Кіріспе
Hydra шахмат машинасы – доктор Кристиан "Крилли" Доннингер, доктор Ульф Лоренц, гроссмейстер Кристофер Лутц және Мұхаммед Насир Алиден құралған команданың жасаған шахмат машинасы. 2006 жылдан бастап әзірлеу тобына тек Доннингер мен Лутц кірді. Гидра PAL Group және Абу-Дабидің шейх Тахнун бин Заид Аль Нахайянның қолдауында болды. Гидра жобасының мақсаты компьютерлік шахмат әлемінде үстемдік құру және, ақыры, адамдарды жеңу болды. Гидра компьютерлік шахматтың күшінде маңызды қадамды білдірді. Жобалау тобының мүшесі Лоренц оның FIDE шкаласы бойынша ойын күшін 3000 Elo-дан жоғары деп бағалайды, бұл Майкл Адамс және бұрынғы микрокомпьютерлік шахмат чемпионы Shredder 8-ге қарсы нәтижелерімен сәйкес келеді. Гидра 2002 жылы жарысқа қатыса бастады және 2006 жылдың маусымында соңғы ойынын ойнады. 2009 жылдың маусымында Кристофер Лутц «өкінішке орай, Гидра жобасы тоқтатылды» деді. Демеушілер жобаны аяқтауды шешті.
Hydra was a chess machine, designed by a team with Dr. Christian "Chrilly" Donninger, Dr. Ulf Lorenz, GM Christopher Lutz and Muhammad Nasir Ali. Since 2006 the development team consisted only of Donninger and Lutz. Hydra was under the patronage of the PAL Group and Sheikh Tahnoon Bin Zayed Al Nahyan of Abu Dhabi. The goal of the Hydra Project was to dominate the computer chess world, and finally have an accepted victory over humans. Hydra represented a potentially significant leap in the strength of computer chess. Design team member Lorenz estimates its FIDE equivalent playing strength to be over Elo 3000, and this is in line with its results against Michael Adams and Shredder 8, the former micro computer chess champion. Hydra began competing in 2002 and played its last game in June 2006. In June 2009, Christopher Lutz stated that "unfortunately the Hydra project is discontinued." The sponsors decided to end the project.
Сәулет
Гидра командасы бастапқыда Гидраны төрт нұсқада іске қосуды жоспарлаған: Ортус, Химера, Сцилла және содан кейін соңғы Гидра нұсқасы – олардың ең күштісі. Гидраның бастапқы нұсқасы Brutus деп аталған бұрынғы жобадан дамыды және Deep Blue сияқты жұмыс істейді, көптеген мақсатты чиптерді пайдаланады (бұл жағдайда бағдарламаланатын қақпа массиві немесе FPGA ретінде іске асырылған). Гидрада бірнеше компьютер бар, олардың әрқайсысы шахмат копроцессоры ретінде әрекет ететін жеке FPGA-ға ие. Бұл копроцессорлар Гидраға секундына өте көп позицияларды іздеуге мүмкіндік берді, бұл әр процессорды қарапайым компьютерден он еседен астам жылдам етті. Гидра 32 түйіннен тұратын Intel Xeon кластерінде Xilinx FPGA акселераторлық картасымен және жалпы 64 гигабайт RAM-мен жұмыс істеді. Ол секундына шамамен 150 000 000 шахмат позициясын бағалайды, бұл 1997 жылы Гарри Каспаровты жеңген Deep Blue-ге шамамен тең, бірақ жалпы есептеу қуаты бірнеше есе жоғары. FPGA чиптерінің өнімділігі ASIC чиптерінен төмен болғанымен, қазіргі заманғы FPGA-лар Deep Blue үшін қолданылған ескі ASIC-термен салыстырылатын жылдамдықпен жұмыс істейді. Қозғалтқыш орташа есеппен 18 қабатқа дейін (әр ойыншыдан тоғыз қадам) тереңдікке дейін бағалай алады, ал Deep Blue орташа есеппен 12 қабатқа дейін бағалайтын. Гидраның іздеуінде альфа-бета кесу әдісі және нөлдік қимыл эвристикасы қолданылды. Гидра компьютері Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Абу-Дабиде орналасқан және әдетте жоғары жылдамдықты оптикалық талшық байланыс желісі арқылы басқарылды.
Турнирлер мен матчтар
2002 жылдың шілдесінде Брутус Маастрихтте (Нидерланды) өткен Компьютерлік шахмат әлем чемпионатында үшінші орын алды. Ол 6 ойын жеңіп, 2 тең ойнап, 1 жеңіліске ұшырады, нәтижесі 9 ойыннан 7 ұпай болды. Deep Junior-ге қарсы жеңіліске ұзақ мерзімді компенсация үшін тоқты құрбан ету кірді, бірақ Брутусқа қосымша есептеу қуаты оны түсінуге көмектесе алмады. 2003 жылдың қарашасында Брутус Грацта (Австрия) өткен Компьютерлік шахмат әлем чемпионатында төртінші орын алды. Ол сегіз ойын жеңіп, екі ойын жеңіліп, бір ойын теңестірді, нәтижесі 11 ойыннан 8½ ұпай болды. Бұл нәтиже команданы жаңа демеуші іздеуге мәжбүр етті, оны PAL тобынан тапты. 2004 жылдың ақпан айында Гидра 13-ші IPCCC (Халықаралық Падерборн компьютерлік шахмат чемпионаты) турнирін жеңіп алды. Гидра 7 ойыннан 6½ ұпай жинады, Фриц пен Шреддерден озып кетті. 2004 жылдың сәуірінде Гидра Нидерландының Лейден қаласында өткен CSVN халықаралық турнирінде екінші орын алды. Ол бес ойын жеңіп, бір ойын жеңіліп, үш ойын тең ойнады, нәтижесі 9 ойыннан 6½ ұпай болды, жеңімпаз Шредерден 1½ ұпай кем. Ашылу кезеңіндегі жеңіліс GM Кристофер Латцты жұмысқа алуға себеп болды, ол жаңа ашылу кітабын жасады. 2004 жылдың тамызында 14-ші Абу-Даби халықаралық шахмат фестивалінде Гидра компьютерлік шахматтан бірнеше рет әлем чемпионы атанған Shredder 8 компьютерлік бағдарламасына қарсы сегіз ойындық матч өткізді. "Тек" 16 түйінмен жұмыс істеп, Гидра Шреддерді 5½-2½ есебімен жеңіп, үш ойын жеңіп, қалғандарын теңестірді. Сол турнирде бейресми матчта Гидра қазақстандық халықаралық гроссмейстер Евгений Владимировты жеңіп, оны 3½-½ есебімен ұтты. 2004 жылдың қазан айында адам мен машина арасындағы жарыста Гидра бұрынғы FIDE әлем чемпионы Руслан Пономаревті екі ойында да жеңді. Пономаревтің Эло рейтингі сол кезде 2710 болды. 2005 жылдың ақпан айында Гидра 14-ші IPCCC (Халықаралық Падерборн компьютерлік шахмат чемпионаты) турнирін жеңіп алды. Гидра 9 ойыннан 8 ұпай жинады (жеті жеңіс және екі тең), нәтижесінде шахмат бағдарламасы Шреддерді тағы да жеңді. Адамның қателіктері мен бағдарламалық қателіктерге байланысты Гидра 2005 жылдың маусым айында өткен PAL/CSS Freestyle Chess Tournament-де жақсы нәтиже көрсетпеді, бұл онлайн турнирде ойыншыларға компьютерлік қозғалтқыштар, деректер базалары және адам гроссмейстерлері сияқты кез келген ресурстарға қол жеткізуге рұқсат берілді. Турнирге Гидраның екі нұсқасы қатысты: Гидра Химера (адамның араласуынсыз) 3½/8 ұпай жинады, ал Гидра Сцилла (адамның араласуымен) 4/8 ұпай жинады. Гидраның екі нұсқасы да ширек финалға іліге алмады. 2005 жылдың 21-27 маусымында Гидра әлемнің жетінші және Ұлыбританияның үздік ойыншысы Майкл Адамсқа қарсы алты ойындық матч өткізді. Сыйлық қоры 145 000 доллар болды, ол ойын сайын төленді: жеңіс үшін 25 000 доллар, теңдік үшін екі ойыншыға да 10 000 доллар. Гидра Адамсты 5½-½ есебімен жеңді; Адамс тек 2-ші ойында тең ойнады, ал қалған ойындарда жеңіліске ұшырады. Гидраның бұл нұсқасы жартылай қуатпен жұмыс істеді; 64 түйіннің тек 32-сі пайдаланылды. Адамс Гидраның Сцилла нұсқасына қарсы ойнады. 2005 жылдың қарашасында Гидра 4 ойын өткізді: Рустам Касымжановты жеңді, Александр Халифманмен тең түсті, Руслан Пономаревті жеңді және ақырында Рустам Касымжановпен тең түсті. 2006 жылдың сәуірінде PAL/CSS Freestyle Chess Tournament турнирінде Гидра 5½/7 ұпаймен бірінші орынды иеленді, бұл көшбасшыдан толық ұпаймен озып кетті. Бұл турнирде командалар да қатыса алады, кез келген адам немесе компьютер көмегіне рұқсат берілді. Гидраның барлық 64 түйіні пайдаланылды. 2006 жылдың маусым айында PAL/CSS Freestyle Chess Main Tournament турнирінде Гидра бесінші-он алтыншы орындарды бөлісті. Гидраны адам күшімен ойнаған ойыншы жеңе алмады. Алайда, Гидраны ойындар кезінде басқа бағдарламаларға қол жеткізген адамдар жеңді; мысалы, хат-хабар шахматының халықаралық гроссмейстері Арно Никель Гидраның ескі нұсқасын алты айға созылған екі ойындық хат-хабар матчында жеңді. Адамсқа қарсы ойнаған 32 түйіндік нұсқасы үшінші ойында Никельмен тең түсті, ол бес айға созылып, 2005 жылдың желтоқсанында аяқталды.