Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Туған кезде ата-анасы некеде болмаған адам.
Person whose parents were not married at the time of their birth
Англия мен Уэльс заңдарында, бастама (тарихта "ұл" деп те аталған, бірақ екі термин де қазіргі қолданыста көбінесе қолданылмайды) – ата-анасы туған кезде некеде болмаған бала. 1926 жылға дейін бастаманы кейіннен заңдастыру мүмкін болған жоқ.
In the law of England and Wales, a bastard (also historically called whoreson, although both of these terms have largely dropped from common usage) is an illegitimate child, one whose parents were not married at the time of their birth. Until 1926, there was no possibility of post factum legitimisation of a bastard.
Этимология
Бастард сөзі көне француз тіліндегі "bastard" сөзінен шыққан, ол ортағасырлық латын тіліндегі "bastardus" сөзінен туындаған. Қазіргі француз тіліндегі "bâtard" сөзіндегі циркумфлекс (â) әрпі уақыт өте келе "s" әрпінің жоғалуын көрсетеді. Кейбір деректерге сәйкес, "bastardus" сөзі "bastum" сөзінен шыққан болуы мүмкін, ол "жүк арқасы" деген мағынаны білдіреді. Бұл байланыс, мүмкін, бастард баланың жолшыбайдың баласы болуымен байланысты болған (ол жүк арқасын пайдаланатын). Бұны қуаттайтын ескі француз тіліндегі "fils de bast" тіркесі, яғни "жүк арқасының баласы" деген мағынаны білдіреді, ол да ұқсас мәнге ие. Тағы бір мүмкіндік – мұндай жолшыбайлар "corps de bast" әскерлік бөлімінің мүшелері болған, олар әскердің барлық жабдықталуымен айналысу үшін әскер келгеннен бір күн бұрын қалаға жүк арқаларымен келіп, келесі күні кетіп қалатын. Бұл екі күн бойы олар қаладағы барлық әйелдерге еркін қол жеткізе алатындығын білдірді, сондықтан олар қаладағы заңды емес балалардың пайда болуына себеп болуы мүмкін. (Бұл түсіндірме апокрифтік болып саналады, бірақ оған қарсы пікір айтылмаған.) Тағы бір ұсыныс бойынша, қашырлардың тобы келген, қашырларын түсіріп, жүк арқандарын үйге алып кіріп, төсек орны ретінде пайдаланған.
The word bastard is from the Old French bastard, which in turn was from Medieval Latin bastardus. In the modern French bâtard, the circumflex (â) merely represents the loss of the 's' over time. According to some sources, bastardus may have come from the word bastum, which means pack saddle, the connection possibly being the idea that a bastard might be the child of a passing traveller (who would have a pack saddle). In support of this is the Old French phrase fils de bast loosely meaning "child of the saddle", which had a similar meaning. A more defined possibility is that such a traveller was a member of the corps de bast, referring to the division of an army who arrived in town with their pack saddles the night before the troops, and left the day after, so that they may deal with all of the provisions of an army, and even do advanced scouting. This meant that for two days, they had unfettered access to all of the women in town, and were therefore the ones most likely to be the cause of the town's illegitimate offspring. (This explanation is apocryphal, but no attempt at dispute seems to have been proffered.) Another suggestion is that a group of travelling muleteers arrived, unloaded their mules, and took their pack saddles indoors and used them as bedding to sleep on.
Жалпы құқық шығу тегі
Бастарди – бұл әлеуметтік статус емес, мысалы, тәуелді шаруа сияқты, бірақ бастарди болу жеке тұлғаға қатысты бірқатар құқықтық салдарға алып келді. Бастарди мұрагер бола алмайды деген жалпы қағидаға бір ерекшелік болды: егер үлкен ұл (әдетте мұрагер болар еді) бастарди ретінде туса, ал екінші ұл ата-анасы некеге тұрғаннан кейін туса. 1235 жылғы Мертон ережелері (20 Hen. 3 c. IX), сондай-ақ 1235 жылғы Арнайы Бастарди заңы ретінде белгілі, нақты сот ісінен басқа жағдайларда бастарди фактісін епископтың куәлігін талап етпей, қазылар алқасы арқылы дәлелдеуге мүмкіндік берді.
Bastardy was not a status, like villeinage, but the fact of being a bastard had a number of legal effects on an individual. One exception to the general principle that a bastard could not inherit occurred when the eldest son (who would otherwise be heir) was born a bastard but the second son was born after the parents were married. The Provisions of Merton 1235 (20 Hen. 3 c. IX), otherwise known as the Special Bastardy Act 1235, provided that except in the case of real actions the fact of bastardy could be proved by trial by jury, rather than necessitating a bishop's certificate.
Реформа
Кейінгі заңдастыру 1926 жылғы Заңдылық туралы заңмен (16 және 17 Geo. 5 c. 60) енгізілді, ал 1969 жылғы Отбасылық құқық реформасы туралы заң (c. 46) бастамасы жоқ балаға ата-анасының мүлігін өсиеттамасыз мұрагерлік етуге мүмкіндік берді.
Post hoc legitimisation was introduced under the Legitimacy Act 1926 (16 & 17 Geo. 5 c. 60) and the Family Law Reform Act 1969 (c. 46) allowed a bastard to inherit on the intestacy of his parents.
Орта ғасырдағы Уэльсте
Орта ғасырлардағы Уэльсте, Англияның жаулап алуына және құрамына енуіне дейін, "бастард" әкесі мойындамаған бала деп ғана анықталған. Әкесі мойындаған барлық балалар, некеде туған болсын немесе болмасын, заң алдында тең құқықтарға ие болды, оның ішінде әкесінің мүлігінен үлес алу құқығы да солардың қатарында. Уэльс пен Англия арасындағы осы құқықтық ерекшелікке ортағасырлық детективтік романдардың "Бірігіт Кэдфаэль" сериясында жиі сілтеме жасалады.
In Medieval Wales, prior to its conquest by and incorporation in England, a "bastard" was defined solely as a child not acknowledged by his father. All children acknowledged by a father, whether born in or out of wedlock, had equal legal rights including the right to share in the father's inheritance. This legal difference between Wales and England is often referred to in the well known "Brother Cadfael" series of Medieval detective mysteries.