Кіріспе

"Джерси қыздары" немесе "Джерси жесірлері" – 11 қыркүйекте күйеулерін жоғалтқан төрт американдық әйел. Кристан Брейтвайзер, Пэтти Касацца, Лори Ван Аукен және Минди Клейнберг – бәрі де Нью-Джерси штатының тұрғындары болды. Олар АҚШ үкіметін террористік шабуылдарды зерттеуге ықпал етті, нәтижесінде 9/11 комиссиясы құрылып, оның есебі жарияланды.

9/11 комиссиясының құрылуы

Құрбандардың отбасы мүшелері мен аман қалғандар 9/11 шабуылдарын тергейтін тәуелсіз комиссия құруға шақыруда ең белсенді және табанды болды. Бірнеше 9/11 отбасы тобының жетекшілері саяси лидерлерге лобби жасау үшін бірлесіп жұмыс істей бастады. «Джерси қыздары» 9/11 отбасылық басқару комитетінің құрамына кірді, оның мүшелері 9/11 комиссиясын құруда және комиссияны толыққанды және сенімді тергеу жүргізуге бағытталды. The New York Times газетінің журналисі Мэттью Пурдидің айтуынша: «Комиссияның құрылуына негізінен құрбандар отбасыларының қысымы себеп болды, соның ішінде өзін «Джерси қыздары» деп атаған Нью-Джерсидегі төрт жесір. Ақ үйдің Нью-Джерсидің ең танымал саясаткерін (Том Кин) комиссия төрағасы етіп тағайындауы бекер болған жоқ». Генри Киссинджер қызметінен кеткеннен кейін Кин комиссия төрағасы болды; Питер Ланстың сөзіне қарағанда, «Джерси қыздары оның асығыс кетуіне біршама үлес қосты». Ван Аукен Лансқа былай деді:

«Біз таң қалдық. Киссинджердің саудиялықтармен мүдделер қақтығысы болды – олармен ірі мәмілелері болған. Ол отставкаға кетер алдында біз онымен Манхэттендегі кеңсесінде кездестік. Кристен [Брайтвайзер] керемет зерттеу жұмысын жасаған. Ол оның барлық компанияларын қарап шықты. Сонда мен одан: «Киссинджер мырза, сіздің саудиялық клиенттеріңіз бар ма?» – деп сұрадым. Ол бірдеңе алағайлап айтты. Сосын біреуден оған кофе құйып беруін өтінді. Мен қайтадан: «Сіздің Бин Ладен есімді клиенттеріңіз бар ма?» – дедім. Ол диваннан құлай жаздады. Комиссия есебі жарияланғанға бірнеше ай бұрын Кин «Джерси қыздары маған үнемі қоңырау шалады. Олар бізді қадағалайды, біздің ілгерілеуімізді бақылайды, біз сұраған ең жақсы сұрақтарды олар ұсынды. Оларсыз біздің жұмыс істеуімізге күмәнім зор».

Филип Д. Зеликовті тағайындау

Филипп Д. Зеликоудың 9/11 комиссиясының атқарушы директоры лауазымына тағайындалуы да Джерси қыздарына уайым келтірді, олар оның отставкасын талап етті. Олар Буш отбасымен және Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшімен тығыз жеке байланыстарын мүдделердің қақтығысы деп көрсетті. Минди Клейнберг: "Ол атқарушы директор ретінде комиссиядағы ең маңызды қызметті атқарады. Ол қызметкерлерді жалдайды, бағыт-бағдар мен назарды белгілейді, тыңдау отырыстарында куәгерлерді таңдайды". Джо Конасон жесірлер "жақсы ниетпен болса да, Зеликоудың Буш әкімшілігімен байланысы комиссияның соңғы есебінің "сенімділігіне нұқсан келтіреді" деп қорқады. Олардың оның отставкаға кетуін немесе жұмыстан босатылуын талап етуі комиссияның төрағалары, бұрынғы Нью-Джерси губернаторы Томас Кин және бұрынғы Индиана штатының өкілі Ли Хамильтон тарапынан қабылданбады. Комиссияның баспасөз хатшысы Аль Фелзенберг: "Біз олармен құрметпен келіспейміз", - деп мәлімдеді, Зеликоу "оның ғылыми жетістіктері мен ұлттық қауіпсіздік мәселелеріндегі білімі үшін" таңдалғанын айтты. Ол жесірлерді "өте жақсы іс жасағаны үшін" мақтап, олардың алаңдауын түсінгенін, бірақ "біздің істерімізге олар толық қанағаттана қоймайды" деп күтетінін қосты.

Комиссияны сынға алу

Олар 9/11 отбасылық басқару комитеті құрған «Джерси қыздары» 9/11 комиссиясын бақылап, оның құрылысын лоббилеуде сәтті болғаннан кейін оны жиі сынады. «Джерси қыздары» Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Кондолиза Райсты Комиссия алдында куәлік беруге мәжбүрлеу үшін бірнеше ай бойы АҚШ үкіметіне қысым көрсетті; ол 2004 жылдың наурыз айында ант беру арқылы куәлік беруден бас тартқанда, «олар үнсіз наразылық танытып, залдан шығып кетті». Ақ үй «күрт өзгеріс жасап», Райс куәлік беруге келісті. Комиссия есебінен маңызды ақпаратты жойғанын анықтағаннан кейін, жесірлер жаңа тәуелсіз комиссия құруды талап етті. «Мен қатты алаңдадым және жауап алуым керек», - деді Брейтвайзер. «Шындықты білгім келеді». Ол 2004 жылғы қорытындыны «ешқандай мағынасы жоқ есеп» деп атады.

БАҚ-тағы көріністер

Джерси жесірлері PBS телеарнасының NOW телесериалында және 2006 жылғы «9/11: Шындықты іздеу» деректі фильмінде сұхбатқа тартылды.

Тану

2005 жылы Кристен Брейтвайзер «Jersey Girls» тобымен бірлескен жұмысы үшін «шындықты айту» номинациясы бойынша Рон Риденхор сыйлығының иегері атанды.