Кіріспе

Инфрақұрылымның түрі. АҚШ-тың федералдық ғылыми зерттеулерді қаржыландырушылары киберинфрақұрылым терминін жоғары деңгейдегі деректерді алу, деректерді сақтау, деректерді басқару, деректерді біріктіру, деректерді талдау, деректерді визуализациялау және интернет желісі арқылы бір мекеменің шегінен тысқары таратылған басқа да есептеу және ақпаратты өңдеу қызметтерін қолдайтын зерттеу орталарын сипаттау үшін пайдаланады. Ғылыми тұрғыдан алғанда, киберинфрақұрылым – зертханаларды, деректерді, компьютерлерді және адамдарды тиімді байланыстыру мәселесін шешуге бағытталған технологиялық және әлеуметтанулық тәсіл, соның нәтижесінде жаңа ғылыми теориялар мен білімдерді дамытуға мүмкіндік туады.

Шығу тегі

Ұлттық ақпараттық инфрақұрылым терминін 1990-шы жылдары Аль Гор танымал еткен болатын. "Кибер инфрақұрылым" терминін қолдану Американың маңызды инфрақұрылымын қорғау туралы Президенттік шешім директивасы NSC 63 (PDD 63) жасауға себеп болған ой-пікірлердің нәтижесінде пайда болды. PDD 63 елдің "кибер-ақпараттық жүйелерінің" қауіпсіздігі мен осалдығына, сондай-ақ Американың әскери күші мен экономикалық әл-ауқатының негізі болып табылатын маңызды инфрақұрылымдарға, мысалы электр желісіне, көлік желілеріне, ауыз су және сарқынды суларды тазарту инфрақұрылымдарына назар аударады. "Кибер инфрақұрылым" термині 1998 жылдың 22 мамырында Ричард А. Кларк, қауіпсіздік, инфрақұрылымды қорғау және терроризмге қарсы күрес жөніндегі ұлттық үйлестіруші, және жаңа ғана маңызды инфрақұрылымды қамтамасыз ету кеңсесінің директоры болып тағайындалған Джеффри Ханкер баспасөз брифингінде қолданды. Ханкер былай деді: "Президенттің бүгінгі хабарламасы үшін интеллектуалдық негізді қалыптастырған Президент комиссиясының басты қорытындыларының бірі – біздің кибер инфрақұрылымымызға нақты шабуылдар болғаны, олардың кейбіреулері өте ауыр болғаны, бірақ нақты қауіп болашақта жатыр. Бұл ертең немесе жылдардан кейін болатынын айту қиын. Бірақ біз ел ретінде және экономика ретінде маңызды инфрақұрылымдарды байланыстыруда үлкен жетістіктерге қол жеткіздік. Бұл соңғы 10-15 жылда жүзеге асты – ең алдымен Интернет, сондай-ақ электр энергиясы, көлік жүйелері, банк және қаржы жүйелері". 2007 жылдың қаңтар айында Вашингтонда тағы бір конференция өтті. 2005 жылдың ақпан айынан 2009 жылға дейін "Кибер инфрақұрылым серіктестігі" жұмыс істеді. Висконсин және Бостон университеттерінің бірлескен жобасы 2005-2007 жылдар аралығында "Кибер инфрақұрылымға адамдарды тарту" (EPIC) деп аталатын веб-сайтты құрды. 2010 және 2012 жылдары Луика Рашид пен Альберт "Пит" Кайл (Мэриленд университеті), Х.В. Джагадиш (Мичиган университеті) және Марк Флод (Қаржы министрлігінің Қаржылық зерттеулер басқармасы) Қаржылық кибер инфрақұрылым бойынша екі NSF демеушілік семинарын ұйымдастырды. Кибер инфрақұрылымның техникалық құрылысын толықтыра отырып, компьютерлік қолдаумен жұмыс істейтін әлеуметтік ғалымдар ғылымды қолдау үшін осы кең ауқымды, таратылған ресурстарды құрудың ұйымдық және әлеуметтік аспектілерін зерттейді. Бұл зерттеу саласымен байланысты Уильям Вулфтың алғаш рет қолданған "коллаборатория" ұғымы бар. Кибер инфрақұрылым көбінесе электрондық ғылым немесе электрондық зерттеу деп аталады. Атап айтқанда, Ұлыбритания 2001 жылы электрондық ғылымға бағытталған бастаманы іске қосты. Британ геологиялық қызметінің Жүйелік геология бастамасы осыған мысал. Басқалары электрондық ғылымды кибер инфрақұрылымды пайдалана отырып жүзеге асырылатын жұмыс деп қарастырады. Кибер инфрақұрылымның түрлі салаларына қатысты көптеген үкіметаралық кеңесшіл топтар бар, мысалы, E Infrastructures Reflection Group және Зерттеу инфрақұрылымдары бойынша Еуропалық стратегиялық форум, олар зерттеу үшін электрондық инфрақұрылымдарға қатысты саясатпен айналысады, яғни зерттеу желілері, есептеу, бағдарламалық қамтамасыз ету және дерек инфрақұрылымдары, негізінен студенттерге, зерттеушілерге және ғалымдарға қызмет етеді. Олар Еуропалық комиссияға (Connect бас басқармасы), Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер үкіметтеріне (зерттеу немесе ғылым министрліктері), инфрақұрылым берушілер мен пайдаланушыларға кеңес береді және ұсыныстар енгізеді.