Кіріспе

Швейцария футболшысы (туған 1969)

Стефан Чапуисат (28 маусым 1969 жылы туған) – швейцариялық бұрынғы кәсіби футболшы, шабуылшы. Клуб және ұлттық құрама үшін өте көп гол соққан (100-ден астам рет құрама сапында ойнаған), мансабының көп бөлігін Бундеслиганың «Боруссия Дортмунд» клубында өткізді. 1994 жылғы әлем чемпионатына және екі Еуропа чемпионатына қатысты. Қазіргі уақытта Чапуисат BSC Young Boys клубының спорт директоры.

Клубтық мансап

Лозаннада туған Чапуисат кәсіби мансабын туған қаласының «Лозанна Спорт» клубында бастады, 1991 жылдың қаңтарында Германия Бундеслигасының «Байер Уердинген» клубына ауысты, ал сол жазда «Боруссия Дортмунд» клубына өтті. Чапуисат алғашқы маусымында 20 лигалық гол соқты, бұл көрсеткіш әйгілі шабуылшы Фриц Вальтерден (чемпион атанған «Штутгарт» командасы) екі гол кем болды. Ол 1999 жылға дейін «Боруссия» құрамында ойнады, екі рет тікелей жеңіспен лига титулдарын жеңіп алды (1995-96 маусымында жарақаттарға байланысты сиректеп қана алаңға шықты), сондай-ақ келесі маусымдағы УЕФА Чемпиондар лигасының жеңісіне үлкен үлес қосты, онда ол жеңіске жеткен турнир барысында 10 ойында 3 гол соқты. Содан кейін Чапуисат «Грассхоппер» (Цюрих) клубына ауысып, онда үш жыл ойнады және 2001 жылы лига титулын жеңіп алуға көмектесті. 2002 жылы ол Швейцария Суперлигасының тағы бір клубы – «BSC Янг Бойз» командасына өтті, ал кейін екінші дивизионда ойнап жатқан «Лозанна» клубына қайта оралды. Ол 37 жасында 228 Бундеслига матчында 106 гол соқтырды; сонымен қатар, төрт рет (1992, 1993, 1994 және 2001) Швейцарияның жыл үздік футболшысы атанды. 2003 жылдың қарашасында УЕФАның мерейтойлық шаралары аясында Чапуисат Швейцария Футбол қауымдастығы тарапынан соңғы 50 жылдағы Швейцарияның ең көрнекті футболшысы ретінде танылып, «Алтын ойыншы» атағын иеленді.

Халықаралық мансап

Шапуисат Швейцария құрамасы сапында 103 матчта 21 гол соқты. Ол 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатында, 1996 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында және 2004 жылғы Еуропа чемпионатында өнер көрсетті. 1994 жылғы әлем чемпионатында төрт ойынның барлығында толыққанды қатысып, команда 1/8 финалға шықты. 22 маусымда Румынияға қарсы өткен матчта 4:1 есебімен жеңіске үлес қосты.

Жеке өмір

Шапуисаттың әкесі Пьер Альберт те кәсіби футболшы болған. Қорғаушы, ол да «Лозанна» және ұлттық құрама сапында ойнаған, кейін жаттықтырушылық мансабында ұзақ жылдар жұмыс істеді.

Халықаралық мақсаттар

# Күн, орын Қарсылас Есеп, Нәтиже Жарыс 1. 14 қараша 1990 Stadio Olimpico, Serravalle, Сан-Марино 0–2 0–4 Еуро-1992 іріктеуі 2. 11 қыркүйек 1991 Wankdorf, Берн, Швейцария 1–0 2–2 3. 9 желтоқсан 1991 Allmend, Люцерн, Швейцария 1–0 3–1 Достық 4. 16 тамыз 1992 Kadrioru, Таллин, Эстония 0–1 0–6 1994 жылғы Әлем чемпионатының іріктеуі 5. 0–5 6. 14 қазан 1992 Sant'Elia, Кальяри, Италия 0–2 2–2 7. 18 қараша 1992 Wankdorf, Берн, Швейцария 3–0 3–0 8. 31 наурыз 1993 Wankdorf, Берн, Швейцария 1–0 1–1 9. 17 қараша 1993 Hardturm, Цюрих, Швейцария 4–0 4–0 10. 20 сәуір 1994 Hardturm, Цюрих, Швейцария 1–0 3–0 Достық 11. 3–0 12. 22 маусым 1994 Pontiac Silverdome, Pontiac, АҚШ 1–2 1–4 1994 жылғы ФИФА Әлем чемпионаты 13. 20 тамыз 1997 Nepstadion, Будапешт, Венгрия 1–1 1–1 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеуі 14. 11 қазан 1997 Hardturm, Цюрих, Швейцария 4–0 5–0 15. 14 қазан 1998 Hardturm, Цюрих, Швейцария 1–0 1–1 Еуро-2000 іріктеуі 16. 31 наурыз 1999 Letzigrund, Цюрих, Швейцария 1–0 2–0 17. 2–0 18. 29 наурыз 2000 Cornaredo, Лугано, Швейцария 1–1 2–2 Достық 19. 24 наурыз 2001 Stadion FK Partizan, Белград, Югославия 1–1 1–1 2002 жылғы Әлем чемпионатының іріктеуі 20. 28 наурыз 2001 Hardturm, Цюрих, Швейцария 4–0 5–0 21. 8 қыркүйек 2002 St. Jakob, Базель, Швейцария 4–1 4–1 Еуро-2004 іріктеуі