Пхумзиле Мламбо-Нгцука: Оңтүстік Африка саяхатшысы және БҰҰ шенеунігі
Phumzile Mlambo-Ngcuka
Фумизиле Мламбо-Нгкука – оңтүстік африкалық саяхатшы, БҰҰ Әйелдер бас директоры, Оңтүстік Африканың алғашқы вице-президенті. Саясат, білім және әйелдер құқығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пхумзиле Мламбо Нгкука (Phumzile Mlambo Ngcuka; 3 қараша 1955 жылы туған) – Оңтүстік Африка саясаткері және БҰҰ-ның бұрынғы лауазымды тұлғасы, БҰҰ Бас хатшысының орынбасары дәрежесінде БҰҰ Әйелдер бас директоры қызметін атқарған. Мламбо Нгкука 2004 жылдан 2008 жылға дейін Оңтүстік Африка Республикасының вице-президенті болды, бұл лауазымды алғаш рет әйелге тапсырылды және сол кезде Оңтүстік Африка тарихындағы ең жоғары дәрежедегі әйел еді. Вице-президент қызметін атқару кезеңінде ол кедейлікпен күресу және экономиканың өсуінен кедейлердің де үлес алуын қамтамасыз ету бағдарламаларын бақылады.
South African politician
Phumzile Mlambo Ngcuka (; born 3 November 1955) is a South African politician and former United Nations official, who served as the Executive Director of UN Women with the rank of Under Secretary General of the United Nations. Mlambo Ngcuka served as Deputy President of South Africa from 2004 to 2008, as the first woman to hold the position and at that point the highest ranking woman in the history of South Africa. During her period as deputy president of South Africa, she oversaw programmes to combat poverty and ensure the poor benefit from the advantages of a growing economy.
Ерте өмір және білім
Мламбо Нгкука 1980 жылы Лесото Ұлттық университетінен әлеуметтік ғылымдар мен білім беру саласында бакалавр, ал 2003 жылы Кейптаун университетінен философия магистрі дәрежесін алды, бұл жұмыс білім беруді жоспарлау және саясат мәселелеріне арналған еді. 2013 жылы ол Уорвик университетінде докторлық диссертациясын қорғады.
Mlambo Ngcuka obtained a bachelor's degree in social science and education from the National University of Lesotho in 1980, as well as a master's degree in philosophy from the University of Cape Town in 2003, which dealt with educational planning and policy. In 2013 she completed a doctorate from the University of Warwick.
Жастар дамуы
1981 жылдан 1983 жылға дейін Мламбо Нгкука Квазулу-Наталда сабақ берді, содан кейін 1984 жылдан 1989 жылға дейін Дүниежүзілік жас әйелдер христиан қауымдастығымен (YWCA) жұмыс істеу үшін Женеваға көшіп барды. Осы кезеңде ол Жас әйелдердің халықаралық бағдарламасын құрып, басқарды. 1987 жылдан 1989 жылға дейін Мламбо Нгкука Кейптаундағы ТЕАМ үкіметтік емес ұйымының (ҮЕҰ) директоры болды, сонымен қатар, экономикалық тәуелсіздікті қолдау және дағдыларды оқыту бағдарламаларын жүзеге асыру мақсатында шатыр қалалардағы әйелдермен және африкалық тәуелсіз шіркеулермен жұмыс істеді. 1990 жылдан 1992 жылға дейін ол World University Service қаржыландыру агенттігінің директоры қызметін атқарды, сондай-ақ швед және швейцариялық мемлекеттік даму агенттіктері даму ұйымдарына бөлген қаражатты басқаруға қатысты. 1993 және 1994 жылдары ол Phumelela Services басқару консалтингтік компаниясын құрып, басқарды.
From 1981 to 1983 Mlambo Ngcuka taught in KwaZulu Natal, after which she moved to Geneva to work with the World Young Women's Christian Association (YWCA) from 1984 to 1989, During this time she also founded and directed the Young Women's International Programme. From 1987 to 1989 Mlambo Ngcuka was director of TEAM, a developmental Non Government Organisation (NGO) in Cape Town, as well as being involved with squatter women and African independent churches to promote economic self reliance and running skills training programmes. From 1990 to 1992 she was director of World University Service, a funding agency, as well as being involved in the management of funds donated to development organisations by Swedish and Swiss government development agencies. She started and managed her own management consulting company, Phumelela Services, during 1993 and 1994.
Парламент мүшесі
1994 жылы Мламбо Нгкука Парламент мүшесі болып, Мемлекеттік қызмет портфельдік комитетінің төрағасы болды. Ол 1996 жылдан 1999 жылға дейін Сауда және өнеркәсіп министрлігінде (DTI) министрдің орынбасары болды, сонымен қатар ол осы кезеңде Guguletu Community Development Corporation құрылтайшы мүшесі болды. 1997 жылдан бастап ол Африка Ұлттық Конгресінің (АҰК) ұлттық атқару комитетінің мүшесі және АҰК Батыс Кап провинциясының вице-төрайымы қызметтерін атқарды. Мламбо Нгкука 1999 жылдың маусымынан 2005 жылдың маусымына дейін минералдар және энергетика министрі болды. Осы уақыт ішінде ол үкіметтің «Жаңа тәртіптегі кен өндіру құқығын» құру саясатын ілгерілетті, бұл Оңтүстік Африканың минералдық қорларының басым бөлігін бақылаған ірі кен компанияларының кен өндіру құқығын шексіз мерзімге иелену мүмкіндігін тоқтатты. Мламбо Нгкуканың «пайдалан немесе жоғалт» саясаты кен өндіру құқығына халықтың көп бөлігінің, соның ішінде бұрын кемсітілген қара нәсілді азаматтардың да қол жеткізуіне жағдай жасады. Ол 2004 жылдың ақпанынан сәуіріне дейін өнер, мәдениет, ғылым және технология министрі міндетін атқарды.
In 1994 Mlambo Ngcuka became a Member of Parliament, chairing the Public Service Portfolio Committee. She was deputy minister in the Department of Trade and Industry (DTI) from 1996 until 1999, during which time she also was a founding member of the Guguletu Community Development Corporation. From 1997 she served as member of the national executive committee of the African National Congress (ANC), as well as being the provincial vice chairperson of the ANC Western Cape. Mlambo Ngcuka was Minister of Minerals and Energy from June 1999 to June 2005. During this time she was a driving force behind the government's policy of creating New Order Mining Rights which ended a period where big mining firms which controlled nearly all South Africa's minerals reserves, were able to hold mining rights to them in perpetuity. Mlambo Ngcuka's policy of 'use it or lose it' created a situation where mining rights became available to a much broader segment of the population including many previously disadvantaged black people. She served as acting Minister of Arts, Culture, Science and Technology from February 2004 to April 2004.
Төрағаның орынбасары
2005 жылғы 22 маусымда президент Табо Мбеки оны Оңтүстік Африка Республикасының вице-президенті етіп тағайындады, бұл осыған дейін, бір апта бұрын ол Джейкоб Зуманы осы қызметтен босатқаннан кейін болды. Мламбо Нгкуканың күйеуі Булелани Нгкука сол кезде Оңтүстік Африканың Ұлттық қылмыстық қудалау дирекциясының басшысы болып жұмыс істеді және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күреске жауапты болды. Зумаға қарсы қылмыстық іс қозғау керек деген шешімді осы дирекция қабылдады. Зума өзіне тағылған айыптардың саяси мақсаттағы екенін мәлімдеді. Тағайындалғаннан кейін көп ұзамай Квазулу-Наталдағы митингте Зуманың жақтастары оны ысылдатып сөккеніне қарамастан, бұл оқиға мемлекеттік телеарна SABC-де көрсетілмеді, бұл бейтараптыққа қатысты сынға алып, айыптауларға әкелді. 2005 жылғы тамызда Оңтүстік Африкадағы "Құдайға ниетті сатып алушы – құдайға ниетті сатушы" атты жер реформасы бағдарламасының баяу ілгерілеуіне қатысты пікір білдіріп, Оңтүстік Африканың жер реформасы мәселесінде Зимбабведен тәжірибе алуға болатынын айтты. Бұл мәлімдеме алаңдаушылық тудырып, парламенттік оппозиция тарапынан айыптауға ұшырады. 2007 жылғы желтоқсанда партия делегаттары Зуманы қолдаған тізімді сайлағаннан кейін ол ANC-нің Ұлттық атқару комитетінен өтті. Президент Мбеки 2008 жылғы қыркүйекте Ұлттық атқару комитеті Джейкоб Зумаға қарсы қылмыстық іс қозғаудағы рөліне наразылық білдіріп, оны қайта шақыру туралы шешім қабылдағаннан кейін отставкаға кетті. 23 қыркүйекте осы оқиғаға байланысты Оңтүстік Африка үкіметінің көп бөлігі, Мламбо Нгкука да олардың арасында, отставкаға шықты. Мламбо Нгкука 2009 жылғы ақпан айының соңында COPE партиясына қосылды, бірақ көп ұзамай ANC-ге қайта оралды.
On 22 June 2005, President Thabo Mbeki appointed her as deputy president of South Africa, after he relieved Jacob Zuma of the post the week before. Mlambo Ngcuka's husband, Bulelani Ngcuka, was head of South Africa's National Directorate of Public Prosecutions at the time and charged with fighting organised crime. It was the NDPP which had determined that criminal charges should be brought against Zuma. It is Zuma's position that the charges against him are politically motivated. Soon after her appointment she was booed by Zuma supporters at a rally in KwaZulu Natal, an incident that was not covered by the public broadcaster, the SABC, which led to accusations of bias. In August 2005, commenting on the slow pace of the Willing Buyer Willing Seller land reform program in South Africa, she stated that South Africa could learn about land reform from Zimbabwe. This comment caused alarm and was condemned by the parliamentary opposition. In December 2007, she lost her position on the ANC's National Executive Committee after party delegates elected a pro Zuma slate. President Mbeki resigned in September 2008 after the National Executive Committee, objecting to Mbeki's alleged role in Jacob Zuma's prosecution for criminal activities, decided to recall him. On 23 September, in the wake of this, most of the South African cabinet resigned, Mlambo Ngcuka among them. Mlambo Ngcuka joined COPE in late February 2009, but shortly after rejoined the ANC.
Жеке өмір
Мламбо Нгкука Ұлттық қудалау органының бұрынғы басшысы Булелани Нгкукаға үйленген. Олардың бес баласы бар, соның төртеуі асырап алынған.
Mlambo Ngcuka is married to the former head of the National Prosecuting Authority, Bulelani Ngcuka. They have five children, four of whom were adopted.