Кіріспе

Филиппин провинцияларындағы әкімшілік бөлініс

Филиппиндегі муниципалитеттердің толық тізімі

Муниципалитет ( ; ; ; ; ; ; ; ) – Филиппиндегі жергілікті өзін-өзі басқару бірлігі (LGU). Ол қаладан ерекшеленеді, ол – жергілікті өзін-өзі басқарудың басқа бір түрі. Филиппин провинциялары қалалар мен муниципалитеттерге бөлінеді, олар өз кезегінде барангайларға (бұрынғы барио) – ауылдарға бөлінеді. 2024 жылдың 13 сәуіріне қарай, елде 1493 муниципалитет бар. Муниципалитет – қаланың ресми атауы және оның ресми жергілікті эквиваленті, соңғысы оның ескі атауы және филиппин тіліндегі және басқа жергілікті аудармалардағы мағынасы. Екі термин де бір-бірімен алмастырыла береді. Муниципальдік округ – бұрынғыда кейбір аймақтар муниципалитеттерге айналар алдында муниципальдік округтар ретінде құрылған, қазіргі уақытта таратылған жергілікті өзін-өзі басқару бірлігі. Олардың орталық барангайы "побласион" немесе "баян" деп аталады.

Тарих

Филиппинде муниципалитеттердің құрылу дәуірі испан үкіметі кезінде басталды, онда отарлық билік Испаниядағы қалалар мен ауылдар үлгісінде архипелаг бойынша жүздеген қалалар мен ауылдарды құрды. Олар кейіннен орталықтандырылған қалалық орталықпен – cabecera немесе poblacion деп аталатын жермен біріктірілді, онда ayuntamiento, яғни қала әкімшілігі орналасқан; poblacion әр муниципалитеттің ядросы қызметін атқарды. Тек редукция жүйесінде тұрақты қоныстанған және толық христиан дініне өткен қауымдар ғана муниципалитет құруға құқылы болды, ал толық айналмағандары бағындырылып, муниципалитет ретінде қосылуға жағдай жасалғанша күтіп отыруға тиіс болды. Уақыт өте келе, муниципалитеттер бұрыннан бар муниципалитеттерден бөлініп шықты, осылайша олардың аумағы уақыт өте кішірейді. Әр муниципалитет капитанмен басқарылды, ол көбінесе қаланың жергілікті әулеттерінен шыққан адам болатын, оның міндеті Манилаға кірістерді жіберу болып табылды. Құрылған сәтінен бастап бүгінгі күнге дейін «муниципалитет» термині алғашқы қалалар испан пуэбло жүйесінде (испан тілінде «қала» деген мағынаны білдіреді) өсіп, муниципалдық харталар алғандағы «қала» анықтамасымен бірдей болып келеді, сондықтан осындай елді мекендер үшін қазіргі ресми термин осылай аталады. Америкалық басқару кезінде испан билігі құрған муниципалдық жүйе сақталды және барлық филиппиндіктерді қамту арқылы реформаланды. 1914 жылы алғаш рет муниципалдық округтер құрылды, олар американдық билік орнатқан жергілікті тайпа басшылары басқаратын, мәні бойынша қосылмаған аудандар еді. Осы кезеңде, әсіресе Минданаода, Лусон мен Висаядан қоныс аударушылардың көптеп келуіне байланысты, көптеген муниципалитеттер құрылды. Кейіннен, 1946 жылы тәуелсіз Филиппин Республикасы жарияланды, барлық муниципалдық округтер таратылды және муниципалитеттерге қосылды немесе бөлінді. Жаңа муниципалитеттер құру жөніндегі соңғы нұсқаулар 1991 жылы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексімен енгізілді.

Жауапкершіліктер мен өкілеттіктер

Муниципалитеттер 1991 жылғы Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру Кодексіне сәйкес Филиппин Республикасының Ұлттық Үкіметінен белгілі бір тәуелсіздікке ие. Оларға заңды тұлға мәртебесі берілді, бұл оларға жергілікті саясат пен заңдарды қабылдауға, оларды күшіне енгізуге және өз құзыреттерінде басқаруға мүмкіндік береді. Олар өздерінің сайланған және тағайындалған лауазым иелері арқылы шарттар мен басқа да мәмілелер жасаса алады және салық салу құқығына ие. Олар барлық заңдарды, жергілікті немесе ұлттық, орындауға міндетті. Ұлттық Үкімет жергілікті билікке ұлттық заңнаманы бұзбау үшін көмек көрсетеді және бақылауды жүзеге асырады. Жергілікті билік атқарушы және заң шығарушы тармақтарына ие, және осы екі маңызды тармақ арасындағы тексеру және тепе-теңдік жүйесі, сондай-ақ олардың бөлінуі ұлттық биліктен гөрі айқынрақ. Филиппин Республикасының Сот жүйесі де жергілікті мемлекеттік бірліктердің қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Жергілікті билік органдарының, мысалы муниципалитеттердің, өздеріне жеке сот жүйесі жоқ: олардың сот жүйесі ұлттық үкіметтің сот жүйесімен бірдей.

Міндеттері мен функциялары

Республикалық 7160 Заңының ІІ тарауының ІІІ кітабында көрсетілгендей, муниципалдық әкім муниципалдық үкіметтің бас атқарушы лауазымын атқарады және жергілікті саясат бойынша нұсқауларды анықтайды, сондай-ақ даму жоспарларын жасауды бағыттайды. Бұл жауапкершіліктер Сангюньянг Баянның бекітуімен жүзеге асырылады. Вице-мэр (bise alkalde) муниципалдық қазынадан төленетін барлық төлемдерге қол қояды. Сангюньянг Баянның (Ағылшын: Муниципальный совет) төрағасы ретінде ол муниципалдық заң шығарушы органның мүшелерін тағайындауға құқылы, бірақ оның он екі (12) тұрақты мүшесі немесе кагавадтары муниципалдық әкім мен вице-мэрмен бірге әр жергілікті сайлауда сайланады. Егер әкім лауазымынан уақытша немесе тұрақты түрде босаса, ол атқарушылық міндеттерді және функцияларды өз мойнына алады. Вице-мэр заң шығарушы органның отырысын жүргізсе де, дауыс беруге құқығы жоқ, егер дауыс тең болып, шешім қабылдау қажеттілігі туындамаса. Дегенмен, Сангюньянг Баян ұсынған заңдар мен қаулыларды әкім мақұлдай алады немесе оларға вето қоя алады. Егер мақұлданса, олар жергілікті қаулыларға айналады. Егер әкім Сангюньянг Баянның ұсынысын алған күнінен бастап он (10) күн ішінде вето салса немесе мақұлдамаса, онда ол қол қойылғандай заң күшіне енеді. Вето қойылған жағдайда, жоба Сангюньянг Баянға қайтарылады. Сангюньянг Баян әкімнің ветосын оның барлық мүшелерінің кемінде үштен екісінің (2/3) дауысымен жоққа шығара алады, сонда ұсыныс заңға айналады. Муниципалитет белгілі бір талаптарға (мысалы, ең төменгі халық саны және ең төменгі жылдық кіріс) жеткен жағдайда қала статусын алуға өтініш бере алады. Біріншіден, заң жобасы Конгресте қабылдалуы керек, содан кейін Президент оны заңға қол қояды, ал тұрғындар қала статусын қабылдау немесе қабылдамау үшін өткізілетін референдумда дауыс береді. Қала болудың бір артықшылығы – қалалық үкіметке көбірек қаржы қарастырылады, бірақ салығы муниципалитеттерге қарағанда әлдеқайда жоғары.