Кіріспе

Филиппиннің әкімшілік аймағы

Жоғарғыдан сағат жүрісімен: Малигконг күріш террасалары, Тайум шіркеуі, Банау күріш террасалары, Багио соборы, Пулаг тауы.
| суреттің сипаттамасы =
| суреттің атауы =
| суреттің туы =
| тудың мөлшері = 120x80px
| суреттің мөрі = Seal of the Cordillera Administrative Region.png
| мөрдің мөлшері = 100x80px
| суреттің картасы =
| картаның сипаттамасы = Филиппин картасындағы орны

| лақап аты =
| ұраны =
| координаттар =
| бөлімше түрі = Ел
| бөлімше атауы =
| бөлімше түрі1 = Аралдар тобы
| бөлімше атауы1 = Лусон

| орталық қаланың түрі = Аймақтық орталық және ең ірі қала
| орталық қала = Багио

| басшы лауазымы =
| басшы аты =
| жалпы ауданы км2 =
| аудан туралы ескертулер =
| халық саны (бағасы) = 1,807,758
| халық саны (жасы) = 2020
| халық саны =
| халық саны туралы ескертулер =
| халық тығыздығы км2 = auto

| уақыт белдесі = PST
| UTC офсеті = +8
| ISO коды = PH 15

| бөлім атауы sec1 = Провинциялар
| бөлім туралы ақпараты sec1 =
| бөлім1 атауы sec1 = Қалалар
| бөлім1 туралы ақпараты sec1 =
| бөлім2 атауы sec1 = Ауылдық муниципалитеттер
| бөлім2 туралы ақпараты sec1 = 75
| бөлім3 атауы sec1 = Барангайлар
| бөлім3 туралы ақпараты sec1 = 1,178
| бөлім4 атауы sec1 = Конгресс округтері
| бөлім4 туралы ақпараты sec1 = 7
| бөлім атауы sec2 = Тілдер
| бөлім туралы ақпараты sec2 = item style=white space:nowrap; , Илокано тілі, Илокано , Ибалой тілі, Ибалой , Канканаэй тілі, Канканаэй , Калангуя тілі, Калангуя , Калинга тілі, Калинга , Ифугао тілі, Ифугао , Итнег тілі, Итнег , Иснег тілі, Иснег , Пангасинан тілі, Пангасинан , Филиппин тілі, Филиппин тілі, Филиппин тілі, ағылшын тілі, басқалар
| бөлім1 атауы sec2 = ЖІӨ (2023)
| бөлім1 туралы ақпараты sec2 = ₱410.56 миллиард $7.38 миллиард
| бөлім2 атауы sec2 = Өсу қарқыны
| бөлім2 туралы ақпараты sec2 = (6.9%)

Испанияның отаршылдық дәуірі

Филиппин Испанияның отарлауы кезінде, Испания отаршылдық үкіметі үшін таулы аймақты христиандыққа көшіру және оны бағындыру қиынға соқты. Испания отаршылдық үкіметі таулы аймақтың стратегиялық маңызды жерлерінде бірнеше командианциялар құрды. Олардың ішінде Амбураян, Кабугаоан, Каяпа, Кианган, Итавес, Апаяос, Лепанто, Бенгуэт, Бонток, Банауэ және Тиаган болды. 1908 жылдың 18 тамызында, американдық билік кезінде, Филиппин комиссиясы 1876 нөмірілі заңды қабылдау арқылы Тау провинциясын құрды. Ньюэва-Визкая провинциясының бір бөлігі болған Ифугао, сондай-ақ бұрынғы испан командианциялары – Амбураян, Апаяо, Бенгуэт, Бонток, Калинга және Лепанто жаңа құрылған провинцияға қосымша провинциялар ретінде қосылды. Амбураян кейін 1920 жылы таратылды және оның аумақтары Илокос-Сур және Ла-Унион провинцияларына берілді. Лепанто да кішірейтілді және оның қалалары Бонток пен Бенгуэт қосымша провинцияларына, сондай-ақ Илокос-Сур провинциясына қосылды.

Филиппиннің тәуелсіздігі

1966 жылдың 18 маусымында № 4695 Республикалық заң қабылданды, ол Тау провинциясын бөліп, Бенгейт, Ифугао, Калинга-Апаяо және Тау провинциясы сияқты төрт жеке және тәуелсіз провинция құрды. Ифугао және Калинга-Апаяо Кагаян аңғары аймағының құрамына, ал Бенгейт және Тау провинциясы Илокос аймағының құрамына енді.

Әскери заң дәуірі

1972 жылы Фердинанд Маркостың әскери жағдай жариялағаннан кейін, аймақ жергілікті халықтың үкіметтің Саданга, Тау провинциясы және Тинглайан, Калинга маңындағы Чико өзені бөгеті жобасын ілгерілетуге қарсылығының нәтижесінде әскерилендіру ошағына айналды. Жобаның қарсылықтарға байланысты кешігуіне наразы болған Фердинанд Маркос 1975 жылғы желтоқсанда №848 Президенттік жарлыққа қол қойды, ол Лубуаган, Тинглайан, Танудан және Пасил муниципалитеттерін «Калинга арнайы даму аймағы» (ҚАДА) деп белгіледі, Чико IV бөгетіне қарсылықты бейтараптандыру мақсатында. Оқиға Филиппин баспасөзінің Маркос пен әскерилерге ашық сыни пікір білдіруге мүмкіндік берген және Кордильера автономиясына әкелген Игороттардың ұлттық санасын қалыптастыруға ықпал еткен маңызды кезең болды. 1986 жылғы Халық күші революциясы нәтижесінде Маркос әкімшілігінің қызметі аяқталғаннан кейін, президент Корасон Акино басқаратын келесі үкімет Кордильерадағы негізгі жергілікті қарулы топпен – Конрадо Бальвег басқаратын Кордильера халықтық азаттық армиясымен (КХАА) келісімге келді. Акино үкіметі 1986 жылдың 13 қыркүйегінде КХАА-мен «Тау мәмілесі» деп белгілі жергілікті шарт – сипат жасады, соның нәтижесінде жауынгерлік әрекеттер тоқтатылды.

Өңірдің құрылуы

1987 жылдың 15 шілдесінде президент Корасон Акино 220-шы атқару бұйрығын шығарды, ол Кордильера әкімшілік аймағын құрды. Абра, Бенгет және Тау провинциялары (Илокос аймағынан), сондай-ақ Ифугао және Калинга-Апаяо провинциялары (Кагаян аңғарынан) жаңа құрылған аймақ құрамына қосылды. Кордильера әкімшілік аймағы – бұл АҚШ-тың Тау провинциясының саяси бөлінісін қайта жаңғырту, ал Абра испандық Илокос провинциясының бір бөлігі болған. Нюэва-Визкая және Кирино аймаққа қосылмады, бірақ сол кезде олардың халқының көп бөлігі игороттардан тұрған. 1995 жылдың 14 ақпанында аймақтың бес провинциясының бірі болған Калинга-Апаяо, 7878 нөміріндегі Республикалық заңның қабылдануымен Апаяо және Калинга деген екі жеке және тәуелсіз провинцияға бөлінді. Кордильера аймағында автономияны заңдастыруға бірнеше әрекет жасалды, бірақ екі жеке плебисцитте де сәттілік болмады. 1990 жылдың 30 қаңтарында өткен плебисцитте көпшілік дауыс жинау мүмкін болмады. 1997 жылдың 22 желтоқсанында Филиппин Конгресі қабылдаған 8438 нөміріндегі екінші заң да 1998 жылдың 7 наурызында өткен аймақ бойынша плебисцитте Кордильера халқының қолдауын алмады.

Әкімшілік бөлімшелер

Кордильера әкімшілік аймағы саяси тұрғыдан 6 провинцияға бөлінеді. Онда 2 қала бар: жоғары дамыған Багио қаласы және Табук қаласы. Аймақта 1,178 барангай бар. Географиялық жағынан, Нуэва-Визкаяның батыс жартысы негізгі Кордильераның бөлігі, ал шығыс жартысы – Кордильера мен Сьерра-Мадре тауларының қосылатын жері – Карабаллосқа жатады. Нуэва-Визкаяны Кордильерамен қайта біріктіру жөніндегі бастамалар болды, бірақ Конгресске осыған қатысты заң әлі ұсынылмаған.

Өңірлік бөліністер

Облыс Астанасы Халық саны Жер ауданы Тығыздығы Қалалар Муни. (Муниципалитеттер) Барангай (Барагайлар) км² кв.миль /км² /кв.миль Абра Бангуед 0 27 303 Апаяо Кабугао 0 7 133 Бенгует Ла Тринидад 1 13 140 Ифугао Лагаве 0 11 176 Калинга Табук 1 7 153 Тау провинциясы Бонток 0 10 144 Багио † — — 129 Барлығы 1,797,660 19,818.12 2 75 1,178 Багио жоғары урбанизацияланған қала; көрсеткіштер Бенгуеттен есептелмеген.

Губернаторлар және вице-губернаторлар

Облыс Суреті Губернатор Саяси партия Вице-губернатор Абра Доминик Валера Мария Джоселин Бернос Апаяо Элиас Булут-младший Реми Н. Альбано Бенгейт Мелхор Диклас Эрикссон Лавагей Фелипе Ифугао Джерри У. Далипог Гленн Д. Пруденсиано Калинга Джеймс Эддуба Джосел Баак Таулық провинция Бонифасио К. Лаквасан Франсис О. Таули

Этностық топтар

Кордильера таулы аймағында көптеген этникалық тайпалар мекендейді. Олар көбінесе Игорот деп аталады.

Тілдер

Бұл аймақ "Филиппиндегі ең әртүрлі этно-тілдік аймақ" деп аталады. Аймақта дәстүрлі анимистік діндер маңызды орынды сақтап, тайпалық халықтар осы дінді әлі де ұстанып келеді. Әр қаланың шамамен 4-6% құрамында Iglesia Ni Cristo шіркеулері/капилиялары сияқты ескерткіштердің болуына байланысты, Iglesia Ni Cristo мүшелерінің саны айтарлықтай өсіп келеді.

Жолдар мен көпірлер

Апаяо – Илокос Норте жолы – Бұл жол Кордильера жолдарын жақсарту жобасының (CRIP) маңызды бөлігі болып табылады, Солтүстік Кордильераны Илокос аймағымен байланыстырады. Ол Апаяо облысының Кабугао және Калаанасан муниципалитеттерінен өтеді, содан кейін Илокос Норте облысының Солсона қаласына бұрылады. Бұл жоба 2013 жылдың 7 қаңтарында басталып, 2020 жылдың желтоқсан айында аяқталуы күтілуде.

Мәдениет

Кордильера аймағы өзінің ерекше музыкалық аспаптарымен, соның ішінде гангса калинга, мұрын флейтасы, бамбук флейтасы, гуілдіргіш, бангібанг, тонгатонг, дивдив ас, саггейпо және бамбук цитрасымен танымал. Аймақ би, өнер және қолөнермен де белгілі, мысалы, ағаш ою, ибалой себеті, тоқыма тоқу, тиналик, икат деп аталатын шалбар, амулеттер, татуировка, ақоб, бобо, сукланг және икат тоқу. Бонтоктардың татуировкасының символы – батылдық (бояу жасау кезіндегі ауырсынуға қарамастан), жаман күштерге қарсы талисман немесе сәттілік әкелетін нысан, немесе мәртебе немесе лауазымның белгісі (мысалы, бас капитан, көшбасшы, әкім). Олар татуировкаларды денелеріне әшекей ретінде де жасайды, сурет салу немесе бояуларды терілеріне әр түрлі үлгілермен немесе абстракциямен түсіру арқылы киеді. Кордильера тұрғындарының өз сезімдері мен сенімдеріне негізделген өнер туындыларын жасағаны байқалды. Олар өздерінің таланттарын ағаштан ою, себет тоқу, киім тоқу, амулеттер мен икат тоқу сияқты қолөнер бұйымдарын жасау арқылы табыс көзі ретінде пайдаланады. Олардың тоқу үлгілері әртүрлі, сонымен қатар "Бұлұл" деп аталатын өздерінің құдайы бар, ол ифугаолардың пісіретін және табынатын күріш құдайы. Татуировка өнерінен басқа, Бонтоктар сақтауға және күріш сақтауға арналған түрлі себеттер жасаумен де танымал.