімдері тік болуын тексергеннен кейін, олар бұрыштарында және қиылысқан жерлерінде шегеленеді. Полиэтилен жолағы көбінесе ішкі қабырғалар мен сыртқы қабырғалардың арасында және екінші жоғарғы тақтаны орнатудан бұрын ішкі қабырғалардың бірінші жоғарғы тақтасының үстіне, полиэтилен ауа кедергісінің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін орналастырылады. 1637 жылы Солтүстік Америкадағы ағылшын отарларының солтүстік-шығысында ағаш қаңқалы үйлер ауыр бұрыштардың арасына жеңіл тіреулерді орнатқан. Норман Ишем былай деп жазды: "кейде қаңқа тік тақталармен жабылады, олар аралық қаңқасыз, бірақ көп үйлерде ауыр ағаштардың арасындағы кеңістіктер жеңіл тік таяқтармен толтырылады". 19-ғасырдың басында шеге жасау өнеркәсібінің дамуы, 1700 жылдардың соңында Массачусетсте алғашқы машиналардың құрастырылуын жеделдетті. Ньюберипорттан (Массачусетс штаты) Джейкоб Перкинс күніне 10 000 шеге шығаратын машина ойлап тапты. Баллонды қаңқада ұзын, үздіксіз қаңқа элементтері (қабырға тіреулері) төменгі тақтадан жоғарғы тақтаға дейін созылады, ал аралық еден құрылымдары оларға кірістіріліп, шегеленеді. Терезелердің биіктігі, бас жағы және келесі қабаттың биіктігі тіреулерде сатылы бағанамен белгіленеді. Бұрын ұзын ағаш көп болған кезде, баллонды қаңқалар негізінен платформалық қаңқалармен алмастырылды. АҚШ-та баллонды қаңқаны кім енгізгені белгісіз. Алайда, баллонды қаңқаны пайдаланған алғашқы ғимарат 1832 жылы Иллинойс штатының Чикаго қаласында Джордж Вашингтон Сноу немесе Августин Деодат Тейлор салған қойма болуы мүмкін. 1833 жылы Тейлор Чикагодағы алғашқы католик шіркеуін, Сент-Мэри шіркеуін баллонды қаңқа әдісін қолдана отырып салды; бұл ғимарат Ұлы Чикаго өртінен бұрын бірнеше рет көшіріліп, қалпына келтірілді. 1830 жылдары Хузиер Солон Робинсон кейінгі құрылысшылар "баллонды қаңқа" деп атаған революциялық жаңа қаңқа жүйесі туралы мақалалар жариялады. Робинсонның жүйесі 2x4 стандартты ағаштан жасалған, мықты, жеңіл қаңқаны құру үшін бірге тігілген. Құрылысшылар жаңа технологияны қабылдауға тартынды; алайда 1880 жылдарға қарай 2x4 қаңқаның кейбір түрі стандартты болды. Мүмкін, баллонды қаңқаның алдындағы нұсқасы 31 жыл бұрын Миссуридегі француздар қолданған шығар. 19-ғасыр Америкасында ағаш көп болса да, білікті жұмысшылар жетіспеді. Арзан машинамен жасалған шегелердің пайда болуы, сондай-ақ 19-ғасырдың басындағы сумен жұмыс істейтін пилорамалар баллонды қаңқаны өте тартымды етті, өйткені ол посттық және қабырғалы құрылыстарға қажетті құрамалар, ойыстар мен тіректерді қажет етпейтін білікті ағаш ұсталарын қажет етпеді. Алғаш рет кез келген шаруа өз ғимараттарын көп уақытты алатын оқудан өтусіз салай алатын болды. Баллонды қаңқа Батыс АҚШ-ты және Канаданың батыс провинцияларын мекендегені айтылады. Ол болмаса, Батыс қалалары бір түндік бойы гүлдей алмас еді. Сонымен қатар, құрылыс құнының күрт төмендеуі салдарынан баллонды қаңқа Солтүстік Американың кедей халқының тұрғын үй жағдайларын жақсартқан болуы мүмкін. Алайда, баллонды қаңқаға өте ұзын тіреулер қажет болды және 1920 жылдары биік ағаштардың қорлары таусылғанда платформалық қаңқа кеңінен қолданыла бастады. Баллонды қаңқа өрт сөндіруде қиындықтар тудырады, өйткені көптеген ескі баллонды қаңқалы ғимараттарда ашық қаңқа қуыстарында өрт тоқтатушылар немесе өртке қарсы тоқтатушылар болмайды және өрт қысқа мерзімде тік бойымен таралуы мүмкін. Еден қаңқасы мен қабырға қаңқасы қуыстары байланысқандықтан, өрт жылдамдықпен құрылым бойынша таралуы мүмкін. Көптеген баллонды қаңқалы ғимараттар өртке қарсы тоқтатуды талап ететін құрылыс ережелері енгізілгенге дейін салынған, ал өрт подвалдан шатырға бірнеше минут ішінде таралуы мүмкін. Платформалық және баллонды қаңқа арасындағы басты айырмашылық едендерде. Баллонды қабырға тіреулері бірінші қабаттың іргесінен екінші қабаттың жоғарғы тақтасына немесе ендік қиығына дейін созылады. Платформалық қаңқалы қабырға, керісінше, әр қабат үшін тәуелсіз.

Wall framing in house construction includes the vertical and horizontal members of exterior walls and interior partitions. These members, referred to as studs, wall plates and lintels, serve as a nailing base for all covering material and support the upper floors, ceiling and roof. They are supported on a bottom plate or foundation sill and in turn support the top plate. Studs usually consist of or lumber and are commonly spaced at on center. This spacing may be changed to on center depending on the load and the limitations imposed by the type and thickness of the wall covering used. Wider 1 1/2 by 5 1/2 inch studs may be used to provide space for more insulation. Insulation beyond that which can be accommodated within a 3 1/2 inch stud space can also be provided by other means, such as rigid or semi rigid insulation or batts between 1 1/2 by 1 1/2 inch horizontal furring strips, or rigid or semi rigid insulation sheathing to the outside of the studs. The studs are attached to horizontal top and bottom wall plates of 1 1/2 inch lumber that are the same width as the studs. Partitions can be built with or studs spaced at on center depending on the type and thickness of the wall finish used. Where a partition does not contain a swinging door, studs at on center are sometimes used with the wide face of the stud parallel to the wall. This is usually done only for partitions enclosing clothes closets or cupboards to save space. Since there is no vertical load to be supported by partitions, single studs may be used at door openings. The top of the opening may be bridged with a single piece of lumber the same width as the studs. These members provide a nailing support for wall finish, door frames and trim. Once the assembled sections are plumbed, they are nailed together at the corners and intersections. A strip of polyethylene is often placed between the interior walls and the exterior wall, and above the first top plate of interior walls before the second top plate is applied to attain continuity of the air barrier when polyethylene is serving this function. as early as 1637 timber frames in the northeastern English colonies in North America made use of light studs between the heavier corners. Norman Isham wrote, "sometimes the frame was covered with vertical boarding applied to the sills, plates, and girts without any intermediate framing, but in a greater number of houses the spaces between the heavier timbers are filled with lighter vertical sticks called studs." The growth of a nail making industry in the early 19th century made the frame even faster to assemble, with some of the first machines developed in the late 1700s in Massachusetts. Jacob Perkins of Newburyport, Massachusetts, invented a machine which could produce 10,000 nails a day. Balloon framing uses long continuous framing members (wall studs) that run from the sill plate to the top plate, with intermediate floor structures let into and nailed to them. Here the heights of window sills, headers and next floor height would be marked out on the studs with a story pole. Once popular when long lumber was plentiful, balloon framing has been largely replaced by platform framing. It is not certain who introduced balloon framing in the United States. However, the first building using balloon framing was possibly a warehouse constructed in 1832 in Chicago, Illinois, by George Washington Snow or Augustine Deodat Taylor. In 1833, Taylor constructed the first Catholic church in Chicago, St. Mary's, using the balloon framing method; this building was moved and rehabbed multiple times before burning in the Great Chicago Fire. In the 1830s, Hoosier Solon Robinson published articles about a revolutionary new framing system, called "balloon framing" by later builders. Robinson's system called for standard 2×4 lumber, nailed together to form a sturdy, light skeleton. Builders were reluctant to adopt the new technology; however, by the 1880s, some form of 2×4 framing was standard. Alternatively, a precursor to the balloon frame may have been used by the French in Missouri as much as 31 years earlier. Although lumber was plentiful in 19th century America, skilled labor was not. The advent of cheap machine made nails, along with water powered sawmills in the early 19th century made balloon framing highly attractive, because it did not require highly skilled carpenters, as did the dovetail joints, mortises and tenons required by post and beam construction. For the first time, any farmer could build his own buildings without a time consuming learning curve. It has been said that balloon framing populated the western United States and the western provinces of Canada. Without it, western boomtowns certainly could not have blossomed overnight. It is also likely that, by radically reducing construction costs, balloon framing improved the shelter options of poorer North Americans. However, balloon framing did require very long studs, and as tall trees were exhausted in the 1920s, platform framing became prevalent. Balloon framing presents challenges in firefighting, since many older balloon framed buildings lack firestops or fire blocking in the open framing cavities, and a fire can spread vertically in a short time. Since the floor framing and wall framing cavities interconnect, fire can rapidly spread throughout the structure. Many balloon framed buildings predate the introduction of building codes that mandate fire blocking, and a fire can spread from basement to attic in minutes. The main difference between platform and balloon framing is at the floor lines. The balloon wall studs extend from the sill of the first story all the way to the top plate or end rafter of the second story. The platform framed wall, on the other hand, is independent for each floor.

Материалдар

Жеңіл каркасты құрылымдар материалдары көбінесе ағаш немесе тіктөртбұрышты болаттан – құбырлар немесе С-тәрізді профильдерден жасалады. Ағаш бөліктері әдетте шегелермен, бұрандалармен немесе ұстағыштармен бекітіледі; ал болат бөліктері – дөңгелек басты бұрандалармен немесе гайкалар мен болттармен. Сызықтық құрылымдық элементтер үшін жұмсақ ағаштар – шырша, қайын және қарағай артықшылықты таңдау болып табылады. Жеңіл каркасты материалдардың өлшемдері әртүрлі: яғни, көлденең қимасы 5 см x 30 см (екі дюйм x он екі дюйм) дейін, ал ұзындығы қабырғалар үшін – 2,5 см-ден бастап, қабырғалар үшін немесе одан да көп. Соңғы уақытта архитекторлар құрылыс бағасын төмендету мақсатында жиналмалы алюминийлік каркастарды қолдануды тәжірибелеп жатыр. Қабырға панельдері қабырға тіректерінен тұрады, олар есіктер мен терезелерге арналған ашылулармен үзіледі. Ашылулар әдетте ашылудың үстіндегі құрылымның салмағын көтеретін балка немесе арқалықпен жабылады. Балкалар әдетте тіреулерге, сондай-ақ «джектерге» орнатылады. Терезелердің айналасындағы кеңістіктер терезе астындағы тақтамен және төменгі тақтадан терезе төбесіне дейін, немесе балкадан жоғарғы тақтаға дейінгі аралықты жабатын қысқа тіректермен анықталады. Ағаштан немесе болаттан жасалған диагональды бекіткіштер, сондай-ақ қабырға тіректеріне, тақталар мен балкаларға бекітілген қаптамалар, қиылысқа төзімділікті (көлденең беріктікті) қамтамасыз етеді. Қабырға бөлімдеріне әдетте еден құрылымына бекітілген төменгі тақта және қабырғаларды байланыстырып, жоғарғы құрылымдарға тіреу беретін бір немесе екі жоғарғы тақта кіреді. Ағаш немесе болат еден каркастары әдетте еден қабырғаларының периметрі бойынша жиек тіреуін қамтиды және қабырғалардың бүгілуін болдырмау үшін аралықтың ортасына жақын көпіршелерді қамтиды. Екі қабатты құрылыста, баспалдақ үшін еден жүйесінде ашылулар жасалады, онда баспалдақ сатылары мен қадамдары көлбеу баспалдақ тіректеріне бекітілген төртбұрышты беттерге орнатылады. Жеңіл каркасты құрылыстағы ішкі қабырға жабындарына әдетте қабырға панельдері, латта және гипстен жасалған қаптама немесе сәндік ағаш панельдері кіреді. Сыртқы қабырға және төбе жабындарына көбінесе фанера немесе композиттік қаптама, кірпіш немесе тас қаптамасы және әртүрлі штукатурлық жабындар қолданылады. Қабырға тіректері арасындағы қуыстар, әдетте 60 см аралас орналасқан, әдетте шыны талшықтан жасалған немесе целлюлозалық толтырғышпен (кейде өрттен қорғау және зиянкестерді бақылау үшін борон қоспаларымен өңделген қайта өңделген газет қағазынан жасалған) толтырылады. Табиғи құрылыста, сыртқы және ішкі қабырғалар үшін сабан балаусасы, саз және кебіс қолданылуы мүмкін. Құрылымдық қабырға арқылы диагональды өтетін бөлік Т-тұғыр деп аталады. Ол желдің күшті соққан кезінде қабырғалардың құлауын болдырмайды. Қысыммен өңделген ағаш (жасыл ағаш) – төменгі тақта сыртқы ылғалға ұшырағанда, тіпті бетонмен жанасқанда да қолданылатын ағаш түрі.

Light frame materials are most often wood or rectangular steel, tubes or C channels. Wood pieces are typically connected with nail fasteners, nails, or screws; steel pieces are connected with pan head framing screws, or nuts and bolts. Preferred species for linear structural members are softwoods such as spruce, pine and fir. Light frame material dimensions range from ; i. e., a Dimensional number two by four to 5 cm by 30 cm (two by twelve inches) at the cross section, and lengths ranging from for walls to or more for joists and rafters. Recently, architects have begun experimenting with pre cut modular aluminum framing to reduce on site construction costs. Wall panels built of studs are interrupted by sections that provide rough openings for doors and windows. Openings are typically spanned by a header or lintel that bears the weight of the structure above the opening. Headers are usually built to rest on trimmers, also called jacks. Areas around windows are defined by a sill beneath the window, and cripples, which are shorter studs that span the area from the bottom plate to the sill and sometimes from the top of the window to a header, or from a header to a top plate. Diagonal bracings made of wood or steel provide shear (horizontal strength) as do panels of sheeting nailed to studs, sills and headers. Wall sections usually include a bottom plate which is secured to the structure of a floor, and one, or more often two top plates that tie walls together and provide a bearing for structures above the wall. Wood or steel floor frames usually include a rim joist around the perimeter of a system of floor joists, and often include bridging material near the center of a span to prevent lateral buckling of the spanning members. In two story construction, openings are left in the floor system for a stairwell, in which stair risers and treads are most often attached to squared faces cut into sloping stair stringers. Interior wall coverings in light frame construction typically include wallboard, lath and plaster or decorative wood paneling. Exterior finishes for walls and ceilings often include plywood or composite sheathing, brick or stone veneers, and various stucco finishes. Cavities between studs, usually placed apart, are usually filled with insulation materials, such as fiberglass batting, or cellulose filling sometimes made of recycled newsprint treated with boron additives for fire prevention and vermin control. In natural building, straw bales, cob and adobe may be used for both exterior and interior walls. The part of a structural building that goes diagonally across a wall is called a T bar. It stops the walls from collapsing in gusty winds. Pressure treated wood (Green Treated wood) is a type of wood that is used when a bottom plate is exposed to outside moisture, while even when in contact with concrete.

Шатырлар

Шатырлар әдетте жаңбыр немесе қарды төгуге арналған еңісті бет жасау үшін салынады, еңісі 1:15 (горизонтальды аралықтың әр сызықтық футына бір дюймнен кем) бастап, 2:1-ден асатын тік еңістерге дейін жетеді. Еңіске қарай қабырғалары ішінде орналасқан, сонымен қатар шатыр қызметін атқаратын жеңіл каркасты құрылым А-тәрізді шатыр деп аталады. Солтүстік Америкада шатырлар көбінесе асфальт, шыны талшық және ұсақ құмнан жасалған шиңкелмен жабылады, бірақ көптеген түрлі материалдар қолданылады. Жалпақ шатырларды су өткізбейтін ету үшін көбінесе балқытылған қара битум қолданылады, бірақ резеңке және синтетикалық материалдар да қолданылады. Кейбір аймақтарда болат панельдер шатыр жабыны ретінде танымал, олардың беріктігіне баға беріледі. Тақта немесе тас шатырлар жеңіл каркасты шатырлар үшін дәстүрлі жабын болып табылады. Жеңіл конструкциялы әдістер арқасында ерекше шатыр дизайндарын оңай жасауға болады. Мысалы, төбелік шатырлар барлық жағынан қабырғаларға қарай еңкейеді және бұрыштардан қырқаға дейін созылатын шатырлық қабырғалармен біріктіріледі. Екі еңіс беті бір-біріне қарай ағып жатқанда, ойыстар пайда болады. Дормерлер – бұл тік қабырғалар шатыр сызығын бұзып, әдетте шатырдың негізгі бөлігіне тік бұрышпен жалғасатын шағын аумақтар. Габельдер – бұл еңіс шатырдың бөлігі үшбұрышты қабырғаны құрап біткенде пайда болады. Клерсторилер шатырдың еңісі бойындағы үзіліс арқылы жасалады, онда қысқа тік қабырға оны басқа шатыр бөліміне қосады. Жалпақ шатырлар, әдетте суды төгу үшін ең болмағанда минималды еңіске ие болады және судың ағып кетуіне мүмкіндік беретін тесіктермен (скуперлер деп аталады) қоршалған парапет қабырғаларымен жабдықталады. Суды нашар дренаж болатын жерлерден, мысалы, түтікшенің астындағы еңіс бөлігінің артынан аудару үшін шатырларға еңістік құрылыстар (crickets) орнатылады.

Құрылымы

Жай немесе мұз қату тереңдігі шамалы немесе жоқ аймақтардағы жеңіл каркасты ғимараттар көбінесе еден және құрылымды тіреу ретінде қызмет ететін монолитті бетон плиталарға орнатылады. Басқа жеңіл каркасты ғимараттар жер асты кеңістігіне немесе жертөлеге салынды, онда ағаш немесе болат жолақтар іргетас қабырғалары арасын жабады, бұл қабырғалар әдетте құйылған бетоннан немесе бетон блоктарынан тұрады. Қатты ағаш орнына еден, төбе және шатыр құрылымдарын жасау үшін инженерлік компоненттер жиі қолданылады. I-жолақтар (жабық торлы конструкциялар) көбінесе қабатталған ағаштан жасалады, көбінесе шақпақталған тополь ағашынан, ені 4 см-ден кем және биіктігі 4 см-ге дейін болатын көлденең қабатталған бөліктер арасында жабыстырылып, 4 см-ге дейінгі қашықтықты көтеруге мүмкіндік береді. Ашық торлы жолақтар мен қиғаш конструкциялар көбінесе 4 см-ге 9 см (екіден төрт) ағаш бөліктерінен жасалады, бұл едендерге, шатыр жүйелеріне және төбелік жабындарға қолдау көрсетуге мүмкіндік береді. Платформалық құрастыру дәстүрлі түрде төрт қабатпен шектелген, бірақ кейбір биліктер өздерінің құрылыс нормаларын өзгертіп, өрттен қорғау шараларын қосып, алты қабатқа дейін салуға рұқсат берді.