Кіріспе

Ливерпульдің оңтүстігіндегі қоғамдық саябақ, Англия.

Ливерпуль, Англиядағы қоғамдық саябақ – Sefton Park. Саябақ сол аттас ауданда, тарихи Токстет паркінің кең аумағының шегінде орналасқан. Жақын маңдағы аудандарға қазіргі Токстет, Айгбурт, Мосли Хилл, Уэвертри және Сент-Михаилс ауылы жатады. Саябақ үлкен аумақты алып жатыр және Англия мұрасының тарихи парктер мен бақтар тізілімінде І санатқа ие.

Тарих

Парк бір кезде 1591 жылы "тоқтатылған" Токстед Корольдік елік паркінің шекарасында орналасқан. Жер ақыры Сефтон графының меншігіне өтті. Токстет жылдам өскен сайын, Токстет паркінің жасыл далалары мен ормандық жерлері тар көшелерге және аулаларға айналды, олардың ортасында ауа тұрып қалған, санитарлық жағдайы нашар немесе мүлдем болмаған, бір шүкірмен су тартатын шағын, тұруға жарамсыз үйлермен толған. Сонымен қатар, Ливерпульдің оңтүстігінде ірі аристократиялық үйлерге сұраныс болды. 1862 жылы қалалық кеңес инженері осы даму үшін жерді ұсынды. 1864 жылғы "Қоғамдық жұмыстар (өндірістік аудандар)" заңы корпорацияларға отыз жыл ішінде қайтарылатын жарты миллион фунт стерлингке дейін соманы қарызға алуға рұқсат берді. Бұл Сефтон паркі үшін жер сатып алуға қадам жасауға мүмкіндік берді. 1867 жылы Кеңес Сефтон графынан паркті дамыту үшін жерді 250 000 фунт стерлингке сатып алды. Сефтон паркі 1850 жылдары Ливерпульді жақсарту комитетімен жоспарланған және ақырында Ньюшам және Стэнли парктерін қамтитын "парктер жолағының" ең ірісі болып табылады. 1983 жылы Халықаралық бақша фестивалі үшін паркті жақсартудың ауқымды бағдарламасы жүзеге асырылды, ал 30 жыл өткен соң (2013) Сефтон паркі жоғары стандарттарға қол жеткізгені үшін беделді "Жасыл Ту" сыйлығымен марапатталды.

Спорттық пайдалану

Сефтон Парк Крикет Клубы 1876 жылы алаңын осы парке көшірді, ал В. Г. Грейс Глостерширден үш ойыншының бірі болып, 1877 жылы "Англияның оңтүстігі" құрамында жеңіске жетті. Паркте теннис корты, боулинг алаңы және танымал жүгіру жолы да бар. Қараша айында британдық құрама үшін Еуропалық кросс-кантри чемпионатының іріктеу жарыстары осы жерде өтеді, сонымен қатар Ливерпуль жартылай марафоны, Рок-н-ролл марафоны және көктемгі 10 шақырымдық жарыстар сияқты жыл сайынғы көптеген жол жарыстарының маршрутының бір бөлігі болып табылады.

Көңіл көтеру үшін

Парк сонымен қатар, Ливерпульдің Корольдік филармониялық оркестрінің жазғы эстрадалық маусымына, Africa Oyé фестиваліне және Мәскеу мемлекеттік циркіне де отан болды. 80-ші жылдары Echo and the Bunnymen сияқты топтар да осы паркте өнер көрсеткен.

Қалпына келтіру

2005 жылы парк 5 миллион фунт стерлингтік Мұра лотереясынан қаржыландырылатын ірі қайта жаңарту жобасына алдын ала мақұлдау алды, ол парктің көптеген нысандарын жаңарту және жақсартуды қамтиды. Жұмыс 2007 жылдың маусым айында басталды және 2009 жылдың жазында аяқталуы күтілді. Бұл жұмыс паркті жиі пайдаланатын адамдардың арасында қызу дау тудырды, себебі ол ағаштарды және құстардың ұялайтын жерлерін жоюды көздеді. Осы жұмыс "Сефтон паркінің достары" атты үгітшіл топтың құрылуына себеп болды.

Пальма үйі

Бұл 1896 жылы МакКензи мен Монкурдың (Эдинбург қаласы) жобалап салған II* санаттағы үш қабатты күмбезді пальма үйі. 1992 жылдың маусым айында өткен қоғамдық жиналыста ғимараттың қирау жағдайы айтылып, қалпына келтіру талап етілді. "Палма үйін сақтайық" атты акция тобы Ливерпуль қалалық кеңесіне петиция тапсырды. "Панені демеушілік ету" бағдарламасы арқылы 35 000 фунт стерлингтен астам қаражат жиналды. Бұл "Палма үйін сақтайық" акциялық тобының тіркелген қайырымдылық ұйымына (Септон Парк Палм Хаусының достары) айналуына себеп болды. Жобаны қолдаушылардың арасында Ливерпульдік джаз әншісі Джордж Мелли және актриса Марги Кларк болды. Мелли оны "бала кезімнің сиқырлы сарайы" және "ертегі сарайы" деп сипаттады. Пальма үйі 1993 жылы ішінара жөнделіп, қайта ашылды. Heritage Lottery және Еуропалық қаржыландыру есебінен 3,5 миллион фунт стерлингке толық қалпына келтіріліп, 2001 жылдың қыркүйегінде қайта ашылды. Қазір ол тегін және ақылы ойын-сауық ұсынатын танымал келушілер арасындағы орын және жалға алуға беріледі. Бұл Ливерпульдің консервациялық орталығында орналасқан бастапқы ғимаратты алмастырды, аталған орталық жұртшылыққа жабылғанша.

Обелиск

Парктің басты кіреберісі, Лодж-Лейнге қарама-қарсы орналасқан жерде Сэмюэл Смит ескерткіші тұр. Бұл – парктің орталық алаңына, Шафтсбери фонтаны мен орталық кафеге, сондай-ақ бұрын құс үйі болған жерге алып кететін даңғылдың басында орналасқан биік граниттік обелиск. Обелиск екі жағында (қазір істемейтін) су ішуге арналған бұлақтары бар тұғырға орнатылған; әрқайсысының үстінде «Осы суды ішкен әркім қайта шөлдейді. Бірақ Мен беретін суды ішкен әркім ешқашан шөлдемейді» деген сөздер жазылған, бұл сөздер Әйіннің жазбаларынан алынған. Тұғырдың екі жағындағы фонтандардың үстінде Смиттің өмірі мен қызметін бейнелейтін төрт қола тақта орналасқан. Алдыңғы тақтада (W) Самуил Смиттың жоғары рельефтегі бейнесі бейнеленген; екі жағында (N&S) христиандық қайырымдылықтың суреттері бар, ал артқы (E) тақтада оның өмірбаяны толыққанды сипатталған, ал төменінен «Мені құрметтегендерді Мен де құрметтеймін» деп жазылған. Тақта сондай-ақ ескерткіштің халықтың қаржысымен тұрғызылғанын көрсетеді. Обелиск ІІ санаттағы ескерткіш болып табылады.

Үміт өрісі

Үміт өңірі – парктің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан аудан. Ол қайырымдылық жобасы аясында мыңдаған нарцисс бакағымен отырғызылды және әр жыл сайын гүлдеуін жалғастыруда. 1990 жылы Вултон қаласындағы Мари Кюри орталығы, Geests компаниясынан қор жинау мақсатында нарцисс гүлдерін алғаннан кейін, қатерлі ісікпен күресіп жатқан науқастар мен оларға күтім жасайтындарды шабыттандыру үшін "Үміт өңірін" құру идеясын ұсынды. Қалалық кеңеспен бірлесіп, парктің оңтүстік-шығыс бөлігіне миллионға жуық нарцисс отырғызылды. Бұл, қаланың басқа аймақтарында, оның ішінде Стэнли паркі, Кларк бақтары және Вултон ауылында да осы сияқты өңірлердің ашылуына себеп болды.

Құс үйі

1901 жылы саябақта құсхана ашылды, онда көптеген экзотикалық құстар өмір сүрді. 1990 жылдары пайдаланылмай қалғаннан кейін, қалпына келтіру жұмыстары барысында ескі қосқаштар алынып тасталды да, олардың орнына жаңадан сыртқы жасыл жеңілдіктерге көрініс беретін иілген қарау алаңы орнатылды.

Концерт

Саябақта сондай-ақ кафеге жақын орналасқан шағын ашық аспан астындағы "Концерт" театры болған, онда жазғы каникул кезінде жергілікті балаларды әншілер, әдемістер мен таланттар сайысымен қуандыратын. Бұл театр 1970 жылдары жойылды.

Қайық көлі

Көл 1970 жылға дейін қайықпен жүзуге танымал орын болды, онда пантон және қайықтарды жалға алу қызметтері болған. 2007 жылы көл кең ауқымды жөндеу жұмыстары үшін толығымен құрғатылды, ал барлық балықтар (ірі салмақты карп, ақбалық, жайын, шортан және алтын балықтарды қоса) үлкен торлармен ұсталып, Ұлыбританияның түрлі аймақтарына жіберілді. Жаңадан қалпына келтірілгеннен кейін көл 2010 жылы қайта сумен толтырылды. Көлде тасбақалар да көріп жүр.