Швейцарияның «Тун» футбол клубы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Футбол клубы "Тун 1898" – Швейцарияның футбол клубы. Клуб Берн облысының Тун қаласынан шыққан. 2019-20 маусымда Швейцария Суперлигасынан құлағаннан кейін, клуб Швейцария футбол лигасы жүйесінің екінші деңгейі – Швейцария Челлендж лигасында ойнайды. Клуб 10 000 отыратын және тұратын жанкүйерге арналған "Стокхорн Арена" стадионында өнер көрсетеді. Клубтың түстері – қызыл және ақ. Клуб тарихындағы ең үлкен жетістіктері – Швейцария кубогында екі мәрте екінші орынға ие болу (1955 және 2019), сондай-ақ 2005-06 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне қатысу.

1995 жылға дейін

ФК Тун 1898 жылдың 1 мамырында құрылған. Клуб 1946-1950 жылдары және 1953-1954 жылдар аралығында Швейцарияның екінші дивизионында, Nationalliga B (қазіргі Swiss Challenge League) ойнады. 1953-1954 жылдар маусымының соңында команда ФК Луганодан кейін екінші орынға ие болды және клуб тарихында алғаш рет бірінші дивизионға, Nationalliga A (қазіргі Швейцария Суперлигасы) жолдама алды. Алайда, клуб 1954-1955 жылғы маусымды соңғы екінші орында аяқтады және жоғары лигада бір маусым ойнағаннан кейін екінші дивизионға қайта түсті. 1955 жылы Тун Швейцария кубогының финалына жетті, бірақ Ла-Шо-де-Фондтан 1:3 есебімен жеңілді. 1955 жылдан 1970 жылға дейін Тун үздіксіз Nationalliga B-де ойнады, содан кейін 1969-70 маусымының соңында Швейцарияның 1-ші лигасына түсіп қалды, ол кезде Швейцария футбол лигасы жүйесінің үшінші деңгейі болатын.

Үшінші дивизионнан Чемпиондар лигасына дейін

1995 жылы Энди Эгли «Тун» командасының басқарушысы болды. Екі жылдан кейін, 1996–1997 маусымының соңында «Тун» 1970 жылдан бері алғаш рет Nationalliga B-ге қайта оралды. Жорж Брегі басшылығымен клуб 1999–2000 маусымдарындағы Nationalliga A/B плей-офф ойындарына қатысты, бірақ бірінші лигаға жолдама ала алмады және Nationalliga B-де қалды. 2001 жылдың шілдесінен 2004 жылдың желтоқсанына дейін команданы Ханспетер Латур жаттықтырды. Оның басшылығымен «Тун» швейцариялық элитаға 47 жылдық үзілістен кейін 2001–2002 маусымының соңында Nationalliga A-ға көтерілді. Латур «Туннан» «Грассхоппер» клубына бас жаттықтырушы болып кеткеннен кейін, Урс Шёненбергер жаңа бас бапкер болып тағайындалды. «Тун» 2004–2005 маусымын «Базельден» кейін екінші орында аяқтады, осылайша швейцариялық чемпионаттың күміс жүлдегері атанды (Nationalliga A бұл кезде Swiss Super League болып қайта аталды). Бұл клуб тарихындағы ең жақсы лигалық нәтиже болды және клубқа Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне қатысуға мүмкіндік берді. Іріктеу кезеңінде «Динамо» (Киев) клубын (жалпы есеп бойынша 3–2) және «Мальмё» (жалпы есеп бойынша 4–0) ұтып, «Тун» 2005–2006 маусымының Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өтті. Олар Еуропалық алыптар «Арсенал», «Аякс» және «Спарта» (Прага) командаларымен бірге B тобында ойнады. Кампанияны 2005 жылдың 14 қыркүйегінде «Арсенал» сапында бастады, онда Нельсон Феррейра гол соғып теңестіргенімен, матчтың соңғы секундтарында Денис Бергкамп гол соғып, 2–1 есебімен жеңіліске ұшырады. 27 қыркүйекте Берн қаласындағы Ванкдорф стадионында (клубтың барлық еуропалық ойындары осы стадионда өткізілді, себебі Лахен стадионы Чемпиондар лигасының талаптарына сай келмеді) чехиялық чемпион «Спарта» (Прага) командасын қабылдады. Сельвер Ходжичтің 80-ші минуттағы голы «Тунға» 1–0 есебімен жеңіс сыйлады және оларды топта екінші орынға көтерді. 2 қарашада «Аяксқа» жеңілгеннен кейін, «Тун» өз алаңында «Арсеналға» 1–0 есебімен есе жіберді, ал «Аякс» «Спарта» (Прага) командасын ұтып, «Тун» Чемпиондар лигасынан шығып қалды. Алайда, «Тун» топтық кезеңнің соңғы матчында «Спарта» (Прага) командасымен 0–0 тең түсті, осылайша топта үшінші орынды алып, УЕФА кубогының 1/32 финалына жолдама алды. Сәттіліктеріне қарамастан, жаттықтырушы Урс Шёненбергер клуб басшылығы тарапынан өзінің келісімсіз мінезі мен қарым-қатынас стиліне байланысты даулы тұлға ретінде қарастырылды. 2006 жылдың 13 ақпанында, УЕФА кубогының «Хамбургер СВ» командасына қарсы матчына үш күн бұрын «Тун» Шёненбергерді жұмыстан босатып, оның орнына Хайнц Пейшльді тағайындады. Бірінші ойында «Тун» Stade de Suisse стадионында «Гамбургті» 1–0 есебімен жеңді. Алайда, «Гамбург» өз алаңында, Volksparkstadion стадионында күштірек болды және екінші ойында 2–0 есебімен жеңіске жетіп (жалпы есеп бойынша 2–1), кемшілікті өтеді.

In 1995, Andy Egli became the manager of Thun. Two years later, at the end of the 1996–97 season, Thun regained promotion to the Nationalliga B for the first time since 1970. Under manager Georges Bregy, the club took part in the 1999–2000 Nationalliga A/B playoff games, but could not secure promotion to the first league and remained in the Nationalliga B. From July 2001 to December 2004 the team was coached by Hanspeter Latour. Under his management, Thun was promoted to the Nationalliga A after 47 years of absence from the Swiss top flight at the end of the 2001–02 season. After Latour left Thun to coach Grasshopper Club Zürich, Urs Schönenberger was appointed as the new head coach. Thun finished the 2004–05 season in second place only behind FC Basel and thus became runners up of the Swiss championship, which was rebranded from Nationalliga A to Swiss Super League by then. This constituted the best league result in the history of the club and also secured the club a place in the qualifying rounds for the Champions League. By beating Dynamo Kyiv (3–2 on aggregate) and Malmö FF (4–0 on aggregate) in the qualifying rounds, FC Thun reached the group stages of the 2005–06 Champions League. They were drawn in Group B alongside European giants Arsenal, Ajax and Sparta Prague. They started their campaign on 14 September 2005 away at Arsenal, where after equalising through Nelson Ferreira, they narrowly lost 2–1 after Dennis Bergkamp scored in the match's final seconds. On 27 September they hosted the Czech champions Sparta Prague at home, the Stadion Wankdorf in Bern, where all the club's European home matches were held, as the Lachen Stadium does not meet Uefa's prerequisites for Champions League venues. Thun's 1–0 victory thanks to Selver Hodžić's 80th minute winner propelled them into second place in the group. Following a loss to Ajax on 2 November, they lost 1–0 at home to Arsenal and with Ajax beating Sparta Prague, FC Thun exited the Champions League. However, Thun drew 0–0 with Sparta Prague in their last group match, securing third place in the group and thus qualifying for the UEFA Cup Round of 32. Despite his success, coach Urs Schönenberger was regarded as a controversial figure by the club management because of his uncompromising nature and communication style. Just three days prior to their Uefa Cup tie against Hamburger SV, on 13 February 2006, Thun sacked Schönenberger, who had guided them to the Champions' League group stages and replaced him with Heinz Peischl. In the first leg, Thun managed a surprise 1–0 over Hamburg at the Stade de Suisse. However, Hamburg was too strong at their home, the Volksparkstadion, and managed to overturn the deficit, winning the second leg 2–0 (2–1 on aggregate).

Бірінші және екінші дивизиондар арасында

ФК Тун 2007/08 маусымын соңғы орында аяқтады және осыдан кейін екінші дивизионға түсті. Екі жыл өткен соң клуб 2009/10 жылғы Швейцария Челлендж лигасының жеңімпазы атанды және бас бапкер Мурат Якиннің жетекшілігімен Суперлигаға қайта оралды. Якин команданы келесі маусымда бесінші орынға жеткізді, бірақ 2011/12 маусымының басталмас бұрын ФК Луцерннің бас бапкері болып тағайындалды. Жаңа бапкер Бернард Чалландес командасы 2011/12 жылғы Еуропа лигасының іріктеу кезеңіне қатысты. Албандық «КФ Влязня Шкодер» клубын жеңіп (жиналысы бойынша 2–1), итальяндық «УС Палермо» клубына қарсы гол есебі бойынша (жиналысы бойынша 3–3) жол бергеніне қарамастан, Тун соңғы плей-офф кезеңінде «Сток Сити» клубынан жеңіліп (жиналысы бойынша 1–5), топтық кезеңге өте алмады. Урс Фишер 2013 жылдың қаңтарында команданы қабылдап, 2012/13 маусымында ФК Тунды бесінші орынға жеткізді. 2013/14 жылғы Еуропа лигасының іріктеу кезеңінде Тун грузиндық «Чихура Саххере» (жиналысы бойынша 5–1), шведтік «БК Хакен» (жиналысы бойынша 3–1) және сербтік «Партизан» (жиналысы бойынша 3–1) командаларын жеңіп, турнирдің топтық кезеңіне жолдама алды. Олар G тобында «Рапид Вена», «KRC Генк» және «Динамо Киев» клубтарымен бірге ойнады. Топтық кезеңде команда алты матчтың біреуінде ғана жеңіске жетті («Рапид Венаға» қарсы 1–0) және қалған бесеуінде жеңіліске ұшырады, нәтижесінде топта соңғы орынды иеленді және турнирден шықты. 2019 жылы ФК Тун клуб тарихында екінші рет Швейцария кубогының финалына өтті. Олар «Базельге» қарсы матчты 1–2 есебімен ұтылып қалды. 2019 жылдың қарашасында PMG, Chien Lee және The Seelig Group клубқа инвестиция жасап, ФК Тун футбол клубының тең иелеріне айналды. Тун 2019/20 маусымын соңғы екінші орында аяқтады және 2019/20 жылғы Челлендж лигасының күміс жүлдегері «ФК Вадуц» клубымен төмендеу плей-оффында кездесті. Рейнпарк стадионында өткен бірінші ойында 0–2 есебімен жеңілгеннен кейін, екінші ойында 4–3 есебімен жеңіске жеткеніне қарамастан, жиынтық есеп бойынша жеңіске жетпеді, нәтижесінде ФК Тун Швейцария Челлендж лигасына түсті. Келесі маусымда клуб Челлендж лигасында екінші орынды иеленді және жоғарылау плей-оффына қатысуға мүмкіндік алды, бірақ «Сион» клубынан жиынтық есеп бойынша 4–6 есебімен жеңіліп, екінші дивизионда қалды.

FC Thun finished the 2007–08 season in last place and was subsequently relegated to the second division. Two years later, the club managed to win the 2009–10 Swiss Challenge League and was promoted back to the Super League under head coach Murat Yakin. Yakin led the team to a fifth place finish in the following season but left Thun to assume the role as head coach of FC Luzern before the start of the 2011–12 season. Under the new coach Bernard Challandes, the team played in the qualifying rounds of the 2011–12 Europa League. After winning against Albanian side KF Vllaznia Shkodër (2–1 on aggregate) and advancing against Italian club US Palermo because of the away goals rule (3–3 on aggregate), Thun lost 1–5 on aggregate to Stoke City in the final play off round and thus missed qualification for the group stages. Urs Fischer took over management of the team in January 2013 and lead FC Thun to a fifth place finish in the 2012–13 season. In the qualifying rounds of the 2013–14 Europa League, Thun managed to win against Georgian team Chikhura Sachkhere (5–1 on aggregate), Swedish side BK Häcken (3–1 on aggregate) as well as FK Partizan from Serbia (3–1 on aggregate) and thus qualified for the group stages of the competition. They were drawn in Group G against Rapid Wien, KRC Genk and Dynamo Kyiv. In their group, the team won only one out of the six fixtures (1–0 against Rapid Wien) and lost the other five games, finishing last in the group and dropping out of the competition. In 2019, FC Thun reached the final of the Swiss Cup for the second time in the club's history. They lost the game 1–2 against FC Basel. In November 2019, PMG, Chien Lee and The Seelig Group invested in the club and became the co owners of FC Thun football club. Thun finished the 2019–20 season in second to last place and had to face the runners up team of the 2019–20 Challenge League, FC Vaduz, in the relegation play offs. After losing 0–2 in the first leg played away in Rheinpark Stadion, the 4–3 victory in the second leg was not enough to win on aggregate, which meant that FC Thun was relegated to the Swiss Challenge League. In the following season, the club reached second place in the Challenge League and qualified for the promotion play offs, but lost 4–6 on aggregate against FC Sion and remained in the second division.