Кіріспе

Шығыс Либерти – Питтсбург қаласының шығыс бөлігінде орналасқан аудан. Ол Хайленд Парк, Морнингсайд, Стэнтон Хайтс, Гарфилд, Френдшип, Шейдисайд және Лаример аудандарымен шектеседі. Питтсбург қалалық кеңесінде кеңесші Дебора Гросс және пастор Рикки Берджесс өкілдік етеді. Шығыс Либертинің көрікті жерлерінің бірі – Шығыс Либерти пресвитериан шіркеуі, ол аймақтың танымал нысаны болып саналады.

Басталуы

Америка революциясы кезінде Шығыс Либерти Аллегей округіндегі еркін жайылым аймағы болды, ол Питтсбург деп аталатын жас, дамитын қаладан бірнеше шақырым шығысқа орналасқан. (Ескі ағылшын тілінде "liberty" – қала шетіндегі жалпы пайдаланудағы жер учаскесін білдіретін.) Екі шаруаның әулеттері осы маңайдағы жерлердің көп бөлігіне ие болды, ал олардың ұрпақтарының есімдері бүгінде Шығыс Либерти мен оның төңірегіндегі көшелерге берілген. Джон Конрад Уинбиддл қазіргі Шығыс Либертидің батысында, қазіргі Блумфилд, Гарфилд және Френдшип аудандарында жер иелігінде болды, ал оның қызы Барбара қазіргі Шығыс Либертиге жақын жерді мұраға алды. Александр Негли Аллегейни өзенінің оңтүстік жағалауында, қазіргі Шығыс Либертидің солтүстігінде "Жемісті Төңкер" деген фермаға ие болды. Неглидің жеріне қазіргі Шығыс Либертидің бір бөлігі, сондай-ақ жақын маңдағы Хайленд Парк, Морнингсайд, Лаример және Стэнтон Хайтс кірді. Александр Неглидің ұлы Джейкоб Барбара Уинбиддлге үйленді, ескі жайылымдықтардың атын еске түсіріп, Шығыс Либерти деп аталатын ауылды салды. 1816 жылы Негли Питтсбург – Гринсбург тас жолының Шығыс Либерти арқылы салынуын қамтамасыз етті, бұл аймақты сауда орталығына айналдырып, оның болашақ дамуын жеткізді.

Өсу

Шығыс Либерти 1843 жылы Джейкобтың қызы Сара Джейн Неглидің амбициялы заңгер Томас Меллонға үйленуімен сауда аймағы ретінде дамуын бастады. Меллон алғаш рет қазіргі Шығыс Либерти аймағына 1823 жылы сапар шеккен, онда 10 жасында Негли үйін көріп, оған ұқсас нәрсені иеленгісі келген. Ол бұл мақсатына және одан да көп нәрсеге қол жеткізді: алдымен табысты заңгер болғаннан кейін, Сара Джейн Неглиден мұраға алған Шығыс Либертиге жақын жерді сату немесе жалға беру арқылы табыс тауып, осы қаражатты Питтсбургтің жаңадан өркендеп келе жатқан салаларын қаржыландыруға жұмсады. Жақып Негли сияқты, Томас Меллон да Шығыс Либертиді көлік торабына айналдыруға тырысты: Меллон Питтсбургтің алғашқы трамвай желілерін Шығыс Либерти арқылы жүргізуге көндірді. Шығыс Либерти 1850 жылдары Пенсильвания темір жолы Шығыс Либерти станциясын ашқанға дейін Питтсбургтен тәуелсіз дамыды. Бұл жолаушылар депосы Шығыс Либертиді қаламен байланыстырды; күніне жиырма алты пойыз адамдарды қала орталығына және кері тасымалдады. Темір жол байланысы аймақтың болашақ дамуы үшін өте маңызды болды, себебі Питтсбург Азамат соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыс аралығындағы өнеркәсіптік өрлеу кезеңіне енуге дайын тұрды. Қала халқының өсімі темір және болат өнеркәсібінің дамуына серпін берді, соның нәтижесінде Шығыс Либерти де өсті. 1850 жылы ауданның халқы 1000-нан аспаса, 1910 жылы 46000-нан асты. Шығыс Либерти қаланың өнеркәсіптік түтіні мен қарауынан қашып, жайлы тұруды іздеген элиталық отбасылар үшін алғашқы жақын маңдағы тұрғын ауданы болды. 20 ғасырдың басында ол Америкадағы ең бай елді мекендердің біріне айналды, онда көптеген бай өнеркәсіпшілердің сарайлары орналасқан. Дегенмен, Шығыс Либерти тек элиталық, англо-американдық аудан болған жоқ. Шығыс Либерти станциясы Питтсбургтің өндірістік және өнеркәсіптік жұмыстарына тартылған еуропалық иммигранттар мен Оңтүстіктен келген афроамерикандық көшіп келушілердің көптеген ағынын әкелді. 19 ғасырдың соңына қарай ауданда әртүрлі діндер мен ұлттардың көптеген шіркеулері пайда болды. Неміс және итальян протестанттары, ирланд, итальян және неміс католиктері, сондай-ақ англоамерикандықтар үшін пресвитериан шіркеуі және афроамерикандықтар үшін AME шіркеуі үшін бөлек құдайға сиыну орындары болды. Шығыс Либертидің итальяндық, англоамерикандық, неміс, афроамерикандық, еврей, поляк, грек және ирланд тұрғындарынан құралған алуан түрлі қоспасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана сақталды. 1868 жылдың 30 маусымында Питтсбург қаласы Коллинз және Либерти қалашықтарын қосып алды, олардың құрамында Шығыс Либерти де болды. Оның тиімді орналасуы мен Меллонның басшылығының арқасында Шығыс Либерти келесі жылдары өркендеген сауда орталығына айналды. Шығыс Либертидің саудагерлері Питтсбургтің көптеген өнеркәсіптік миллионерлеріне қызмет көрсетті, олар жақын маңдағы Шадисайд пен Пойнт Бризде қоныстанды. "Хайленд Парк" және "Достық" қалаларының кәсіпқойлары, "Блумфилд" және "Гарфилд" қалаларының жұмысшылары да Шығыс Либертиде сауда жасады. Мұнда төрт кинотеатр болды. Актер-әнші Дик Пауэлл Энрайт театрында ән айтудан бастады. 1950 жылға қарай бұл аймақ Хайленд-авенюдегі Sears Roebuck дүкенімен және Пенн-авенюдегі (Альберт Дж) Мансманның универмагымен бекітілген, жанды және толыққанды қалалық базарға айналды. Ол елдегі орталықтан тыс ең ірі бизнес ауданына айналды, сатудан түскен ақша есебімен.

Құлдырау

Шығыс Либертидің құлдырауы үйлерді ипотекаға беруге қатысты бірқатар үкіметтік саясаттың нәтижесінде болды. Шығыс Либертидің негізгі бизнес ауданына жақын орналасқан тұрғын үйлер негізінен 1800 жылдардың ортасы мен соңында салынған тығыз орналасқан ағаш үйлерден тұрды. 1937 жылы Джордж Ф. Крам компаниясы федералды демеумен жүргізілген зерттеулер мен карталарды жасауға кірісті, олар банктердің ипотека беру үшін пайдаланған «қызыл сызықталған» карталарға айналды. Cram Maps бұл тұрғын үй қорын «ескірген» деп көрсетті, «жүделер мен негрлердің енуіне» және жәрдемге мұқтаж көптеген адамдарға (Жаңа мәміледегі әлеуметтік жәрдемнің түрі) сілтеме жасады, бұл аймақты қызыл сызықпен белгілеуді негіздеді. Бұл қызыл сызықтың салдары екі есе болды: біріншіден, үй сатып алу және жөндеу үшін дәстүрлі несие алуды қиындатты; екіншіден, 1937 жылы нәсілдік жағынан әртүрлі болған ауданда аз қамтылған ұлт өкілдерінің бөлінуіне ықпал етті. Көбінесе жылжымайтын мүлік ипотекамен сатып алынатындықтан және банктер қызыл сызықталған аймақтардағы мүліктерге несие бермейтіндіктен, көптеген сатып алушылар аймақтағы үйлерді бәсекеге қабілетті бағамен сатып ала алмады, бұл сұраныс пен мүлік құнының жасанды құлдырауына әкелді. Жөндеуге қаражат болмағандықтан, нашар күйдегі үйлер уақыт өте келе нашарлады. Алайда, Джордж Ф. Крамның зерттеулері «негрлердің енуі қауіпті» екенін көрсетті, оны «ескірген», «Шығыс Либертидің орташа бөлігі» деп сипаттады және оны несие берушілер үшін жоғары тәуекелді деп белгіледі. Көршіліктің бұл бөлігі үлкен Шығыс Либерти ауданымен бірге құлдырады, бірақ қалалық жаңарудың ауқымды қирауынан құтылды. 1960 жылдары қабылданған екі шешім қызыл сызықтың бастаған тенденцияларын күшейтті. Біріншісі – қаладан қала маңына бизнестің ағынын тоқтатуға жасалған әрекет болды. 1960 жылдардың басында Шығыс Либертидің бірнеше ірі саудагерлері Питтсбургтің Шығыс жағының тұрғындарының қала маңына көшіп жатқанын және қала маңындағы сауда орталықтарының өсіп, кеңейіп жатқанын байқады. Бұл саудагерлер қала маңындағы даму Шығыс Либертидің нарық орталығы ретіндегі мәртебесіне зиян келтіреді деп қорқып, Питтсбург қаласының қалалық даму басқармасына (URA) шаралар қабылдауға шақырды. URA Пенн даңғылында ашық аспандағы жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығын құруды ұсынды, оны үлкен дүкендерге және тұрақ орындарына ие автомобильге қолайлы жолдармен қоршады, бұл жаңа қала маңындағы дүкендер сияқты сатып алушыларға қызмет ете алады. Бұл жоспар Шығыс Либертиді құрайтын 254 акр (103 га) жердің шамамен жартысын бұзуды талап етті. Бұрын айтылғандай, бұзуға арналған аудан 1937 жылы қызыл сызықталған ауданның бөліктерімен сәйкес келді. Қайшылықты пікірталастардан кейін жоспар мақұлданды және URA Пенн даңғылының ең қызықты бөлігіндегі (Жейкоб Неглидің заманындағы ескі Гринсбург-Питтсбург тракты) қозғалысты тоқтатты және оны орталық бизнес ауданының айналасындағы жаңа, бір бағытты магистральдарға (Пенн шеңбері деп аталды) бағыттап жіберді. Көптеген шағын дүкендер қирады – барлығы 1 миллион шаршы фут сауда алаңы. Бұл бұзулар тығыз, жаяу жүріп өтетін сауда ауданын жойып, оның көп бөлігін тартымды емес тұрақ орындарымен және бос жатқан жерлермен алмастырды, бұл қалған бизнестің құлдырауын жеделдетті. URA Шығыс Либертидің көше жоспарын қайта жасап жатқанда, Питтсбург қаласының тұрғын үй басқармасы көршілес ауданда екінші өзгерістер жасады. Тұрғын үй басқармасының жоспарлаушылары жақын маңдағы афроамерикалық Хоумвуд ауданының тығыз екенін атап өтті, бұл URA-ның төменгі Хилл ауданын бұзғанының нәтижесінде болды, бұл Хиллдің көптеген афроамерикалықтарын Солтүстік жаққа және Хоумвудқа көшіруге мәжбүр етті. Тұрғын үй басқармасының шешімі – жаңа Пенн шеңбері жолдарының бойындағы Шығыс Либертиде әрқайсысы 20 қабатқа жуық үш үлкен тұрғын үй кешенін салу болды. Бұл екі шара Шығыс Либертиді нарық орталығы ретінде сақтап қалуға жеткіліксіз болды және ескі ауданның құлдырауын жеделдетті. Penn Avenue-ден көліктерді алып тастау арқылы URA-ның жаңа көше жоспары ауданның сауда орталығына баруға тұрған жоқ екенін көрсететіндей болды. Тұрғын үй басқармасының үлкен тұрғын үй кешендері тез арада қылмыс орталықтары ретінде беделге ие болды, және бұл бедел шатастыратын көше жоспары сияқты Шығыс Либертиден сауда-саттықты алып тастады. Қызыл сызық орта таптық үй сатып алушыларды қуып жіберді, ал мемлекеттік тұрғын үй кешендері тек аз қамтылған жалдамаға арналған. Бұл денсаулық сақтау секторын қолдай алмайтын, нашар және қанағаттандырылмаған демографиялық жағдайды жасады. Қалалық жаңару аудан үшін қатты салдарға әкелді. 1959 жылы Шығыс Либертиде 575 кәсіпорын болса, 1970 жылы 292, ал 1979 жылы 98 ғана болды. Қалған кәсіпорындар Питтсбургтің көптеген тұрғындарына емес, қазіргі қалалық геттода қалған тұтқын аудиториясына қызмет көрсетуге бейім болды. Қалалық жаңарудан кейін халқының күрт төмендеуі байқалды. Шығыс Либерти жоғары кедейлік деңгейімен, үй иелігінің төмен деңгейімен және Қоғамдық қайта инвестициялау туралы заң қызыл сызықты жойғаннан кейін де жалғасқан инвестиция жоқтығының салдарымен бөлінген ауданға айналды. Соңғы 20 жылда халық 1990 жылы 7973-тен 2000 жылы 6871-ге, ал 2016 жылы 5698-ге дейін төмендеді. Бұған себеп қалалық жаңару мен қызыл сызықтың ұзақ мерзімді әсері болды. 2018 жылы Шығыс Либертидегі демографиялық өзгерістерді зерттеу, халықтың өзгеруіне нашар мүліктің жағдайына байланысты тастап кету себеп болғанын көрсетті. және атқарушы директор, Дэвид Фиханды жалдады. 1980 жылдары ELDI жетекшілік еткен бірқатар маңызды оқиғалар болды, ол бос қонақүйді сатып алып, жаңартты (қазіргі 100 Sheridan Square); Regent Theater және Penn Highland Building кіретін блок сатып алды; және қауымдастықта алғашқы нарықтық кондоминиум мен Penn Avenue-дегі Penn Circle-дің шығысында орналасқан East Liberty Station атты жаңа сауда орталығын салу үшін әзірлеушілермен жұмыс істеді. 1980 жылдары Пенн шеңберінің оңтүстігіндегі шағын дүкендер жиынтығы кеңейді, Шығыс Либертиде 200-ден астам кәсіпорын орналасты, ал жылжымайтын мүлікке 80 миллионнан астам доллар инвестицияланды. Құрылғаннан кейінгі он бес жылда ELDI Шығыс Либертидің тарихи сауда орындарын жаңартуға бағытталды. Оларға Regent Theater (қазіргі Kelly Strayhorn Theater) және Motor Square Garden кірді. ELDI-дің жаңарту жобалары көп уақытты алды және ауданды бұрынғыдай сауда орталығына айналдырмады. Мысалы, ELDI және Massaro Corporation 1988 жылы Motor Square Garden ғимаратын жабық сауда орталығы ретінде қайта жасады, бірақ тұтынушылар жауап бермеді. American Automobile Association ғимаратты 1991 жылы банкроттық сотта сатып алды және қазір оны кеңсе ретінде пайдаланады. 1980 жылдарығы орташа сәттілікке қол жеткізген мүліктерді жаңартуға қоса, ELDI Пенн даңғылындағы сәтсіз жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығын алып тастап, осы магистральды екі бағытты жолға қайтаруға қол жеткізді. Бұл жетістіктер 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басындағы үлкен және біршама даулы дамуларға жағдай жасады. 1996 жылдан 2006 жылға дейін ELDI және Питтсбург қаласы Шығыс Либертиге жаңа «үлкен дүкендерді» тарту және ауданды қоршаған 20 қабатты тұрғын үй кешендерін алып тастау үшін жұмыс істеді. Біріншісі, ELDI және қала салықты ұлғайту арқылы екі ұлттық бөлшек сатушыны ауданға тартты: Home Depot және Whole Foods. Бұл екі дүкен де өркендеді, олардың табысы шағын жергілікті саудагерлерді және басқа ұлттық бөлшек сатушыларды ауданға инвестиция салуға көндірді. Екіншіден, күрделі және ұзаққа созылған мәмілелерден кейін үш тұрғын үй кешенінің екеуі 2005 жылы, ал үшіншісі 2009 жылдың мамырында бұзылды. Бұл күш-жігер ауданның басым көпшілігі афроамерикалық тұрғындарын қайта орналастыруды қамтыды.

Көлік

Шығыс Либертиді Мартин Лютер Кинг-младший шығыс автобустық жолындағы Шығыс Либерти станциясы, сонымен қатар Шығыс Либерти транзиттік орталығы қамтиды. Бұл станция 2015 жылы қайта жаңартылды. Мемлекеттік қаржыландырылатын жобаның мақсаты – көлікке бағытталған дамуды ілгерілету, тұрғындар мен сауда орындарын жаппай көлік құралдарына жақын орналастыру арқылы қала тығыздығын арттырып, жеке көліктерді пайдалануды азайту болды. Транзиттік орталық, бір кезде Пенсильвания темір жолы өткен шатқал бойымен жүретін Мартин Лютер Кинг-младший шығыс автобустық жолына қолжетімділікті арттырады. Бұл автобустық жол қала орталығын (Downtown) Шығыс Либерти аудандарымен және Allegheny округінің шығыс жаққа орналасқан қалашықтарымен байланыстырады. 150 миллион доллар тұратын бұл жоба 6 акр жерді алып жатыр және 3000 шаршы фут аралас мақсаттағы коммерциялық кеңістік қосты. Бұл жоба соңғы үш жылда Шығыс Либертиде қолжетімді тұрғын үйдің жетіспеушілігіне байланысты қызу пікірталастарды тудырды. Шығыс Либерти транзиттік ауданындағы дамуды ынталандыру мақсатындағы жобаның салық жеңілдету бағдарламасы нәтижесінде жеке дамытушыларға жоғары сапалы құрылыстар, оның ішінде жүздеген сәнді пәтерлер салуға мемлекеттік қаражат бөлінді.

Мәдениет

2009 жылы Шығыс Либертидегі Mt. Арарат баптистік шіркеуінің «Қалдық хоры» Verizon Wireless компаниясы демеушілік еткен және «Америкадағы ең жақсы шіркеу хорын» анықтауға арналған ұлттық сайыста екінші орынды алып, 20 000 доллар сыйлық қаражаты жеңіп алды. Легендарлық актер және биші Джин Келли 1912 жылы Шығыс Либертиде дүниеге келген. Бизнесмен, NFL-дің «Каролина Пантерс» және MLS-тің «Шарлотта ФК» командаларының иесі Дэвид Теппер Шығыс Либертиде тұрған.