Оуэн Чейз (1797-1869) – «Эссекс» китінің құрбаны болған американдық теңізші. Оның кемесінің апат туралы естеліктері Герман Мелвиллді «Моби Дик» романына шабыттандырды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық теңізші (1797–1869)
American sailor (1797–1869)
Оуэн Чейз (7 қазан 1797 – 7 наурыз 1869) – 1820 жылғы 20 қарашада Тынық мұхитында сперма китінің шабуылынан батып кеткен «Эссекс» кит аулау кемесінің бірінші маты болған. Нантакетке оралғаннан кейін көп ұзамай Чейз кеме апаты және экипаждың шағын қайықтармен құрлыққа жету әрекеттері туралы естелік жазды. 1821 жылы жарық көрген «Эссекс» кит кемесінің ең керемет және қайғылы апат туралы баяндамасы Херман Мелвиллді «Моби Дик» романын жазуға шабыттандырды.
Owen Chase (October 7, 1797 – March 7, 1869) was first mate of the whaler Essex, which sank in the Pacific Ocean on November 20, 1820, after being rammed by a sperm whale. Soon after his return to Nantucket, Chase wrote an account of the shipwreck and the attempts of the crew to reach land in small boats. The book, Narrative of the Most Extraordinary and Distressing Shipwreck of the Whale Ship Essex, was published in 1821 and would inspire Herman Melville to write Moby Dick.
Өмірбаян
Чейс Массачусетс штатының Нантакет қаласында Феби (Мидер) мен Юда Чейстің ұлы болып дүниеге келді. Ол тірі қалған бес бауырдың бірі болды, олардың бәрі кит аулау капитандары болды. 1817 жылдың маусым айында, мүмкін екінші немесе үшінші сапарында, ол капитан Дэниел Расселл мен бірінші серік Джордж Поллард басқаруымен «Эссекс» кемесінде қайық бастырушы болып теңізге шықты. Сәтті кит аулау сапарынан түскен пайдасының арқасында ол 1819 жылдың көктемінде Нантакетке оралғаннан кейін бірнеше аптадан соң Пегги Гарднерге үйленді.
Chase was born in Nantucket, Massachusetts, the son of Phebe (Meader) and Judah Chase, a farmer. He was one of five surviving brothers, all of whom became whaling captains. In June 1817, on what was probably his second or third voyage, he sailed as a boatsteerer on Essex under captain Daniel Russell and first mate George Pollard Jr. His share of the profits from the successful whaling voyage enabled him to marry Peggy Gardner a few weeks after his return to Nantucket in the spring of 1819.
"Эссекс" кемесінің батуы
1819 жылы 12 тамызда 21 жасар Оуэн Чейз "Эссекс" кемесінің бірінші серігі ретінде Нантакеттен екі жарым жылдық кит аулау сапарына шықты. 1820 жылы 20 қараша күні таңертең, шамамен 85 футтық (26 метр) сперма киті "Эссекс" кемесіне екі рет шапты, нәтижесінде кеме Оңтүстік Американың батысында батып кетті. Ең жақын белгілі аралдар – Маркиза аралдары батысқа қарай 1200 миль (1931 км) қашықтықта жатқан еді. "Эссекс" кемесінің капитаны Джордж Поллард сол аралдарға баруды жоспарлаған, бірақ Чейз бастаған экипаж аралдарда каннибализммен айналысатын адамдар бар деген қорқынышпен Оңтүстік Америкаға бет бұруға дауыс берді. Пассат желдеріне қарсы жүзе алмай, қайықтар Оңтүстік Америкаға қарай бұрылу үшін 1000 миль (1609 км) оңтүстікке қарай жүзуге мәжбүр болды, бірақ сонда да Оңтүстік Америкаға дейін 3000 миль (4828 км) қашықтықта болатын. Сапарды үш кит аулау қайығымен бастаған 20 адамның арасында сегізі ғана аман қалды: үш адам тіршілікке жарамсыз аралда қалуды таңдады, ал екі қайықтағы бесеуі Оңтүстік Америкаға жетуге тырысып, тірі қалу үшін каннибализмге жүгінуге мәжбүр болды. Төрт ай ішінде және бір жұлдыз жазушының көмегімен ол апат туралы есеп жазды – "Кит кемесі "Эссекс" құлаған ең керемет және қайғылы кеме апатының баяны". Герман Мелвилл бұл еңбекті өзінің "Моби Дик" романына шабыт көзінің бірі ретінде пайдаланды.
As first mate of Essex, 21 year old Owen Chase left Nantucket on August 12, 1819, on a two and a half year whaling voyage. On the morning of November 20, 1820, a sperm whale (said to be around 85 feet (26 m)) twice rammed Essex, sinking her west of South America. The closest known islands, the Marquesas, were more than 1200 mile (1931 km) to the west and the captain of Essex, George Pollard, intended to make for them but the crew, led by Chase, feared the islands might be inhabited by cannibals and voted to make for South America. Unable to sail against the trade winds, the boats had to sail south for 1000 mile (1609 km) before they could use the Westerlies to turn towards South America, which would still lie another 3000 mile (4828 km) to the east. Of the 20 men in three whale boats who began the journey, eight survived: three who chose to remain on a barely habitable island and five in two boats who attempted to reach South America and who were forced to resort to cannibalism to remain alive. Within four months and with the help of a ghostwriter, he completed an account of the disaster, the Narrative of the Most Extraordinary and Distressing Shipwreck of the Whale Ship Essex; this was used by Herman Melville as one of the inspirations for his novel Moby Dick.
Теңізге қайта оралу
1821 жылдың желтоқсан айында Чейс 20 желтоқсанда Нью-Бедфордтан (Массачусетс штаты) шыққан "Флорида" кит аулау кемесіне бірінші офицер ретінде жұмысқа тұрды. Экипаж тізімінде Чейстің жалғыз физикалық сипаттамасы бар: 24 жаста, бес фут 10 дюйм бойында, қара терілі және қоңыр шашты. "Эссекс" батып кеткен аймақта кит аулағаннан кейін, кеме 1823 жылдың 26 қарашасында Нью-Бедфордқа оралды. Чейс бұрын еш көрмеген 18 айлық қызы Лидияны қарсы алды. 1824 жылдың 14 қыркүйегінде ұлы Уильям дүниеге келді, ал Чейстің әйелі Пегги екі аптадан кейін қайтыс болды. Тоғыз айдан кейін Чейс Мэтью Джойдың жесірі, Нэнси Джойға үйленді, ол "Эссекс" аман қалғандардың арасында алғашқы болып қайтыс болған адам еді. Екі айдан кейін Чейс "Уинслоу" кемесінің капитаны болып қайта теңізге шықты. "Уинслоу" Жапония суларында балық аулағаннан кейін шығысқа қарай Сан-Францискоға қысқа уақытқа тоқтады, содан кейін Тынық мұхитында жүзіп, 1827 жылдың 20 маусымында Нью-Бедфордқа оралды. Тамыздың ортасында "Уинслоу" Бразилия жағалауына қарай жол тартты, бірақ Канар аралдарының оңтүстігінде болған қатты дауылдан ауыр зақым көрді, сол дауылда екі кит аулау кемесі батып, тағы үш кеме зақымдалды. Кеме Нью-Бедфордқа қайта оралуға мәжбүр болды, оны жөндеуге тоғыз ай кетті. Кеме 1828 жылдың шілде айының ортасында Тынық мұхиты суларына қайта жол тартты және 1830 жылдың шілде айының басында Нью-Бедфордқа оралды.
In December 1821 Chase signed on as first mate on the whaler Florida which sailed on December 20 from New Bedford, Massachusetts, the crew list contains the only extant physical description of Chase; 24 years old, five feet 10 inches, dark complexioned and brown haired. After whaling in the same area where Essex sank, the vessel returned to New Bedford on November 26, 1823. Chase was again greeted by a daughter he had never seen, 18 month old Lydia. On September 14, 1824, a son William was born and Chase's wife Peggy died two weeks later. Nine months later Chase married Nancy Joy, the widow of Matthew Joy who was the first of the Essex survivors to die. Two months later Chase sailed again, as captain of the Winslow. The Winslow fished the Japan grounds before continuing east to dock briefly in San Francisco before sailing for the Pacific ground and finally returning to New Bedford on June 20, 1827. In mid August Winslow set sail for the Brazil Banks, but was badly damaged in a severe storm south of the Canary Islands that also sank two whaling ships and damaged three more. The ship was forced to return to New Bedford where it took nine months to repair. The ship sailed for the Pacific grounds in mid July 1828, returning early July 1830.
Танымал мәдениетте
2013 жылы BBC One телеарнасында 22 желтоқсанда "Кіт" телефильмі көрсетілді, онда Ессекс кемесінің кабиналық жігіті болған қарт Томас Никкерсон оқиғаларды баяндайды. Чейсті Джонас Армстронг сомдады. 2015 жылы 11 желтоқсанда "Оскар" иегері Рон Ховардтың "Теңіз жүрегінде" фильмі жарық көрді, онда Чейз рөлін Крис Хемсворт ойнады. 2001 жылдың 7 қыркүйегінде NBC телеарнасы "Кіттің қасіреті" деген деректі фильмін түсіріп, эфирге шығарды. Чейз кейіпкерін актер Дэвид Харбор дауыстаған.
In 2013, the television movie The Whale was broadcast on BBC One on December 22, 2013, wherein an elderly Thomas Nickerson, who had been the cabin boy on Essex, recounts the events. Chase was played by Jonas Armstrong. In 2015, the film In The Heart of the Sea, directed by Academy Award Winner Ron Howard, was released on December 11, 2015, with Chase being portrayed by Chris Hemsworth. A dramatized documentary, entitled Revenge of the Whale, had already been produced and broadcast on September 7, 2001, by NBC. The Chase character was voiced by actor David Harbour.