Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық азаматтық құқықтар ізашары (1803–1890)
American civil rights pioneer (1803–1890)
Пруденс Крандалл (3 қыркүйек 1803 – 27 қаңтар 1890) – американдық мектеп мұғалімі және белсенді. Ол Кантерберидегі Кантербери қыздар интернатын басқарды, ол АҚШ-тағы қара нәсілді қыздар үшін ("жас ханымдар мен түсті қыздар") алғашқы мектеп болды. 1832 жылы Крандалл 20 жасар афроамерикандық Сара Харристі мектебіне қабылдағанда, ол АҚШ-тағы алғашқы біріктірілген сынып саналған орта құрды. Африка-американдық оқушыны қуудың орнына, ол ақ қыздар қара оқушылармен бірге оқуға келмесе, қара қыздарды оқытатынын шешті. Ол тұтқындалып, бір түн түрмеде отырды. Коннектикут штатының заңын бұзғаны үшін бірнеше рет сотқа тартылып, оның жұмысын заңсыз етуге бағытталған әрекеттер, сондай-ақ қала тұрғындарының зорлық-зомбылығы салдарынан Крандалл мектепті қауіпсіз аша алмады. Ол Коннектикуттан кетіп, енді сонда тұрмады. Ол бірнеше жылдан кейін, 1890 жылы қайтыс болды. Рубен оның кіші інісі болды. Ол шамамен 10 жасқа келгенде, әкесі отбасын жақын жердегі Кантербериге (Коннектикут штаты) көшірді. 22 жасында ол Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы квакерлердің интернат-мектебіндегі Жаңа Англия жылдық жиналысы мектебінде бір жыл оқыды. 1904 жылы мектеп өзінің атауын Мозес Браун мектебі деп өзгертті. Бітіргеннен кейін Пруденс Крандалл Плейнфилдтегі мектепте сабақ берді. 1830 жылы баптист дініне кірді. Крандалл өзіне ұнаған Харристі қабылдауға бола ма, жоқ па деп ойланып, Киелі кітапқа жүгінді, ол Екклесиаст 4:1-ге ашылды:
Prudence Crandall (September 3, 1803 – January 27, 1890) was an American schoolteacher and activist. She ran the Canterbury Female Boarding School in Canterbury, Connecticut, which became the first school for black girls ("young Ladies and little Misses of color") in the United States. In 1832, when Crandall admitted Sarah Harris, a 20 year old African American woman, to her school, she created what is considered the first integrated classroom in the United States. Rather than ask the African American student to leave, she decided that if white girls would not attend with the black students, she would educate black girls. She was arrested and spent a night in jail. Repeated trials for violating a Connecticut law passed to make her work illegal, as well as violence from the townspeople, resulted in Crandall being unable to keep the school open safely. She left Connecticut and never lived there again. She died a few years later, in 1890. Reuben was her younger brother. When she was about 10, her father moved the family to nearby Canterbury, Connecticut. When 22, for one year she attended the New England Yearly Meeting School, a Quaker boarding school in Providence, Rhode Island. in 1904 the school renamed itself the Moses Brown School. After graduating, Prudence Crandall taught a school in Plainfield. She became a Baptist in 1830. Although Crandall was uncertain about whether to admit Harris, whom she liked, she consulted her Bible, which, as she told it, came open to Ecclesiastes 4:1:
Содан кейін ол қызды қабылдап, АҚШ-тағы алғашқы біріктірілген мектепті құрды. Мектеп туралы ақпарат тараған сайын, афроамерикандық отбасылар қыздарын Крандалл академиясына оқуға жіберуді бастады. 1833 жылдың 1 сәуірінде Бостон, Провиденс, Нью-Йорк, Филадельфия және Коннектикут штатының айналасындағы аймақтардан жиырма афроамерикандық қыз Мисс Крандаллдың жас ханымдар мен түсті қыздар мектебіне келді. "Егер Крандалдың түсті балаларға арналған мектебі сәтті болса, қала қирап кетеді деп болжаған". Фрост интернат мектебі "ақтар мен қаралардың әлеуметтік теңдігіне және аралас некеге" шақырады деп мәлімдеді. Оған жауап ретінде ол: "Мұсаның қара әйелі болған" деді. Шілдеде Крандалл тұтқындалып, бір түнге округтік түрмеге қамалды, ол кепілге босатудан бас тартты, себебі ол қоғамның оны тұтқындағанын білгісі келді. (Вермонт штатының бір газеті "Коннектикуттың ұяты" деген тақырыппен жариялады.) Келесі күні ол сотқа дейін күту үшін кепілдікпен босатылды. Жоғары соттағы екінші сот отырысы мектепке қарсы шешім шығарды, ал іс 1834 жылдың шілдесінде апелляциялық шағым бойынша Жоғарғы қателер сотына (қазіргі Коннектикут Жоғарғы соты) жіберілді. 1834 жылдың 9 қыркүйегінде қала тұрғындарының бір тобы ауыр темір таяқтарды қолданып, терезелердің тоқсаннан астам шыныларын сындырып тастады.
She then admitted the girl, establishing the first integrated school in the United States. As word of the school spread, African American families began arranging enrollment of their daughters in Crandall's academy. On April 1, 1833, twenty African American girls from Boston, Providence, New York, Philadelphia, and the surrounding areas in Connecticut arrived at Miss Crandall's School for Young Ladies and Little Misses of Color. "He predicted the destruction of the town if Crandall's school for colored children succeeded." Frost claimed that the boarding school would encourage "social equality and intermarriage of whites and blacks." To this, her response was "Moses had a black wife." In July, Crandall was arrested and placed in the county jail for one night—she refused to be bonded out, as she wished the public to know she was being jailed. (A Vermont newspaper reported it under the headline "Shame on Connecticut".) The next day she was released under bond to await her trial. A second trial in Superior Court decided against the school, and the case was taken to the Supreme Court of Errors (now called the Connecticut Supreme Court) on appeal in July 1834. On September 9, 1834, a group of townspeople broke almost ninety window glass panes using heavy iron bars.
Кейінгі жылдар
Уильям Гаррисонның "құлдыққа қарсы түрлі қоғамдардан" ақша жинау ұсынысымен, Франсис Александр 1834 жылғы сәуірде Крандалдың портретін салған. Ол суреттерге отыру үшін Бостонға баруға мәжбүр болды, онда ол "әр кешке аболиционистердің кештері мен жиналыстарында назар орталығына айналды. Бостондық бостандық жақтастары оны құлдыққа қарсы күрестің нағыз қаһарманы ретінде құрметтеді". Филеоның "денсаулығының нашарлауы мен психикалық күйзелісі" оны зорлық-зомбылыққа итергеннен кейін, ол 1842 жылы одан ажырасты. "Үйінде көптеген пайдалы кітаптары бар" делінген жазбада, ол былай деді:
At the suggestion of William Garrison, who raised the money from "various antislavery societies", Francis Alexander painted a portrait of Crandall in April 1834. She had to go to Boston for the sittings, where she "became the center of attention at abolitionist parties and gatherings each evening. The Boston abolitionists honored her as a true heroine of the antislavery cause." She separated from Philleo in 1842 after his "deteriorating physical and mental health" led him to be abusive. with "a host of good books in her house", quoted her as follows:
"Менің өмірімнің бәрі қарсылықпен өтті. Маған келісетін ешкімді жаныма таба алмадым. Тіпті күйеуім де маған қарсы болды, ең бастысы ол. Ол өзі оқитын кітаптарды маған оқымауға тыйым салған, бірақ мен оларды оқыдым. Мен барлық жақтан оқыдым, ақиқатты ғылымнан, діннен немесе адамзаттан іздедім. Кейде басқа жерде өмір сүргім келеді деп ойлаймын. Мұнда, Елк Фолс қаласында, жаныма күш беретін ештеңе жоқ. Кітаптар, газеттер сияқты нәрселер шетелден келмесе, ештеңе жоқ. Мұнда қоғамдық кітапхана жоқ, және мен ұзақ уақыт бойы пайдалы әңгімелесе алатын бір-екі адам ғана бар. Мені ешкім зиярат етпейді, сондықтан олар менің қорқатынына сенемін. Пасторлар менің діни сенімдерін бұзып аламын деп қорқады, және олардың қауымдастарына маған бармауға кеңес береді, бірақ мен бұған мән бермеймін. Мен кейде спиритизм туралы сөйлеймін, бірақ көбінесе сарттылық туралы айтамын, және Халықаралық Арбитраж Лигасының өз еркімен тағайындалған мүшесімін. Мен әлі өлгім келмейді. Мен осы реформалардың кейбіреулері жүзеге асырылғандарын көру үшін ұзақ өмір сүргім келеді."
quote|My whole life has been one of opposition. I never could find anyone near me to agree with me. Even my husband opposed me, more than anyone. He would not let me read the books that he himself read, but I did read them. I read all sides, and searched for the truth whether it was in science, religion, or humanity. I sometimes think I would like to live somewhere else. Here, in Elk Falls, there is nothing for my soul to feed upon. Nothing, unless it comes from abroad in the shape of books, newspapers, and so on. There is no public library, and there are but one or two persons in the place that I can converse with profitably for any length of time. No one visits me, and I begin to think they are afraid of me. I think the ministers are afraid I shall upset their religious beliefs, and advise the members of their congregation not to call on me, but I don't care. I speak on spiritualism sometimes, but more on temperance, and am a self appointed member of the International Arbitration League. I don't want to die yet. I want to live long enough to see some of these reforms consummated.
Тарихи белгі
Келесі белгі Осадж көшесі мен АҚШ 160 тас жолының қиылысында, Елк Фолс, Канзас штатында орналасқан:
The following marker is at Osage Street and U. S. Route 160, Elk Falls, Kansas:
Мұрағаттық материалдар
Коннектикут колледжінің Нью-Лондон қаласындағы Линда Лир арнайы жинақтар және мұрағаттар орталығында Пруденс Крандл жинағы бар. Онда "Крандлдың 23 хаты мен бір өлеңдер жинағының қолжазбасы, соның ішінде оның мектебіне қарсылықты егжей-тегжейлі баяндайтын аболиционист Симеон Джослинге жазылған үш хат кіреді. Қалған хаттардың көп бөлігі күйеуі Кальвин Филеоға арналған. Сондай-ақ, Филеоның хат алмасулары мен іскерлік құжаттарының үш ондағандай қолжазбасы сақталған. Жинақтың қалған бөлігі Крандлдың, оның отбасы мүшелерінің және олардың тұрған жерлерінің суреттерінен, сондай-ақ Хелен Селлерстің оның өмірбаянына қатысты зерттеу материалдары мен хаттарынан тұрады". Лир орталығы Крандлға қатысты басқа мұрағаттық материалдар туралы да нұсқаулық жариялаған. Уильям Гаррисонмен жүргізілген хат алмасу Бостон қоғамдық кітапханасындағы оның құжаттарында сақталған.
The Linda Lear Center for Special Collections & Archives, at Connecticut College, in New London, Connecticut, has a Prudence Crandall Collection. It contains "23 letters and one manuscript of poems by Crandall, including three letters to the abolitionist Simeon Jocelyn detailing the opposition to her school. Most of the remaining letters are to her husband, Calvin Philleo. There are also nearly three dozen manuscripts of correspondence and business records of Philleo. The remainder of the collection consists of photographs of Crandall, her family members, and their places of residence and Helen Sellers' research materials and correspondence related to her biography." The Lear Center has also posted a guide to other archival material of or relating to Crandall. Correspondence with William Garrison is in his papers in the Boston Public Library.