Кіріспе

Қирино провинциясындағы муниципалитет, Филиппин.

Маддела, ресми түрде Маддела муниципалитеті (; ), Филиппиннің Кирино провинциясындағы 1-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 40 943 адамды құрайды. Маддела провинцияның сауда орталығы болып табылады. Ол Изабела және Аврора провинцияларының арасында орналасқан. Маддела Кабаррогистен және Маниладан шалқақтап жатыр.

Тарих

Көші-қон мен қала құрылысын жоспарлаудың пайда болуына дейін Мадделаны Сьерра-Мадре таулары мен Мампаранг жоталарының ішкі аймақтарында қоныстанған жергілікті тайпалар мекендеген. Басым тайпалар – илонготтар (немесе бугкалоттар) және думагаттар болды, олардың әрқайсысының ерекше мәдениеті мен өмір салты болған. Илонготтар Кагаян өзенінің бойымен Дупакс, Нуэва-Визкаяға дейін созылған батыс жоталы аймақты мекендеген. Олар қарапайым үкіметтері бар ұйымдасқан ауылдарда өмір сүрді. Ал думагаттар Кагаян өзенінің шығыс бөлігінде орман жапырақтарынан жасалған уақытша тұрақтарда көшпелі өмір сүрді, аң аулау және тамыр жемістерімен күнкөріс жасады. 1919 жылы орманшы Висенте Веласко басқарыған 20 илоканолық адамдар тобы Кагаян өзені бойында қоныстанды және біртіндеп қазіргі Маддела болып табылатын Пинапаган аңғарына кеңейді. Кәсіпкерлік рухымен танымал илоканолар күріш, темекі, жүгері және жержаңғақ сияқты егістерді өсіріп, жергілікті тайпалармен достық қарым-қатынас орнатты. 1922 және 1925 жылдар аралығы тұрақты қоныстанудың басталуын белгіледі, лейтенант Квинтин Алькантара Пинапаган мен Панангты байланыстыратын жол құрылысын бастады. Пинапаган Нуэва-Визкаядағы Багабагқа қарасты муниципалды округ ретінде бекітілді, ал оның алғашқы президенті болып Эусебио Мартин тағайындалды. Жапон оккупациясы кезінде Маркос Пиментел мен Фернандо Кастильо кезекпен муниципалды округ әкімдері болып қызмет етті. 1950 жылы Пинапаган Маддела деп аталды және Хосе Анчетаның басшылығымен толыққанды қалаға айналды. Жылдар өте келе Маддела аумағын және басқару құрылымын кеңейтті, ал 1956 жылғы алғашқы ресми жергілікті сайлауда Дионисио Саранди мэр болып сайланды. Сарандидің өкілеттігі кезінде бірнеше жаңа бариолар құрылды, бұл ауыл шаруашылығының кеңеюіне және Исабела облысының көршілес қалаларымен сауда-саттықтың артуына әкелді. Бүгінде Маддела 32 барангайдан тұрады, бұл оның ондаған жылдар бойындағы өсуі мен дамуын көрсетеді.

Жергілікті билік

Маддела, Кирино провинциясының жалғыз конгресс округіне кіретін қала, жергілікті басқару кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халық тарапынан тікелей сайлау арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өтеді.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Қалалық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Джуни Э. Куа Мэр Римель С. Толентино Вице-мэр Жоел Бадоген Кеңесшілер Джунар Н. Рамос Пресси Д. Альбано Ренато М. Йланан Карлос С. Набое Мельхор С. Саден Крейзер Жун С. Идальго Мариано Б. Гадинган Орландо Л. Сальвадор.

Білім

Квирино облысының білім бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Бұл кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.

Туризм

Танымал Губернаторлардың шапшығы Мадделада, Дивизория Сур барангайында орналасқан. ABS CBN арнасының "Rated K" бағдарламасында Кирино провинциясының муниципалитеттерінің бірі – Нагтипунан қаласындағы Ситан табиғи паркімен бірге көрсетілгеннен кейін ол атаққа ие болып, туристерді қызықтырды. Маддела өз фестивалы – Панагсасалогпен де мәшһүр. Бұл илокано тілінде "фермерлер егістікке бара жатқанда" деген мағынаны білдіреді. Панагсасалог фестивалі жыл сайын 10-12 шілде күндері тойланады. Фестиваль барысында "Мутя нг Маддела" іздеуімен қатар бірнеше байқаулар да ұйымдастырылады. Соңғы күні фестиваль жеңімпаздары, муниципалитет және барангай шенеуніктері, сондай-ақ жақын жердегі бастауыш және орта мектептердің барабан және лира тобының қатысуымен шеру өтеді.

Медиа

101,7 МГц DZVJ Радио Натин Маддела
103,3 МГц DWQP Радио Кирино