Кіріспе

Америкалық романист Барбара Гризути Харрисон (14 қыркүйек 1934 – 24 сәуір 2002) – американдық журналист, эссеші және мемуаршы. Ол ең көп танымал автобиографиялық туындыларымен, әсіресе Ехоба куәгері болып өскен кезін баяндаған шығармаларымен және саяхат жазбаларымен белгілі.

Ерте өмір

Барбара Гризути 1934 жылдың 14 қыркүйегінде Нью-Йорк қаласының Куинс ауданында дүниеге келді. Оның ата-анасы бірінші буын американдықтар, ал әжесі мен атасы Италияның оңтүстігіндегі Калабриядан көшіп келген. Кейін ол балалық шағының ауыр болғанын айтты. Оның анасы, психикалық ауруға шалдыққан болуы мүмкін, эмоционалды түрде жақын болмады және өзін "Барбараның туысы" деп атауға талап етті, анасы емес. Өмірінің соңында Харрисон әкесінің оны жыныстық зорлыққа ұшыратқанын да мәлімдеді. Балалық шағының қыңырлығы оның жазуына әсер етті. Харрисон тоғыз жасқа толғанда, олардың үйіне келген Ехоба куәгерлерінің миссионері оны және анасын дінге өткізді. Харрисонның әкесі мен ағасы дінге кірмеді, бұл отбасында жарылыс тудырды. Харрисонның анасы жаңа сеніміне толыққанды берілді, тіпті әкесі Соңғы үкім кезінде қайтыс болғаннан кейін, бір куәгерге үйленуге уәде берді. Кейін Харрисон куәгерлердің аяндарында көрінетін апаттық көріністер оның қиялын оятып, оны пайдаланудан қорқытатынын айтты. Зерек оқушы Харрисон мектепте бірнеше сыныптан өтті. Бруклиндегі Нью-Утрехт орта мектебінде оқушы кезінде ол жазу қабілетін дамытуға көмектескен ағылшын тілінің мұғалімі Арнольд Хоровицке ғашық болды. Ол оның сезімдеріне жауап берді, бірақ олардың қарым-қатынасы платондық болды, олар Хоровицтің 1960 жылдардың соңындағы қазасына дейін бір-бірін көріп, хат алмасып жүрді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін, университетке баруға тыйым салынған Харрисон Бруклин-Хайтс қаласындағы «Күзет мұнарасы» қоғамының әлемдік бас штабында тұрып жұмыс істеді. Оның Хоровицбен достығы әріптестерін таң қалдырды; сол кездегі «Күзет мұнарасы» қоғамының басшысы Нейтан Х. Норр Харрисонға Хоровицпен кездесуді тоқтатуды бұйырды, бірақ ол олай істей алмады. Бұл қарым-қатынас Харрисонның сенімі мен оның көркемдік сезімталдығы арасындағы күшейіп келе жатқан қайшылықтың бір көрінісі болды, бұл ақырында нервтік бұзылуға әкелді. 22 жасында Харрисон мекемеден шығып, көп ұзамай сенімінен толығымен бас тартты. Харрисон баспагердің хатшысы болып жұмысқа орналасып, Гринвич-Виллидждің богемиялық өміріне араласты. Ол үш жыл бойы афроамерикалық джаз трубашысымен құпия қарым-қатынаста болды, оның атын жарияламады. Оның арқасында Харрисон сол кездегі көптеген жетекші джаз музыканттарымен, соның ішінде Бен Вебстер, Билли Холидей және Фрэнк Синатрамен танысты. Харрисон өзінің автобиографиясында оны «Джазмен» деп атады, ол шамамен 40 жылдан кейін оның өміріне қайта оралды; екеуі екінші және соңғы ажырасуға дейін азаймаған құмарлық пен қақтығыстармен қарым-қатынастарын жаңартты. 1960 жылы Барбара Гризути W. Dale Harrison-ге үйленді, ол «Көмек және жеңілдету жөніндегі ынтымақтастық» (CARE) ұйымының көмекшісі болды. Некеде тұрған сегіз жыл бойы олар Триполиде (Ливия), Мумбаи мен Хайдарабадта (Индия) және Чичикастенангода (Гватемала) өмір сүрді. Харрисонның Жошуа есімді ұлы мен Анна есімді қызы болды. 1968 жылы олар ажырасып, Барбара балаларымен бірге Нью-Йоркке оралды.

Алғашқы басылымдар

1960 жылдардың аяғында Харрисон әйелдер қозғалысына қатысып, түрлі басылымдарда феминистік тақырыптар жайында жаза бастады. Оның тұңғыш кітабы "Жалғанды жою: мектептегі сексизм" 1969 жылы жарық көрді. Бұл кітап Вудвард мектебінің жыныстық рөлдер комитетінің есебі болып табылады және "Бруклиндегі (Нью-Йорк) жекеменшік, көпұлтты бастауыш мектептегі сексистік көзқарастарды, сенімдерді және тәжірибелерді, оқу бағдарламасының ішінде де, сыртында да өзгертуге жұмсаған екі жылдық күш-жігердің қысқаша және оқуға оңай есебі" деп сипатталды. Харрисон "Ms." журналына алғашқы жазғандардың бірі болды. Ол 1978 жылы "Visions of Glory: A History and a Memory of Jehovah's Witnesses" кітабы жарық көргеннен кейін бүкіл елге танылды. Харрисон Куәгерлерге деген құрметін білдіріп, олардың қуғынға ұшырауын түсіндіргенімен, олардың дінін қатал, зұлым, нәсілшіл және әйелдерге қарсы деп бейнеледі. Харрисон "Visions of Glory" кітабын жаза бастағанда агностик болған, бірақ оны жазу барысында рухани аянға ие болып, католицизмге көшті. Оның дінге қайта оралуы кітаптың соңғы тарауында баяндалған. Ол рухани күшін Католик жұмысшы қозғалысы мен орта ғасырлық әйел мистиктерінен алды.

Журналистика, саяхат жазу және көркем әдебиет

Харрисон өзінің заманының көптеген жетекші мерзімді басылымдарына жазды, соның ішінде «Нью-Йорк Таймс», «Лос-Анджелес Таймс», «Жаңа Республика», «Харпер», «Атлантик Айлық», «The Village Voice», «The Nation», «Ladies' Home Journal» және «Mother Jones». Ол Ред Барбер, Марио Куомо, Джейн Фонда, Гор Видал, Джоан Дидион, Фрэнсис Форд Коппола, Надя Команечи, Алессандра Муссолини, Барбара Буш және Опра Уинфри сияқты адамдармен сұхбаттасты. Өзінің тәжірибесінің арқасында Харрисон көбінесе культ деп саналатын қозғалыстар туралы жазуды сұрады; ол Біріктіру шіркеуі мен Солтүстік-Шығыс Корольдік қауымдастық шіркеуінің ықпалындағы отбасыларды сипаттады және АҚШ үкіметінің Техас штатындағы Уэкодағы Дэвидтер филиалымен болған қақтығысы туралы баяндады. Харрисон өзінің очерктері мен сұхбаттарының екі жинағын жариялады: «Off Center» (1980) және «The Astonishing World» (1992). Оның 1992 жылғы «Харпердегі» «P. C. on the Grill» атты эссесі танымал телешеф «The Frugal Gourmet» есімді адамның «философиясын» пароди жасап, 1993 жылғы «Үздік американдық эсселер» жинағына енгізілді. Харрисон сонымен қатар әлемнің көптеген елдерін қамтитын көптеген саяхат мақалаларын жазды. Ол Италиядағы саяхаттары туралы екі кітап шығарды: «Italian Days» (1989) және «The Islands of Italy: Sicily, Sardinia, and the Aeolian Islands» (1991). 1984 жылы Харрисон «Foreign Bodies» атты романын жариялады. Ол 1989 жылы қысқа әңгімелер үшін О. Генри сыйлығын жеңіп алды.