Кіріспе
Пенсильвания штатындағы мемлекеттік тас жол, АҚШ
1920 жылдары белгіленген бұрынғы Пенсильвания 61-жолы
the former Pennsylvania Route 61 designated in the 1920s
Жол үш жолақты болады, бір жолақты солтүстікке және екі жолақты оңтүстікке қарай, содан соң солтүстікке қарай қисықтап, батысындағы тұрғын үйлер мен бизнес арасында және шығысындағы үлкен зираттың арасымен өтеді. Жол екі жолаққа дейін тарылып, қалалық құрылыс арқылы жалғасады. PA 61 сауда аймақтарына қарай жүреді және төрт жолаққа дейін кеңейеді, Норфолк Саудреннің Спраусс-стрит индустриялық теміржолын деңгейде кесіп өтеді, содан соң Кіші лигалық бейсболдың «Рединг Файтин Филс» командасының үй стадионы – FirstEnergy стадионының шығысына өтеді. Жол Muhlenberg Township-ке кіреді және PA 12 тас жолымен (Warren Street Bypass) жартылай үш жапырақты торапқа жеткенде бөлінген автомобиль жолына айналады. Осы тораптан кейін, жол солтүстікке қарай қала маңындағы аймақтарда Поттсвилл Пайк ретінде жалғасады, төрт жолақты бөлінген автомобиль жолы, кейбір қиылыстары жугандлдермен бақыланады. PA 61 бизнес аймақтарынан өтеді және Норфолк Саудреннің Рединг желісінен өтеді. Жол бөлінбейді және одан әрі сауда аймақтары арқылы өтеді. Маршрут қысқа уақытқа Беллвью даңғылының қиылысында қайтадан бөлінген автомобиль жолына айналады, Рединг сыртқы станциясының батысына қарай Рединг Блю Маунтин және Солтүстік темір жолы бойымен жүреді. Бұл жерде PA 895 PA 61-ге қосылады және екі бағыт төрт жолақты бөлінген автомобиль жолымен солтүстік-батысқа қарай, Jersey кедергісімен, егіндік жерлер мен орман араласқаннан өтеді. Жол Deer Lake ауданына өтіп, жақын маңдағы тұрғын үйлермен орналасқан орманды аймақтардан өтеді. Солтүстікке қарайғы бағыт дамуды айналып өтеді, ал оңтүстікке қарайғы бағыт дамуды батысқа қарай айналып өтеді, Дир көлінен Батыс Брансуик қалашығына дейін шығып, Пиндейл арқылы өтеді. Маршрут төрт жолақты магистральға айналады, Jersey бөгетімен және кейбір қиылыстар жугандлдермен бақыланады, солтүстік-батысқа қарай созылады, тұрғын үйлер мен коммерциялық дамумен бірге далалар мен ормандармен жалғасады. PA 61 батысқа қарай бұрылады және төрт жолақты бөлінбеген жолға айналады, Гейзингер Сент-Лука ауруханасының оңтүстігінен өтіп, үш жолақты жолға айналады, солтүстікке қарай бір жолақ және оңтүстікке қарай екі жолақпен, содан соң Солтүстік Манхайм қалашығына кіреді. Жол Орвигсбург ауданынан оңтүстікке қарай өтетін төрт жолақты жолға ауысудан бұрын, екі солтүстікке қарай және бір оңтүстікке қарай үш жолақты жолға айналады. Қысқа уақыт ішінде үш жолақты жолға айналады. Жол төрт жолақты магистральға айналып, ПА 443-ке жетеді. Бұл сәтте PA 443 PA 61-мен бір уақытта батысқа қарай барады және екі бағыт батыстан оңтүстік-батысқа қарай бизнес аймақтары арқылы Орталық даңғылы ретінде өтеді. Жол Пенсильвания штатының Шкуилкилл университетінің кампусынан оңтүстікке қарай өтеді. Екі жол Скуилкилл Хевеннің ауданына кіреді және үйлерді аралай отырып, төрт жолақты бөлінбеген жолға айналады. PA 443 оңтүстікке қарай бөлінеді және PA 61 батысқа қарай жалғасады, бизнесті өткізіп, Солтүстік Манхайм қалашығына қайта өтеді. Маршрут төрт жолақты автомобиль жолына кеңейіп, бірнеше қиылыстары бар және Крессонаның шығысындағы PA 183 солтүстік аялдамасымен қиылысқа келеді. Бұл жерде жол солтүстікке бұрылады және атаусыз болады, батысқа қарай Крессона сауда орталығы мен бизнестер мен шығысқа қарай орман арасынан өтеді. PA 61 солтүстікке қарай Скуилкил өзенінің шығысына қарай қысқа қашықтықта жалғасады және Екінші тау мен Шарп тауына қарай өтетін тар аңғардан өтеді. Осы жерден өткен PA 61 автокөлік жолының бұрынғы бөлінген бағыты Centralia шахтасындағы өрттен кейін жолға кіру қауіпсіз емес болып қалды. PA 61 Byrnesville жолының солтүстік-шығысында ормандар арқылы Byrnesville тасталған қоғамдастығынан өтуден бұрын. Жол солтүстік-батысқа қарай бұрылыстар арқылы бұрылады және жабық сәйкестендіруге қосылады, бұл жерде SR 2002 аяқталады. Жол атауы Солтүстік Оук көшесімен қиылысқаннан кейін Батыс Маунт Кармел даңғылына ауысады. PA 61 солтүстікке қарай Солтүстік Поплар көшесіне бұрылады және Маунт Кармель қалашығына өтіп, батысқа қарай бұрылады және Атластың солтүстігінен өтетін төрт жолақты аталмаған жолға дейін кеңейеді. Жол бизнеспен өтіп, ПА 54-ті Стронг арқылы өтеді. Жол Форт-стрит ретінде Стронгтағы үйлердің солтүстігінен өтеді, содан кейін кейбір тұрғын үйлер мен коммерциялық дамуы бар орманды аймақтар арқылы өтеді. PA 61 Кулммонт ауданына қарай бағытталып, Каштановый көшесіне айналып, үйлер мен кәсіпорындардан өтеді. Жол екі жолаққа дейін тарылады және тұрғын үй аумақтары арқылы өтеді, содан соң Кулммонттың коммерциялық орталығынан өтеді. Маршрут Кулммонтты тастап, Coal Township-ке кіреді және аталмаған төрт жолақты жолға айналады, орманды аймақтардан және кейбір бизнес аймақтарынан өтеді. PA 61 Раншоудың солтүстігінен өтеді және PA 901-дің батыс аяқталуымен жартылай үш жапырақты торапқа жетеді, ол Раншоуға және солтүстіктегі Coal Run-ға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Осы тораптан кейін, жол орманды аймақтар мен бизнес аймақтары арқылы жалғасады, бірнеше қиылыстары жугандлдермен бақыланады, Маршалтонның солтүстігінен өтеді. Маршрут Шамокинге кіреді және екі жолақты бөлінбеген Mt. Carmel Street-ке айналады, солтүстік-батысқа қарай тұрғын үйлерге қарай бағытталды. PA 61 батысқа қарай East Sunbury Street-ке бұрылады және көбінесе үйлер мен бірнеше бизнес аймақтарынан өтеді, оңтүстік-батысқа қарай қисықтайды. Жол North 8th Street қиылысында West Sunbury Street-ке айналады және PA 125-тің солтүстік аяқталуымен қиылысады. Бұл жерден маршрут одан әрі дамудан өтеді және солтүстік-батысқа қарай North 6th Street-ке бұрылады. PA 61 Шамокиннен Coal Township-ке қайта кіреді, аталмаған жолға айналады және Shamokin Valley Railroad және Shamokin Creek үстінен өтеді, содан соң PA 225-тің солтүстік аяқталуымен қиылысады. Жол солтүстікке қарай қисықтайды және орманды аймақтар арқылы өтеді, PA 225 батысқа қарай параллель, ал ағын мен теміржол сызығы шығысқа қарай параллель, Big Mountain-дағы кеңістікті кесіп өтеді. PA 225 батысқа қарай қисықтайды және маршрут солтүстік-батысқа қарай бұрылады және төрт жолақты бөлінген автомобиль жолына кеңейеді, Uniontown-нан оңтүстік-батысқа қарай өтеді және батысқа қарай қисықтайды. PA 61 Shamokin Creek-ті кесіп өтеді және солтүстікке қарай бұрылады, орманды Little Mountain-дағы кеңістіктен өтеді, ағын батыста және Shamokin Valley Railroad шығыста орналасқан, Ralpho Township-ке кіреді. Жол Weigh Scales-тағы коммерциялық даму мен көмір шахтасынан өтеді, содан соң Shamokin Creek-тің батыс жағына өтеді, бұл жерде Shamokin Township-ке кіреді. Маршрут одан әрі орманды аймақтар арқылы солтүстікке қарай қисықтап өтеді, кейбір коммерциялық аймақтармен, ал Shamokin Valley Railroad және Shamokin Creek шығысқа қарай орналасқан. PA 61 солтүстік-батысқа қарай қисықтайды және Paxinos-та PA 487-нің оңтүстік аяқталуымен қиылысады. Бұл жерден жол батысқа қарай қисықтайды, Snufftown-нан солтүстікке қарай өтеді, содан соң екі жолақты бөлінбеген жолға айналады және орманды аймақтар арқылы өтеді. Маршрут Stonington арқылы солтүстік-батысқа қарай жалғасады, кейбір егістік жерлер мен үйлермен, содан соң солтүстік-батысқа қарай бұрылады.
Тарих
1805 жылдың 25 наурызында Орталық ақыма жол компаниясы Орталық ақыма жолын салуға шартты түрде бекітілді. Орталық ақыма жолының құрылысы 1808 жылы басталып, 1814 жылы аяқталды. 1911 жылы Спраул жол туралы заң қабылданғаннан кейін, қазіргі PA 61 Рединг пен Гамбург арасында 160-шы заң шығарушы жол, Гамбург пен Шюлкилл-Хейвен арасында 141-ші заң шығарушы жол, Шюлкилл-Хейвен мен Поттсвилл арасында 140-шы заң шығарушы жол және Поттсвилл мен Санбери арасында 161-ші заң шығарушы жол деп белгіленді. 1926 жылы АҚШ автомобиль жолдары жүйесі құрылғанда, Рединг пен Санбери арасындағы жол АҚШ 120-ның бөлігі ретінде тағайындалды, бұл Филадельфиядан солтүстік-батысқа Эриге дейінгі бағыт болды. Осы кезде АҚШ 120-ның Редингтегі 22-ші жолдан Санбериге дейінгі барлық бөлігі асфальтталды. 1927 жылы PA 42 Рединг пен Сentralia арасындағы АҚШ 120-мен бірге, PA 45 Ashland пен Shamokin арасындағы АҚШ 120-мен бірге, ал PA 55 Shamokin мен Sunbury арасындағы АҚШ 120-нің бөлігімен бірге тағайындалды. 1928 жылы Рединг пен Санбери арасындағы бір мезгілдегі штаттық маршруттар АҚШ 120-дан алынып тасталды. 1935 жылдың мамыр айында АҚШ 120-ның шығыс соңы Lock Haven-дегі АҚШ 220-ға дейін қысқартылды. АҚШ 122 1935 жылдың сәуір айында Оксфордтағы АҚШ 1-ден солтүстікке Нортумберлендтегі АҚШ 11/АҚШ 111-ге дейін жүруге тағайындалды, бұл Оксфорд пен Рединг арасындағы PA 42 және Рединг пен Нортумберленд арасындағы АҚШ 120-ны алмастырды, 1935 жылдың мамырында күшіне енді. АҚШ 122 1940 жылы Orwigsburg-ті оңтүстік-батысқа айналып өту үшін қайта бағытталды, бұрын қала арқылы Brick Hill Road, Market Street және қазіргі PA 443 жүрген. 1930 жылдары АҚШ 122 Reading пен Leesport арасында, Shoemakersville-ден солтүстікке Гамбургқа дейін, Schuylkill Haven-нен оңтүстікке Поттсвиллге дейін, Frackville-ден оңтүстікке қысқа аралықта және Shamokin-нен солтүстікке қысқа аралықта көпжолдық жолға кеңейтілді. АҚШ 122 1940 жылдары Leesport пен Shoemakersville-дің солтүстігі арасында, Port Clinton мен Orwigsburg-тің оңтүстігі арасында, St. Clair мен Frackville-дің оңтүстігі арасында, Frackville мен Shamokin арасында, Weigh Scales-тің солтүстігінде және Paxinos-тың солтүстігінде, Stonington-ның солтүстігінде қысқа аралықта көпжолдық жолға жаңартылды. АҚШ 122 1950 жылдары Pottsville-дің орталық бөлігін шығысқа қарай айналып өту үшін Pottsville Boulevard бойымен қайта бағытталды, бұрын Pottsville-дің орталық бөлігі арқылы Centre Street және Pottsville мен St. Clair арасындағы Nichols Street және Ann Street жүрген. 1953 жылға қарай АҚШ 122 Hamburg-ті батысқа қарай бөлінген тас жолмен айналып өту үшін қайта бағытталды, бұрын Hamburg пен Port Clinton арасында 4th Street және Port Clinton Avenue жүрген. АҚШ 122 1950 жылдары Leesport-тың солтүстігінен Shoemakersville-дің солтүстігіне дейін, Orwigsburg-тің айналма жолы бойымен, St. Clair-дің солтүстігінен Frackville-дің оңтүстігіне дейін, Ashland пен Columbia және Northumberland округтері арасындағы шекара арасында және Weigh Scales пен Paxinos арасында бөлінген тас жолға жаңартылды. 1950 жылдары АҚШ 122 Schuylkill Haven арқылы Pottsville-ге дейін St. Clair-дің оңтүстігіне дейін бөлінген тас жолға жаңартылды, Mount Carbon-ды айналып өту үшін қайта құрылды. Бұл АҚШ 122-нің сәйкестігі, Mount Carbon арқылы Centre Street-ке ілесетін бұрынғы сәйкестікті болдырмады. АҚШ 122, 1950 жылдары Оксфорд пен Morgantown арасында PA 10-мен ауыстырылған, 1963 жылы қызметтен шығарылды. Белгіленген кезде PA 61 US 222 (қазіргі US 222 Bus.)-ден Reading-тен солтүстік-батысқа Sunbury-дегі PA 147 (Front Street)-ке дейін жүрді. 1960 жылдары PA 61 Tuckerton-ның солтүстігінен Leesport-тың солтүстігіне дейін, Shoemakersville-дің солтүстігінен Гамбургтің оңтүстігіне дейін және Port Clinton мен Deer Lake арасында бөлінген тас жолға жаңартылды. PA 61-нің Pottsville арқылы өтетін бөлігі 1960 жылдары Claude A. Lord Boulevard деп қайта аталды. 1989 жылға қарай PA 61 St. Clair-ді батысқа қарай бөлінген тас жолмен айналып өту үшін қайта құрылды, бұрын қала арқылы 2-ші көшемен жүрген. 1990 жылы PA 61-нің солтүстік соңы Sunbury-дегі PA 147-ден Susquehanna өзенінен US 11/US 15-ке дейін Shamokin Dam-ға дейін кеңейтілді. Centralia-дағы ұзақ мерзімді көмір шахтасындағы өрттен кейін PA 54/PA 61-дің бастапқы бағыты, ол Centralia-дан Ashland-қа дейін барды, жол қатты ашылып, кеңінен бүктеліп кеткендіктен, мәңгілік жабылды. Бұл филиал 1983 жылы 500 000 долларға жөндеуден өтті; содан кейін 1992 жылы оны қайта жөндеу тым қымбат деп танылды. 1993 жылы филиал мәңгіге жабылып, жолдың жабық бөлігіне граффитилер шашылып қалды. 1999 жылы PA 61-дің жабық учаскесінің оңтүстігінде орналасқан Byrnesville Road (SR 2002) жаңартылды және қазір PA 61-ді алып жүреді, Centralia-дағы жер асты шахтасының өртінен зақымдалған PA 61 учаскесін айналып өтеді. 2000 жылға қарай PA 54 Ashland пен Atlas арасындағы PA 61-ден PA 901 және үш квадрант маршруттары бойынша оңтүстік-батысқа қарай Centralia-ны айналып өту үшін қайта бағытталды. Жолдың жабық бөлігін жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер пайдаланған, ал үстіне граффити жазылған. PA 61-нің жабық бөлігі "Граффити тас жолы" деп аталды. 2020 жылдың сәуір айында тастамалған тас жолды топырақпен жауып, қоғамдық қолжетімділікті шектеу жұмыстары жүргізілді. 2012 жылдың қыркүйегінде PennDOT PA 61-нің Deer Lake арқылы өтетін бөлігін кеңейту және жақсарту жобасын бастады, өйткені жолда жол апаттарының жоғары деңгейі байқалды.
Болашақ
Орталық Сускехана аңғарының магистральды құрылысының аясында PA 61 қазіргі солтүстік нүктесінен батысқа қарай жалғасуы жоспарлануда, оның орнына US 15 автожолын алып жүретін жаңа, кіруі шектеулі жолмен тоғысады. PA 147, PA 61-мен бірге Sunbury қаласынан бастап PA 61-нің US 15 автожолымен қиылысатын жаңа солтүстік нүктесіне дейін жүреді.
Санбери
Пенсильвания 61 жүк көлігі жолы (PA 61 Truck) – Санбери қаласындағы PA 61 жүк көлігі жолы, ол ірі көліктерге тар қала алаңынан және PA 405 тас жолымен қиылысатын тар жерден өтуден аулақ болуға көмектеседі. Солтүстік бағыттағы жүк көлігі жолы PA 61 тас жолынан екі блокқа созылған екі жолақты, бөлінбеген Солтүстік 5-ші көше арқылы солтүстікке қарай бұрылады. Солтүстік бағыттағы PA 61 жүк көлігі Арч көшесімен бір бағытта батыс-солтүстікке қарай бұрылып, үйлер мен кәсіпорындардың арасынан өтеді және Норфолк Саутерн теміржолының Буффало тармағын деңгейде кесіп өтеді. Солтүстік бағыттағы жүк көлігі жолы Сускехана өзенінің шығыс жағалауындағы PA 405 тас жолында аяқталады, ол PA 61 тас жолына қосылу үшін оңтүстікке қарай бағытталған. Оңтүстік бағыттағы жүк көлігі жолы Сускехана өзенінің шығыс жағалауындағы PA 61 тас жолынан басталады, бір бағытты Chestnut көшесімен шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай жүреді. Оңтүстік бағыттағы PA 61 жүк көлігі тұрғын үйлер мен кәсіпорындардың арасынан өтеді және Норфолк Саутерн теміржолының Буффало тармағын деңгейде кесіп өтеді. Жүк көлігі жолы солтүстікке қарай Wolverton көшесімен жалғасады, солтүстік жағындағы үйлер мен оңтүстік жағындағы өнеркәсіптік нысандар арасынан өтеді және шығысқа қарай бұрылады. Жол Шамокин аңғары теміржолының солтүстігінен өтеді және үйлер мен сауда орындарынан өтіп, солтүстік-шығысқа қарай бұрылады. Оңтүстік бағыттағы PA 61 жүк көлігі Санбери қаласының шығыс бөлігіндегі PA 61 тас жолымен қиылысатын жерде аяқталады.