Кіріспе
Техас революциясы кезіндегі қақтығыс
infobox military conflict
|conflict =Battle of Agua Dulce
|partof =the Texas Revolution
|date =March 2, 1836 and federalists throughout the nation to revolt. The Mexican Army quickly put down revolts in the Mexican interior, including a brutal suppression of militias in Oaxaca and Zacatecas. Unrest continued in the northeastern Mexican state of Coahuila y Tejas. The area that bordered the United States, known as Texas, was populated primarily by English speaking settlers, known as Texians. The Texian immigrants refused to comply with Mexico's new bans on slavery, and described Santa Anna's attempts to free their slaves as "piratical attacks" to take their "property". In October, the Texians took up arms in what became known as the Texas Revolution. The following month, Texians declared themselves part of a Mexican state independent from Coahuila and created a provisional state government which permitted slavery, forbade any attempt to ban slavery, and included some principles of the Constitution of 1824, which had authorized immigration. By the end of the year, all Mexican troops had been killed or expelled from Texas. Leading federalists in Mexico advocated a plan to attack Mexican troops in Matamoros, a major Mexican port. Members of the General Council, the interim Texas governing body, were enamored with the idea of a Matamoros Expedition. They hoped it would inspire other federalist states to revolt and keep the bored Texian troops from deserting the army. Most importantly, it would move the war zone outside Texas. The Council officially approved the plan on December 25, and on December 30 Frank W. Johnson, the commander of the volunteer army, and his aide James Grant took the bulk of the army and almost all of the supplies to Goliad to prepare for the expedition. Historian Stuart Reid posits that Grant was a British secret agent and that his efforts were an unofficial scheme to advance British interests in the region. Britain did not welcome the idea of an independent Texas, and the invasion of Matamoros was a way to tie Texas more tightly to Mexico. Determined to quash the rebellion, Santa Anna began assembling a large force to restore order. In late December, at Santa Anna's behest, the Mexican Congress passed the Tornel Decree, declaring that any foreigners fighting against Mexican troops "will be deemed pirates and dealt with as such, being citizens of no nation presently at war with the Republic and fighting under no recognized flag." In the early nineteenth century, captured pirates were executed immediately. The resolution thus gave the Mexican Army permission to take no prisoners in the war against the Texians. Santa Anna personally led the bulk of his troops inland to San Antonio de Béxar, and ordered General José de Urrea to lead 550 troops along the Atascocita Road toward Goliad. Urrea's efforts to quell the rebellion along the Texas Gulf Coast have become known as the Goliad Campaign.
|қақтығыс=Агуа Дульсе шайқасы
|бөлігі=Техас революциясы
|күні=1836 жылдың 2 наурызы
infobox military conflict
|conflict =Battle of Agua Dulce
|partof =the Texas Revolution
|date =March 2, 1836 and federalists throughout the nation to revolt. The Mexican Army quickly put down revolts in the Mexican interior, including a brutal suppression of militias in Oaxaca and Zacatecas. Unrest continued in the northeastern Mexican state of Coahuila y Tejas. The area that bordered the United States, known as Texas, was populated primarily by English speaking settlers, known as Texians. The Texian immigrants refused to comply with Mexico's new bans on slavery, and described Santa Anna's attempts to free their slaves as "piratical attacks" to take their "property". In October, the Texians took up arms in what became known as the Texas Revolution. The following month, Texians declared themselves part of a Mexican state independent from Coahuila and created a provisional state government which permitted slavery, forbade any attempt to ban slavery, and included some principles of the Constitution of 1824, which had authorized immigration. By the end of the year, all Mexican troops had been killed or expelled from Texas. Leading federalists in Mexico advocated a plan to attack Mexican troops in Matamoros, a major Mexican port. Members of the General Council, the interim Texas governing body, were enamored with the idea of a Matamoros Expedition. They hoped it would inspire other federalist states to revolt and keep the bored Texian troops from deserting the army. Most importantly, it would move the war zone outside Texas. The Council officially approved the plan on December 25, and on December 30 Frank W. Johnson, the commander of the volunteer army, and his aide James Grant took the bulk of the army and almost all of the supplies to Goliad to prepare for the expedition. Historian Stuart Reid posits that Grant was a British secret agent and that his efforts were an unofficial scheme to advance British interests in the region. Britain did not welcome the idea of an independent Texas, and the invasion of Matamoros was a way to tie Texas more tightly to Mexico. Determined to quash the rebellion, Santa Anna began assembling a large force to restore order. In late December, at Santa Anna's behest, the Mexican Congress passed the Tornel Decree, declaring that any foreigners fighting against Mexican troops "will be deemed pirates and dealt with as such, being citizens of no nation presently at war with the Republic and fighting under no recognized flag." In the early nineteenth century, captured pirates were executed immediately. The resolution thus gave the Mexican Army permission to take no prisoners in the war against the Texians. Santa Anna personally led the bulk of his troops inland to San Antonio de Béxar, and ordered General José de Urrea to lead 550 troops along the Atascocita Road toward Goliad. Urrea's efforts to quell the rebellion along the Texas Gulf Coast have become known as the Goliad Campaign.
1835 жылдың қазан айында Санта-Анна Мексиканың 1824 жылғы конституциясын жойды, федералистерді қуғынға түсірді және орталықтандырылған үкіметті орнатты. Бұл Мексиканың ішіндегі федералистерге бүлік көтеруге шақырды. Мексика армиясы ел ішіндегі көтерілістерді тез басып тастады, Оахака мен Закатекаста жасақтарды қатыгездікпен басып тастады. Мексиканың солтүстік-шығысындағы Коахуила-и-Техас штатында тәртіпсіздіктер жалғасты. АҚШ-пен шекаралас аймақ, Техас деп белгілі, негізінен ағылшын тілінде сөйлейтін қоныс аударушылармен (техастар) қоныстанған. Техасқа көшіп келгендер Мексиканың құлдыққа қатысты жаңа тыйымдарын орындаудан бас тартты және Санта-Аннаның құлдарын босатуға жасаған әрекеттерін өздерінің "мүліктерін ұрлауға" бағытталған "қарақшылық шабуылдары" деп сипаттады. Қазан айында техастар Техас революциясы деп белгілі болған қарулы көтеріліске шықты. Келесі айда техастар өздерін Коахуиладан тәуелсіз Мексика штатының бөлігі деп жариялады және құлдыққа рұқсат беретін, құлдықты тыйым салуға кез келген әрекетке тыйым салатын және 1824 жылғы Конституцияның иммиграцияны санкциялаған принциптерін қамтитын уақытша үкімет құрды. Жыл соңына қарай барлық мексикалық әскерлер Техастан өлтірілді немесе қуылды. Мексикадағы жетекші федералистер Матаморос қаласындағы мексикалық әскерлеріне шабуыл жасау жоспарын қолдады, бұл қала Мексиканың маңызды порты болып табылады. Жалпы кеңестің мүшелері, Техастың уақытша басқарушы органы, Матаморос экспедициясының идеясына қызығушылық танытты. Олар бұл басқа федералистік штаттарды көтеріліс жасауға және Техастың шаршаған әскерлерін дезертирлеуден тоқтатуға шабыттандырады деп үміттенеді. Ең бастысы, бұл соғыс аймағын Техастан шығарады. Кеңес 25 желтоқсанда жоспарды ресми мақұлдады, ал 30 желтоқсанда еріктілер армиясының қолбасшысы Фрэнк В. Джонсон және оның көмекшісі Джеймс Грант армияның көп бөлігін және барлық жабдықты экспедицияға дайындық үшін Голиадқа алып барды. Тарихшы Стюарт Рид Гранттың британдық құпия агенті болғанын және оның әрекеттері британдықтардың аймақтағы мүдделерін ілгерілетуге бағытталған ресми емес схема болғанын болжайды. Ұлыбритания тәуелсіз Техас идеясын қабылдаған жоқ, ал Матаморосқа шабуыл Техасты Мексикаға тығыз байланыстыратын тәсіл болды. Көтерілісті басуға бейімделген Санта-Анна тәртіпті қалпына келтіру үшін үлкен күш жинауға кірісті. Желтоқсанның соңында Санта-Аннаның өтініші бойынша Мексика Конгресі "Торнел" декретін қабылдады, онда Мексика әскерлеріне қарсы соғысатын кез келген шетелдіктер "қарақшылар деп есептеледі және солар ретінде қаралады, Республикамен қазіргі уақытта соғысып жатқан және танылған тудың астында соғыспайтын ұлттың азаматтары емес". XIX ғасырдың басында тұтқынға алынған қарақшылар дереу өлім жазасына кесілді. Осылайша, резолюция Мексика армиясына техастарға қарсы соғыста тұтқынға алмауға рұқсат берді. Санта-Анна жеке өзі әскерлерінің көп бөлігін San Antonio de Béxar қаласына жетеледі және генерал Хосе де Уреаға Атаскоцита жолымен Голиадқа қарай 550 әскерді басқаруды бұйырды. Уреаның Техас шығанағының жағалауындағы көтерілісті басуға жасаған күш-жігері Голиад кампаниясы ретінде белгілі болды.
infobox military conflict
|conflict =Battle of Agua Dulce
|partof =the Texas Revolution
|date =March 2, 1836 and federalists throughout the nation to revolt. The Mexican Army quickly put down revolts in the Mexican interior, including a brutal suppression of militias in Oaxaca and Zacatecas. Unrest continued in the northeastern Mexican state of Coahuila y Tejas. The area that bordered the United States, known as Texas, was populated primarily by English speaking settlers, known as Texians. The Texian immigrants refused to comply with Mexico's new bans on slavery, and described Santa Anna's attempts to free their slaves as "piratical attacks" to take their "property". In October, the Texians took up arms in what became known as the Texas Revolution. The following month, Texians declared themselves part of a Mexican state independent from Coahuila and created a provisional state government which permitted slavery, forbade any attempt to ban slavery, and included some principles of the Constitution of 1824, which had authorized immigration. By the end of the year, all Mexican troops had been killed or expelled from Texas. Leading federalists in Mexico advocated a plan to attack Mexican troops in Matamoros, a major Mexican port. Members of the General Council, the interim Texas governing body, were enamored with the idea of a Matamoros Expedition. They hoped it would inspire other federalist states to revolt and keep the bored Texian troops from deserting the army. Most importantly, it would move the war zone outside Texas. The Council officially approved the plan on December 25, and on December 30 Frank W. Johnson, the commander of the volunteer army, and his aide James Grant took the bulk of the army and almost all of the supplies to Goliad to prepare for the expedition. Historian Stuart Reid posits that Grant was a British secret agent and that his efforts were an unofficial scheme to advance British interests in the region. Britain did not welcome the idea of an independent Texas, and the invasion of Matamoros was a way to tie Texas more tightly to Mexico. Determined to quash the rebellion, Santa Anna began assembling a large force to restore order. In late December, at Santa Anna's behest, the Mexican Congress passed the Tornel Decree, declaring that any foreigners fighting against Mexican troops "will be deemed pirates and dealt with as such, being citizens of no nation presently at war with the Republic and fighting under no recognized flag." In the early nineteenth century, captured pirates were executed immediately. The resolution thus gave the Mexican Army permission to take no prisoners in the war against the Texians. Santa Anna personally led the bulk of his troops inland to San Antonio de Béxar, and ordered General José de Urrea to lead 550 troops along the Atascocita Road toward Goliad. Urrea's efforts to quell the rebellion along the Texas Gulf Coast have become known as the Goliad Campaign.
Кіріспе
Техастың уақытша үкіметі Сэм Хьюстонды Техастағы жаңа тұрақты армияның қолбасшысы етіп тағайындады, бірақ Джонсонға бағынышты еріктілерге билік берілмеді. Уақытша губернатор Генри Смит Матаморос экспедициясына қарсы шығып, Хьюстонға оны таратудың жолын табуды бұйырды. Хьюстон еріктілерге жасаған құмарлы сөзінде көптеген адамдарды міндеттерін жалғастырудан қайтарды. Көптегені әскерден кетіп, ал басқалары Хьюстонның екінші қолбасшысы Джеймс Фанниннің басқаруымен Голиадтағы Президио Ла-Баияда орналасқан әскерге қосылды. 1836 жылдың қаңтар айының соңына қарай Джонсон мен Грантпен бар болғаны 70 адам қалды. Бұл еріктілердің көпшілігі Техасқа соғыс басталғаннан кейін келген американдықтар мен еуропалықтар еді. Уреа 31 қаңтарда Матаморосқа жетті. Өзінің федералист екенін көрсеткен ол, аймақтағы басқа федералистерді техастықтардың басты мақсаты – бөлінушілдік екеніне және Матамороста федералистердің көтерілісін қозғаудың мақсаты тек назарды аудару екеніне көндірді. Осы уақытта мексикалық қос агенттер Джонсон мен Грантке Матаморосты оңай басып алуға болатынын сендіріп тұрды. 18 ақпанда Уреаның әскері Техас шегіне өтті. Мексика армиясы жақындап келе жатқаны туралы қауесеттерді естігеніне қарамастан, Грант пен Джонсон өз әскерін Нюес өзенінен оңтүстікке қарай, Тамаулипас штатының аумағына, жылқы сатып алу, ұрлау немесе басқа жолмен жинау үшін жіберді. 21 ақпанда Джонсон мен шағын топ шамамен 100 жылқыны Техасқа қайта бастады. Ал қалғандары Грантпен бірге қалды, көбірек жылқы іздеу үшін деген сылтаумен. Бірақ шындығында ол Матаморос маңындағы одақтастарымен кездесіп, федералистер әлі де мексика армиясына қарсы көтерілуге дайын ба екенін анықтауға тырысты. Мексика әскері 26 ақпанның таңында Сан-Патрисиоға келді. Он бес минуттық шайқастан кейін Джонсонның әскері жеңілді; Джонсонды қоса алғанда, алты техастық қашып үлкерді, ал қалғандары өлтірілді немесе тұтқынға алынды. Уреа Голиадқа жорыққа шығар алдында күш жинап тұрғанда, оның алғы шебі Грант пен қалған техастықтарды іздеді. Джонсонның тағдырынан хабарсыз, 27 ақпанда Грант пен оның тобы солтүстікке қарай Сан-Патрисиоға қарай жорық бастады, ол сатып алған бірнеше жүз жылқыны айдап әкелді. Олар 1 наурызда Сан-Фернандо арығының бойында орналасты. Жергілікті шаруалар оларды құшақтап қарсы алды, бірақ сол түні Гранттың орналасқан жері мен жоспарлары туралы хабарды Уреаға жеткізді.
Шайқас
Мексикалық әскерлер түнде Агуа-Дулсе өзеніндегі белгілі өткелге, Эль-Пуэрто-де-лос-Куатес-де-Агуа-Дулсеге қарай жорық жасады. Сан-Патрисиодан оңтүстікке қарай шамамен 42 шақырым жерде және қазіргі Кингсвиллдің солтүстігінде мексикалық сарбаздар екі тоғайда жасырынып, қорғанысқа орналасты. Уреяның құрамында 80 драгун бар, шамамен 150 сарбазы болды. Грант, Бенавидес және Рубен Браун тексастықтардың бас бөлігінен 1 шақырымдай алға шығып, мексикалық сарбаздардың ізіне таппады. Сағат 10-нан 11-ге дейін, тексастықтардың көп бөлігі тоғайға жеткенде, мексикалық атты әскер шабуылға көшті. Қашып кетуге тырысқандарды драгундар қуып желіп, аттарынан құлатты. Грант, Бенавидес және Браун қалған тексастықтарға қосылу үшін кері қайтты. Шайқасқа араласқанда Браун, мылтығын қайта зарядтау үшін немесе аты өлгендіктен аттан түсті. Жағдайдың нашарлап бара жатқанын сезген Грант Браунды басқа атқа мінгізіп, Бенавидеспен бірге қашуға бел буды. Мексикалық атты әскер оларды тоқтатуға тырысты; Грант бір офицерді атып өлтірді, ал ол және Бенавидес офицердің атын басып өтті. Осы сәтте мал басы қашқандықтан, мексикалық атты әскер шетке итерілді. Үш тексастық аттардың ізімен жүрді. Мексикалық сарбаздар дереу қуалауға кірісті. Үш тексастық қашып, мексикалық драгундарды тоқтату үшін ара-арасында тапаншадан атып, қарсылық көрсетті. Мексикалық сарбаздар берілген жағдайда өмірлері сақталатынын айқайлады, бірақ тексастықтардың ешқайсысы оларға сенбеді. Бенавидестің аты ең жақсы болды, сондықтан Грант оған Голиадқа жақын орналасқан мексикалық армия туралы Фаннинге ескерту беру үшін алға баруды бұйырды. Грант пен Браун қоршауға алынып, тоқтауға мәжбүр болды. Грант Браунның қолына найзамен шабуыл жасаған мексикалық сарбазды өлтірді. Содан кейін оннан он екіге дейін мексикалық сарбаз Грантты қоршап алды, ол көп рет жараланып қайтыс болды. Браун бос тапаншасын мексикалық офицерге лақтырып, Грант атып өлтірген сарбаздың найзасын алып, өзін қорғау үшін пайдаланды.
Салдары
Үрея 42 техас азаматының қаза болғанын хабарласа да, 20 ғасырдың басындағы тарихшылар көбінесе 12 техас азаматының қаза тапқанын жазады. Техас революциясына техано халқының қатысуы 1970 жылға дейін оқулықтарда көрсетілмеген, сондықтан тарихшылар Бенавидес басқаруымен теханоларды есепке алмаған болуы мүмкін. Алты техас азаматы тұтқынға алынды. Торнел жарлығына қарамастан, Үрея басылғандарды кешіріп, Матаморос түрмесіне жіберді. Ақпараттарға сәйкес, Үреяның әскерінің бірінің сүйіктісі Франсита Алавестің араласуынан кейін ол кешірім жасады. Алты техас азаматы қашып кетті. Олардың бесеуі Голиадтағы Фаннин гарнизонына қосылып, кейін Голиад қырғынында қаза тапты. Мексикалық әскердің жоғалтулары туралы ешқандай мәлімет табылмады, бірақ кем дегенде бір мексикалық сарбаздың қаза болғаны болжануда. Шайқас аяқталғаннан кейін мексикалық әскерлер техастықтар бағып жүрген жылқыларды жинап алып, өздеріне қаратып алды. Бұл шайқас Матаморос экспедициясының соңына белгі берді. Оқиға Техастың тәуелсіздік жариялаған күніне сәйкес келгенімен, Грант пен оның әскерлері Техас Республикасы үшін күресіп жатқанын білмеді. Тарихшы Стивен Хардиннің сөзіне қарағанда, бұл шайқас техастықтардың ашық далада тиімді шайқаса алмайтынын көрсетті. Үреяның жақын арада келуі Фаннинге үлкен алаңдаушылық тудырды, ол Санта Аннаның әскерін Сан-Антонио де Бексардан Голиадқа қарай бастап, Фаннин мен оның әскерін Мексика армиясының екі тармағының арасында қоршап алады деп қорқады. Фаннин губернатор міндетін атқарушы Джеймс Робинсонға: «Мен өз әскери қабілетімді басқалардан жақсы білемін, және егер мен әскерге басшылық етуге лайықты болсам, оны әлі анықтаған жоқпын» деп жазды. Техас үкіметі Фаннинге Голиадтағы бекіністі басқаруды тапсырып, кері шегінуге немесе қарсы тұруға болатынын анықтауды бұйырды. Фаннин шешім қабылдауды кейінге қалдырып, ақыры 19 наурызда Голиадтан кетуге бел буды. Үреяның әскерлері Фанниннің әскерін ашық далада қоршап алды. Техастықтар Колето шайқасынан кейін басылып, көпшілігі, полковник Фаннин де бар, бір аптадан кейін Голиад қырғынында қаза тапты.