Манчестер қаласының Хито́н паркі

Кіріспе

Манчестердегі қоғамдық саябақ, Англия

Хитон паркі – Манчестердегі қоғамдық саябақ, Англия, ауданы 84,5 км²-ден асады. Парк I санаттағы, неоклассикалық XVIII ғасырдағы Хитон Холл үйінің жерін қамтиды. 1772 жылы Джеймс Уайт қайта жаңғыртқан Холл қазір тек кейде музей және шаралар өткізу орны ретінде жұртшылыққа ашылады. Бұл Үлкен Манчестердегі ең үлкен саябақ, сонымен қатар Еуропадағы ең үлкен муниципалды саябақ. Хитон паркі 1902 жылы 5-ші Вилтон графымен Манчестер қалалық кеңесіне сатылды. Онда Ұлыбританияның сирек кездесетін бетон мұнараларының бірі – Heaton Park BT Tower орналасқан. Парк мыңжылдық жобасы аясында Heritage Lottery Fund және Манчестер қалалық кеңесінің серіктестігімен 10 миллион фунт стерлингтен астам қаржыға жаңартылды. Онда 18 лункалы гольф алаңы, қайық тебуге арналған көл, шаруашылық жануарлары бар ферма, питч-энд-пут алаңы, гольф алаңы, орман, әсемдік бақтары, обсерватория, ойын алаңы, Папа монументі, сондай-ақ волонтерлер басқаратын трамвай жүйесі мен мұражай бар. Historic England тізімінде II санаттағы ескерткіш ретінде сақталған. Онда Манчестердегі жалғыз жалпақ жасыл боулинг алаңы бар, ол 2002 жылғы Достастық ойындарына арналған.

Топонимика

Парк атауын жергілікті Great Heaton аймағынан алған. Heaton ескі ағылшын тіліндегі heah "биік" + tun "қоршалған жер" немесе "елді мекен" сөздерінен туындаған.

Тарих

Хитон-холл орта ғасырлардан бері Голланд отбасының меншігінде болған. 1684 жылы Уилтонның 3-ші бароны сэр Джон Эгертон Елизавета Голландқа үйленген кезде, зал Эгертон отбасына өтті. 1772 жылы сэр Томас Эгертон, 7-ші баронет (кейіннен 1-ші Уилтон графы), сәнді сәулетші Джеймс Уайатты жас отбасысы үшін жаңа үйді жобалауға шақырды. Уайат инновациялық сәулетші ретінде танымал болғанмен, ол 26 жаста ғана болды және Хитон-холл оның алғашқы жеке үй жобасы еді. Уайаттың неоклассикалық шедеврі кезең-кезеңмен салынды және көбінесе 1789 жылға дейін аяқталды. Парк бастапқыда Уильям Эмес Капабилити Браун стилінде жоспарланған. 19 ғасырда Бьюриге теміржол салынып жатқанда, ол Хитон паркіне жетпей тоқтады, себебі лорд Уилтон өзінің меншігін теміржолмен бүлдіргісі келмеді. Келісім бойынша, желі меншіктің астынан туннель арқылы салынды және 1879 жылы Уиттакер-Лейн / Бьюри-Олд-Роуд кіреберісіне жақын теміржол станциясы ашылды (қазіргі Хитон Парк Метролинк станциясы). Сондықтан лорд Уилтонның зал мен паркті сату туралы шешімі наразылық тудырды, әсіресе, бұл жерді құрылыс компаниясы сатып алуды көздеп отырғаны белгілі болғанда. Манчестер қалалық кеңесін мұражай және қалалық парк ретінде сатып алуға көндіру үшін үнқорау тобы құрылды. Алдермен Флетчер Мосс, көрнекті антиквар, осы қозғалысқа елеулі үлес қосты. Парк 1902 жылы сатып алынып, жұртшылыққа ашылды. Анықталғандай, кеңес залдың ішін сатып алуға дайын болмады, сондықтан жиһаз бен картиналар аукционда сатылды. Кеңес залды архитектуралық және тарихи тұрғыдан маңызды деп санамады және салон бастапқыда шайхана ретінде пайдаланылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде парк Манчестер полкінің "Пальс" батальондарының оқу лагеріне айналды, ал Хитон-холл әскери госпиталь болды. Екінші дүниежүзілік соғыста парк Корольдік әуе күштерінің лагеріне айналды, онда 133 516 авиаэкипаж жаттықтырылды. Паркте зеңбіректер мен зениттік артиллерия орналасқан. Парктің оңтүстігінде екі "көпқабатты" тұрғын үй кешені мен балалар бақшасы салынды, бұл үйлер 1960 жылдарға дейін қажетті баспананы қамтамасыз етті. Мектеп ғимаратын Манчестер қалалық кеңесі 2012 жылға дейін пайдаланды, содан кейін ол бұзылды.

Heaton Hall had been owned by the Holland family since the Middle Ages. In 1684, when Sir John Egerton, 3rd Baronet of Wilton, married Elizabeth Holland, the hall came to the Egerton family. In 1772, Sir Thomas Egerton, 7th Baronet (later the 1st Earl of Wilton), commissioned the fashionable architect James Wyatt to design a new home for his young family. Although Wyatt had already established a reputation for himself as an innovative architect, he was only 26 years old and Heaton Hall was his first country house commission. Wyatt's neo classical masterpiece was built in phases and was mostly completed by 1789. The park was originally laid out by William Emes in the style of Capability Brown. During the 19th century when the railway to Bury was being laid, it stopped short of Heaton Park, as Lord Wilton was not prepared to see his estate disfigured by a railway. As a compromise the line was run under the estate in a tunnel and a railway station opened adjacent to the Whittaker Lane/Bury Old Road entrance in 1879 (now Heaton Park Metrolink station). Consequently, the decision by Lord Wilton to put the hall and park up for sale was greeted with dismay, especially when it became known that the site was being eyed by a property developer. A pressure group was formed to persuade Manchester City Council to purchase it as a museum and municipal park. Alderman Fletcher Moss, a prominent antiquarian was a notable influence in this movement. The park was purchased and opened to the public in 1902. Unfortunately, the council was not prepared to purchase the contents of the hall, so the furniture and paintings were sold by auction. The hall was considered by the council to be of little architectural or historical significance and the saloon was initially used as a tea room. During the First World War, the park was used as a training camp for the Pals battalions of the Manchester Regiment, whilst Heaton Hall became a military hospital. In the Second World War, the park was a camp for the Royal Air Force, where 133,516 aircrew were trained. The park was home to a barrage balloon anchorage and an ackack emplacement. Two "prefab" housing estates and an infants school were built in the south of the park, the houses providing much needed homes until they were demolished in the 1960s. The school building was used by Manchester City Council until 2012, when it was demolished.

Хитон Холл

Зал 1952 жылдан бері І санаттағы ескерткіш болып табылады, оның жұмысын итальян суретшісі Биажо Ребекка жасаған. Музыкалық залдың бір қабырғасын орган алып жатыр. Әшекейлі гипстен жасалған әсемдіктерді Йорк қаласындағы Иосиф Роза II фирмасы жасаған.

Ғибадатхана

1800 жылы Джеймс Уайт Уильтонның 1-ші графы Томас Эгертон үшін жобалаған сәндік ғибадатхана – тоскан бағаналары бар қарапайым, кішкентай ротонда, күмбезді шатыры мен фонарі бар. Бұл ІІ санаттағы ескерткіш Манчестер қаласының ең биік нүктесінде орналасқан, ал бастапқыда елендер паркі болған гольф алаңына көрініс ашады. Онда камин бар, графтың Лондонның Доллондс фирмасынан сатып алған телескопы болғандықтан, оны обсерватория ретінде пайдаланғаны болжамдалады. Телескоптың құны £18.5s.0d (£18.25) – графтың үй ішкі қызметшісінің бір жылдық табысымен тең. Жақында ғибадатхана тас балюстрадамен және қиыршық тас жолмен қоршалды, қазір суретшілердің жазғы студиясы және астрономия сабақтары үшін пайдаланылады.

Үлкен ложа

1807 жылы сэр Томас Эгертонның тапсырысымен салынған Ұлы ложаны Льюис Уайт оңтүстік жағынан саябаққа әсерлі кіреберіс ретінде жобалаған. Ложа үлкен жеңіс аркасы түрінде аш тастан салынған және бастапқыда үйге дейінгі ең ұзын ат арбасы жолына шығарған. Онда екі қабатты тұрғын үй, батыс қанатының астындағы жертөлелер және арканың үстіндегі шатыры бар. Ложаның құрылысы саябақты 3 метрлік биіктіктегі шекаралық қабырғамен толық қоршауды аяқтады.

Қайық көлі

Қайық көлі 1908-1912 жылдар аралығында бұрын жұмыссыз болған ер адамдармен, тек қана қашаумен және қолмен тартқан арбалармен салынған. Көлдің үстінен жағажай кафесі көрінеді, көлде үш арал бар және оның ішінде көптеген әсемдік құстары мен жабайы құстар – қаздар, үйректер, аққулар және желеққан көгершіндер мекендейді. Жаз айларында қайықтарды жалдауға болады. Көлде карп балығын аулау өте жақсы деңгейде, сондай-ақ, жарғақ, руд, брейм, табан және шабақ та бар. Парктегі барлық су қоймаларында балық аулау құқығы Король Уильям IV балықшылар қоғамына тиесілі. Сондай-ақ, сезімталдық бақ та бар. 1992 жылы паркті күтіп ұстауға қызығушылықты арттыру және паркті пайдаланушылар мен Хитон паркі басқару тобы арасында байланыс құру үшін құрылған "Хитон паркінің достары" тобы осы орталықта орналасқан.

Шаруашылық орталығы, қоралар кафесі және жануарлар орталығы

Ферма орталығы бастапқыда сэр Томас Эгертонның жылқы қорасы ретінде салынған. Оны Сэмюэл Уайт жобалап, 1777 және 1789 жылдар аралығында салған. Қазір мұнда «Стабльдер» кафесі орналасқан, сонымен қатар бұл саябақтың әкімшілік орталығы болып табылады. Жануарлар орталығы бұрынғы үй фермасы болған аймақтағы жылқы қораларының артында, 19 ғасырда экзотикалық тағамдар мен гүлдер өсірілген әйнек үйлердің орнында орналасқан. Жануарлар орталығы 2003–2004 жылдары ескі «Үй жануарлары бұрышының» орнына салынды және ешкілер, ірі қара мал, шошқалар, есектер, Гебрид қойлары, альпакалар, Куне Куне шошқалары және кішкентай үй жануарларын қамтиды.

Хазлитт ағаш тоғаны

Хазлитт Вуд тоғаны парктің ең солтүстігіндегі Хазлитт Вуд орманшасында орналасқан. Парктің осы бөлігіне тек жаяу жетуге болады, сондықтан ол тыныш және усақ-түйексіз болып сақталады.

Жүгіруші

1960 жылы паркте "Жүгіруші" деп аталатын спортшының қола мүсіні орнатылды. Оны Джон Лонгден жасаған, және өзінің бейнесі бойынша жасалған. 1959 жылы Лонгденнің інісі Эдвард оны Манчестер халқына сыйға тартты, ол бұрын Британдық құюшылар институтының президенті болған. Манчестер қалалық кеңесі мүсінді Хиттон паркіне қоюға шешім қабылдады. Ол 1968 жылдың қазан айында ұрланғанға дейін паркте тұрды.

Хитон Парк трамвай жолы

Хиттон паркін Манчестер корпорациясы сатып алғаннан кейін көп ұзамай трамвай жолы паркке дейін созылды және алғашқы трамвай 1903 жылғы 31 мамырда Манчестерден келушілерді әкелді. 1934 жылға қарай автобустар трамвайлардың орнын басып, трамвай жолы негізгі желіден ажыратылып, автобустар пайдалануы үшін асфальтпен жабылды. Бастапқы идея, Гранд-Лоджадан Хитон-Холлға жаңа трамвай салу, тым қымбат деп есептелді, себебі оны теміржол туннелінен өткізу үшін жөндеу жұмыстарын жүргізу қажет болар еді. Сондықтан, Миддлтон жолынан ескі трамвай аялдамасына дейінгі ескі Манчестер корпорациясы трамвайларының тармағын ашуға бағытталған жаңа жоба ұсынылды, ол парк ішінде 300 метр (270 м) қашықтықта орналасқан. Жұмыс 1979 жылы аяқталды және Хиттон паркі трамвай жолы 1980 жылғы 28 наурызда ресми түрде ашылды. Содан бері желі парк арқылы қайық көліне дейін ұзартылды, онда 14 трамвайдан тұратын кеңейтілген паркті орналастыру үшін екінші депо салынды.

Хитон парк гольф алаңы

Муниципалдық гольф алаңы – чемпионат деңгейіндегі гольф алаңы, ол залдың оңтүстігіндегі бұрынғы елендер паркінің орнында салынған. Пәндік көріністермен Пеннин тауларына қарап тұрады. Бес мәрте Ашық чемпионаттың жеңімпазы Джон Генри Тейлор жобалаған бұл алаң 1912 жылы көпшілікке ашылды және көптеген кәсіби және әуесқой жарыстар өткізілген орын болды. Гольф орталығы, өзінің жеке жаттығу алаңымен бірге, оқыту мақсатында пайдаланылады және Smithy Lodge-де, Heaton Park-ке кіреберісінде орналасқан. 11-ші лунка су арқылы платоға орналасқан жасыл алаңға ойнатылады және Ашық чемпионаттың жеңімпазы Генри Коттон оны "Англиядағы ең қиын пар 3" деп бағалаған. Бұл алаң 2005 жылы Англиядағы ең жақсы муниципалдық гольф алаңы деп танылды.

Парктегі оқиғалар

1982 жылғы 31 мамырда Папа Иоанн Павел II 100 000-нан астам адамға саябақта әлеуметтік қызмет өткізді және 12 жаңа дін қызметкерін қадірледі. Бұл оқиға парктің оңтүстік-батысындағы папалық монументпен мәңгі есте қалдырылған.

Музыка

1909 жылы ұлы итальяндық тенор Энрико Карузо Манчестердегі еркін сауда залында өнер көрсетті. Концертке Престичтен граммофон сатушы Уильям Гримшоу қатысты, ал бірнеше күннен кейін ол граммофонын Хитон паркіне алып барып, Карузо орындаған әндердің жазбаларын 40 000 адам жиналған көпшілікке ойнатты. «Престич және Хитон Парк Гвардиясы» газеті хабарлағандай, «көрермендер келу сәтінен бастап бағдарлама аяқталғанға дейін әсерленгендей тұрды, оны қатты ұнады». Кейін Карузо Гримшоу мырзаға дауысының жақсы жазылғаны үшін алғыс айтып, өзінің қол қойған карикатурасын жіберді. Гримшоу Британияда ашық ауада граммофон концерттерін ұйымдастырған алғашқы адам болды, және бұл идея тез арада бүкіл елге тарады. Концерт бірнеше маусым бойы жалғасты, оның танымалдылығы артқан сайын Гримшоу Ланкаширде «Граммофон патшасы» деп танылды. 1980-ші жылдардан бері паркте Travis және Supergrass сияқты танымал топтардың қатысуымен бірнеше ашық ауадағы поп-концерттер өткізілді. Парк бірнеше рет BBC-нің «Парктегі әндер» бағдарламасына орталық болды. Манчестерлік Oasis тобы 2009 жылдың маусым айында үш күн бойы 210 000 көрермен алдында өнер көрсетті. 2012 жылдың маусым айында Манчестерлік The Stone Roses тобы қайта қосылу турының аясында Хитон паркінде үш концерт өткізді, билеттері сатылып кетті. 2013 жылдың ақпан айында Манчестердегі Parklife Weekender музыкалық фестивалінің болашақта Хитон паркінде өтетіні жарияланды. Манчестерлік Courteeners тобы 2015 жылдың 5 маусымында осы уақытқа дейін өткізген ең ірі жеке концертін осы паркте өткізді. 2016 жылдың 1 шілдесінде Сома шайқасының 100 жылдығына арналған ұлттық мереке аясында паркте концерт пен көрме ұйымдастырылды. Манчестердегі Санкт-Петер алаңындағы ескерткіште өткен естелік шарасы Манчестер соборындағы Ұлттық естелік қызметімен жалғасты. Адамдар естелік плитка жасап, оның нәтижесін парктегі жол ретінде орнатуға шақырылды. Хитон паркіндегі кешкі концертте ұлттық балалар хоры, архивтік фильмдер, би, сөз және Манчестердің Hallé оркестрі өнер көрсетті. «Тәжірибе алаңы» (көргендер 1916 жылғы соғыс және тыл туралы көбірек біле алатын) Хитон-холлдың ішінде және айналасында орналасқан. 2019 жылдың 27 қарашасында Лиам Галлахер 2020 жылдың 12 маусымында паркте концерт өткізетінін мәлімдеді. Манчестерде туған әншінің концертіне билеттер 2019 жылдың 29 қарашасында сағат 9:00-де сатылымға шығарылғаннан кейін 3 сағат ішінде сатылып кетті.

In 1909, the great Italian tenor, Enrico Caruso, performed at the Free Trade Hall in Manchester. The concert was attended by William Grimshaw, a gramophone salesman from Prestwich and a few days later, he took his gramophone to Heaton Park and played recordings of the songs performed by Caruso to an assembled crowd of 40,000 people who, according to the Prestwich and Heaton Park Guardian, "remained as if spellbound from the moment of arrival to the close of the programme, which, it is hardly necessary to say, was intensely enjoyed." Caruso later wrote to Mr. Grimshaw to thank him for the way his voice had been reproduced, sending him a signed cartoon of himself. Grimshaw was the first person in Britain to give gramophone concerts in the open, an idea which soon spread across the country. The concerts were carried on for several seasons and as they grew in popularity, Grimshaw became known across Lancashire as the "Gramophone King"

Since the 1980s a number of open air pop concerts have been held in the park, headlined by popular bands of the day such as Travis and Supergrass. The park has been the venue for the BBC's "Proms in the Park" on a number of occasions. Manchester band, Oasis, performed to a total audience of 210,000 over three nights in June 2009. In June 2012, Manchester band The Stone Roses played three sold out shows at Heaton Park as part of their Reunion Tour. It was announced in February 2013 that Manchester's annual Parklife Weekender music festival will be held at Heaton Park for the foreseeable future. Manchester band Courteeners played their biggest headline show to date at the park on 5 June 2015. On 1 July 2016, the park hosted a concert and exhibition as part of the National Commemoration of the Centenary of the Battle of the Somme, which was centred on Manchester. An act of Remembrance at the Cenotaph in St Peter's Square, Manchester was followed by the National Commemorative Service in Manchester Cathedral. People were invited to make a commemorative tile, with the results laid as a path through the park. An evening concert at Heaton Park featured a national children's choir, archive film, dance, spoken word and Manchester's Hallé Orchestra. The Experience Field (where visitors could learn more about life on the home and western fronts in 1916) was located in and around Heaton Hall. On 27 November 2019, Liam Gallagher announced he would be playing a show in the park on 12 June 2020. The Manchester born's show sold out within 3 hours after being put on sale at 9:00 am on 29 November 2019.

Театр

Соңғы жылдары саябақта ашық аспан астындағы театрлық қойылымдар өткізілді. 1998 жылдан бастап Feelgood Theatre Productions ашық аспан астындағы көшпенді қойылымдар қойды, олардың көптегені Манчестер Evening News театр сыйлығына және театрға қызмет еткені үшін Horniman сыйлығына ие болды. Қойылымдардың арасында: «Көк түсті еске алулар» (Поттер), «Оз Ұлы», «Саздағы жел», «Үш мушкетер», «Британияның Артур патшасы», «Дракула. Қан санауы», Шекспирдің «Жазғы түнгі түсі» және «Макбет» кіреді. 2016 жылы Feelgood қайта оралып, «Хитон шапалақтары» (мамыр және қараша) мен «Хитонның әуесқой әңгімесі» (қазан) әлемдік премьерасын көрсетті. Feelgood қазір (2016) Хитон саябағы мен сарайының ресми театр серіктесі болып табылады және театр мен музыкалық шаралар бағдарламасын жоспарлап жатыр. 2005 жылы «Pulp Fiction» фильмі көрсетілді, ал Fun Lovin' Criminals осы фильмнен шабыттанған декорациялар жасады. Шекспирдің «Глобус» театры жыл сайын Шекспирдің ең танымал туындыларын ашық аспан астында қойып келеді, мысалы 2008, 2009 жылдары және 2010 жылдың маусым айында «Жазғы түнгі түс» қойылымы.

Спорт және мәдениет

Паркрун сенбі күні таңертең уақытқа қарсы жүгіру ұйымдастырады. Көбінесе "Өмір үшін жарыс" сияқты қайырымдылық жарыстар өтеді және Папа монументінің жанында маусымдық жәрмеңкелер орналасқан. Әр жылдың 5 қарашасында (Гай Фокс түні) үлкен от жағылып, фейерверк көрсетіледі.