Кіріспе

Уильям Блейк кітабы
Уильям Блейктің өлеңдері

"Айыпсыздық және тәжірибе әндері" – Уильям Блейктің суреттелген өлеңдер жинағы. Бастапқыда Блейк "Айыпсыздық әндері" мен "Тәжірибе әндері" бөлек безендіріп, кітаптап бастырды. Тек 1794 жылы Блейк екі өлең топтарын "Адам жанының екі қарама-қарсы күйін көрсететін Айыпсыздық және тәжірибе әндері" деп аталатын бір кітапқа біріктірді. Бұл ерекше өнер әр өлеңнің мазмұнын түсінуге көмектеседі және Блейктің әр өлеңді қалай қабылдау керектігі туралы түсінігінің бір бөлігі болды. Блейк "Айыпсыздық және тәжірибе әндері" тудыруда балалар әдебиеті мен жасөспірімдерді тәрбиелеуден үлкен шабыт алды, ал балалық шақты бастапқы күнә емес, қорғалған тазалық күйі ретінде талдауы, бірақ құлаған әлем мен оның институттарынан тыс қалмайтыны, жақын арада Романтизмнің айқын белгісіне айналды. Ерекше айта келерлік жайт, "Айыпсыздық және тәжірибе әндері" мен музыка өнерпаздары арасында берік байланыс бар. Жинақтағы өлеңдер әртүрлі музыканттар тарапынан музыкаға қойылды, ал U2 тобы осы жинаққа деген құрмет ретінде екі альбомын "Songs of Innocence" және "Songs of Experience" деп атады.

Тәжірибе әндері

"Тәжірибе жырлары" – "Айыпсыздық және тәжірибе жырлары" жинағының екінші бөлімін құрайтын 26 өлеңнен тұратын жинақ. Өлеңдер 1794 жылы жарық көрді (поэзияда 1794 жылды қараңыз). "Жоғалған кішкентай қыз" және "Табылған кішкентай қыз" сияқты кейбір өлеңдер Блейк оларды "Айыпсыздық жырлары" жинағына көшірді және екі кітап арасында жиі ауыстырылды. Өлеңдердің тізімі төменде берілген: "Айыпсыздық және тәжірибе жырлары" кітабының әрбір беті өлең мәтінімен және бірегей иллюстрациямен безендірілген. Блейк әр басылым үшін осы беттерді жеке-жеке суреттеді. Блейк әрбір бірегей иллюстрацияны жасау үшін бірнеше әдіс қолданды. Ол қолмен рельефті мыс баспа табағын жасап, содан кейін әртүрлі материалдарды, оның ішінде акварельді пайдалана отырып, басып шығарғаннан кейін әр бетті бояды. Бұл процесс "Айыпсыздық жырлары" мен "Тәжірибе жырлары" кітаптарының әр басылымын алдыңғысынан визуалды түрде ерекшелендірді. "Айыпсыздық жырлары" мен "Тәжірибе жырлары" кітаптарындағы иллюстрациялар өлеңдегі мазмұнды ғана бейнелемейді, сонымен қатар оларды күшейтеді және аударады, әрі әр өлеңнің мағынасын толық түсіну үшін маңызды. Бірнеше өлеңнің мағынасы олармен бірге келген иллюстрациялар арқылы өзгертіледі, олардың ішінде "Гүл және жапырақ" және "Жоғалған кішкентай қыздың" бірінші тақтасы бар. Ерекше мысалдар: "Науқас гүл" иллюстрациясындағы раушан гүлінің түсінің өзгеруі және "Жолбарыс" иллюстрациясындағы жолбарыстың бейнесі. Халық музыканты Грег Браун 1987 жылы "Айыпсыздық және тәжірибе жырлары" альбомына он алты өлең жазды, ал Финн Корен оларды өзінің "Блейк жобасы" альбомында пайдаланды. Ақын Аллен Гинзберг өлеңдер бастапқыда орындалуға арналғанын сенді және шығармалардың ұйқасы мен өлшемін зерттеу арқылы Блейк стиліндегі орындауды шамамен қайта жасай беруге болады деді. 1969 жылы ол Уильям Блейктің "Айыпсыздық және тәжірибе жырлары" атты әндер альбомын жасап, аранжировкалады, режиссерлік етті, орындады, пианино мен гармонияда ойнады. Американдық композитор және продюсер Дэвид Аксельрод Уильям Блейктің мистикалық поэзиясы мен суреттеріне құрмет көрсеткен "Айыпсыздық жырлары" (1968) және "Тәжірибе жырлары" (1969) атты екі жеке альбом шығарды. Композитор Уильям Болком 1984 жылы өлеңдер жинағының барлық өлеңдерін қосатын музыкалық шығарманы аяқтады. 2005 жылы Леонард Слаткин, Мичиган штатының балалар хоры және Мичиган университеті Naxos лейблінде Болкомның шығармасын жазды, ол төрт Грэмми сыйлығын жеңіп алды: "Ең үздік хорлық орындау", "Ең үздік классикалық заманауи композиция", "Ең үздік классикалық альбом" және "Жылдың ең үздік продюсері" (классикалық). Композитор Виктория Полева 2002 жылы сопрано, кларнет және аккордеонға арналған Блейк өлеңдеріне негізделген "Айыпсыздық және тәжірибе жырлары" атты камералық циклді аяқтады. Оны алғаш рет Францияның Accroche Note ансамблі орындады. Электрондық рок тобы Tangerine Dream 1987 жылғы Tyger альбомын Уильям Блейктің сөздеріне негізделген. Ирландиялық рок тобы U2 2014 жылы Songs of Innocence альбомын шығарды, ал 2017 жылы Songs of Experience альбомымен жарық көрді.

Факсимильді басылымдар

Сан-Маринодағы Хантингтон кітапханасы мен өнер галереясы 1975 жылы өз коллекциясындағы «Айыпсыздық және тәжірибе әндері» кітабының екі данасынан қайта көшірілген он алты суреттен тұратын кішкентай факсимильді басылым шығарды, ал кіріспесін Джеймс Торп жазды. Көшірілген әндер: «Айыпсыздық әндерінен» – Кіріспе, Сәби қуанышы, Қошқар, Күлкі әні және Медебике әні, ал «Тәжірибе әндерінен» – Кіріспе, Клад пен Тас, Жолбарыс, Науқас Гүл, Медебикелер әні және Сәби қайғысы. Тейт баспасы Уильям Блейк қорымен бірлесіп 2006 жылы «Айыпсыздық және тәжірибе әндерінің» барлық әндерін қамтитын фолио басылым шығарды. Әр өлеңге түсті сурет және сөздерінің нақты көшірмесі қоса берілген, ал томды сыншы және тарихшы Ричард Холмс таныстырады. Уильям Блейк, «Айыпсыздық және тәжірибе әндері» Эндрю Линкольннің кіріспесімен және түсіндірмелерімен, сондай-ақ басқа даналардан таңдалған суреттермен редакцияланды. Блейктің жарықтандырылған кітаптары, 2-том. Уильям Блейк қоры / Принстон университетінің баспасы, 1991. Кембридж қаласындағы Кингс колледжінің 1825 жылғы немесе одан кейінгі данасы бойынша дайындалды. «Айыпсыздық әндері» Довер баспасы, 1971. Лессинг Дж. Розенвальд коллекциясының данасы бойынша, Конгресс кітапханасы, B данасы, шамамен 1790 жыл. «Тәжірибе әндері» Довер баспасы, 1984. Арқа мұқабасында көрсетілгендей, «1826 жылғы сирек кездесетін гравировкалық басылым» негізінде дайындалды.