Кіріспе

20-ғасырдағы американдық линчке қарсы ұйым. Американың линчке қарсы жорығы (ACAL) 1946 жылы құрылып, Пол Робсон басқарды. Бұл ұйым АҚШ-та линчті жоюға арналған. Азаматтық құқық қозғалысының белсенді жақтаушысы Робсон: «Жетістіктер мен еңбектер бағаланатын, лайықтыларына лайықты құрмет, қадір-қасиет көрсетілетін бауырластық құрылуы керек» – деп сенді. Робсон Ротгерс колледжінің бітіру салтанатында сөйлеген «Жаңа идеализм» атты сөзінде, барлық адамдар – ақ және түрлі терілілер – жаңа «Америкалық идеализмді» құруға бірлесіп қатысуы керек екенін айтты. Осы идея Американың линчке қарсы жорығының құрылуына себеп болды.

Тарих

ACAL алғаш рет 12 қыркүйекте Мэдисон Сквер Гардендегі "монстр митингісінде" таныстырылды. Бірақ, ұйым ресми түрде 23 қыркүйекте (Азаттық жариялау күнінде) ел астанасында құрылды. ACAL-ға бастапқыда қолдау көрсетілмеді және Ұлттық түсті адамдардың дамуы қауымдастығы (NAACP) де демеушіліктен бас тартты. NAACP ACAL-ді өзінің зорлық-зомбылықсыз қозғалысына "бәсекелес" науқан ретінде қарады. Алайда, ACAL-ді NAACP-тің негізін қалаушылардың бірі В. Э. Б. Дю Бойс мойындады және қолдады. Дю Бойс либералды адвокат Бартли Круммен бірге Робсонның "крест жорығына" шақыруына қосылып, ACAL науқанын мақұлдады. ACAL-ді қолдап, Дю Бойс NAACP-ке "халық сот заңына қарсы күрес ешбір адамның, ешбір ұйымның монополиясы емес" деді. Дю Бойспен бірге Ида Б. Уэллс линчелеуді айыптау үшін журналистік тәсілдерді пайдаланды. Линчке қарсы науқанның ең белгілі көшбасшыларының бірі, Нью-Йорк штатының Буффало қаласынан Мэри Бернет Талберт 15 мүшелі атқару комитетімен және 700-ден астам мемлекеттік қызметкердің қолдауымен жұмыс істеді. Бұл ұйымның басты мақсаты - "линчтеуді тоқтату үшін бір миллион [ақ және түсті] әйелді біріктіру" болды. Талберттің өкілдігімен ұйым "қысқа, күшті" науқан жүргізді. Бұл науқан 30 жыл ішінде 83 американдық әйел және 3353 еркектің линчелеуге ұшырағанын тізімдеп көрсеткендігі үшін назар аударды. Талберттің өкілдігімен ұйым Ұлттық әйелдер кеңесінің атқару комитетінің бірауыздан мақұлдауына әкелген хат жазды. 1946 жылдың 23 қыркүйегінде Робсон және ACAL-ді ұсынушы делегация президент Гарри Трумэнмен кездесіп, линчелеуге қарсы күрес бағдарламасын іске асыруды талап етті. Робсон Трумэннен линчелеуге қатысты өз пікірін білдіретін және мафиоздық зорлық-зомбылықты жоюға бағытталған заңдық және білім беру шараларын ұсынатын ресми мәлімдеме жасауын сұрады. Трумэн бұл талаптарды қабылдамады, себебі осы шараларды жүзеге асыру осы уақытта қиын болар еді. Робсон бұған көңілі қалды және АҚШ үкіметі сол кезде Нюрнберг процесіне белсенді қатысып жатқанда, ішкі нәсілдік теңсіздіктерге немқұрайлы қарағанын үлкен мәселе деп санады. Делегациялар АҚШ Бас прокуроры Том Кларкпен, сондай-ақ Демократиялық және Республикалық ұлттық комитеттермен де кездесті. Делегацияның бағдарламасына линчелеуге қарсы федералдық заң жобасын жасау, барлық линчерлерді тұтқындау және жазалау, Ку-клукс-клан мүшелерінің Конгресске өтуіне кедергі келтіру кірді. Ұйым мүшелерінің арасында Альберт Эйнштейн сияқты көптеген белгілі зиялылар болды. Ұйымның басқа да танымал қолдаушылары Макс Йерган, Джозеф Курран, Канада Ли, Джек Кролл, Лена Хорн және Оскар Хаммерштейн II болды. Федералдық Тергеу бюросы (ФБР) социалистік және коммунистік қозғалыстардың әлеуметтік және еңбек тәртіпсіздіктерін тудыруына ұзақ уақыт бойы алаңдады. Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын коммунистер қолдағанын байқаған ФБР "крест жорығын" "коммунистік фронт" деп сипаттады. Осылайша Робсон мен ACAP екеуі де ФБР-дің тергеуіне түсті. ФБР Эйнштейн сияқты мүшелерді коммунистік симпатизанттар деп санады және олар туралы барлау деректерін жинады.