Кіріспе

"Тэпестри" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалының алтыншы маусымындағы 15-ші, барлығы 141-ші бөлім. Алғаш рет 1993 жылдың 15 ақпанында телеарналар арқылы көрсетілді. Эпизодтың авторы Рональд Д. Мур, бірақ сюжеттің негізі сценарий тобының бірлескен жұмысының нәтижесі болды. "Тэпестри" фильмін Лес Ландау режиссерлік етті, ал атауын атқарушы продюсер Майкл Пиллер ұсынды. Оқиға 24-ші ғасырда өтеді, сериал Федерацияның "Энтерпрайз D" жұлдыз кемесінің Жұлдыздық флоты экипажының шытырман оқиғаларын баяндайды. Бұл эпизодта Q (Джон де Ланси) қаза болған деп есептелген капитан Жан-Люк Пикардқа (Патрик Стюарт) жастығындағы өте маңызды оқиғаға оралып, оны қайта басынан кешіруге мүмкіндік береді, бірақ ол кейін одан өкінеді. Пикард өткенді өзгертеді, алайда қазіргі уақытқа оралғаннан кейін, оқиға оның қазіргі бейнесін қалыптастырғанын түсінеді. Ол тағы да өткенге оралып, оқиғаны бастапқы қалпына келтіреді. Пикард оянғанда, осы оқиғалар орын алды ма, әлде жарақатынан туған түс пе екеніне көз жеткізе алмайды.

Сюжет

Дипломатиялық миссия барысында капитан Пикард ауыр жарақат алып, дереу ауруханаға жеткізіледі. Доктор Крашер оны қайта тірілту үшін тырыса жұмыс істегенде, Пикард өзін ерекше бір әлемде табады, онда оны құдай сияқты шетелдік Q қарсы алады. Q Пикардқа ол қайтыс болғанын тікелей айтады, оның жасанды жүрегін террористтің қаруы жойғанын түсіндіреді. Пикард жас офицер кезінде бардағы төбелес кезінде пышақтан жарақаттанғанда өзінің алғашқы жүрегінен айырылған, және осы оқиғаға өкінеді. Пикард егер сол сәтке орала алса, әрекеттерді басқаша жасар еді десе, Q Пикардты курсанттар мен достары Кори Цвеллер мен Марта Батанидеспен бірге өткенге қайтарады. Олар Пикардтың мінез-құлқының өзгеруін байқайды; енді ол бейкүнәлікке бой алдырмайды. Наусикалық Звелерді бардағы ойында алдағаннан кейін, ол келесі кездесуде жеңіске жетпеу үшін ойынды бұрмалауды жоспарлайды. Пикард оны бұл ойдан айнытады, бірақ Наусикалықтар Звелерді тағы бір ойынға итермелеуге тырысады, оған Пикард тосқауал қояды. Звелер Наусикалықтарға шабуыл жасауға итермеленгенде, Пикард оны тоқтатады, трагедияны болдырмайды, бірақ досын ұятқа қалдырады. Звелер мен қалғандары оны ашумен тастап кетеді. Q Пикардты қазіргі уақыттағы "Энтерпрайзге" қайтарады. Капитандық лауазымда емес, Пикард енді қарапайым ғылыми офицер, ешқандай көзге көрінбейтін мансапқа ие. Пикард командир Райкер мен кеңесші Троймен кеңеседі, олар оның тәуекелге қарсы тұруының нәтижесінде ешқашан ерекшеленбегенін түсіндіреді. Пикард Q-мен бетпе-бет келеді, ол Наусикалықпен болған төбелес өлімге жақын болғанын, бірақ соның арқасында оған өмірдің қымбаттығын сезіндіргенін айтады. Ол өмірді қауіпсіздікке құрбан етуге болмайтынын түсінді. Пикард өзінің өткен қателіктерін жасыру және елемеу әрекеттерінің нәтижесінде өзінің бір бөлігінен айырылғанын түсінеді. Пикард "Энтерпрайз" кемесінің капитаны ретінде өлуге, ешкім ретінде өмір сүруден әлдеқайда артық екенін жариялайды. Q оны бардағы төбелес кезіне қайтарады, оқиғалар бастапқыда болғандай дамиды, Пикард жүрегіне пышақтан жарақаттанады, еденге құлағанда күледі. Пикард ауруханада оянады, ол қайтадан "Энтерпрайздың" капитаны. Пикард жазылғанда, өткенге жасаған саяхаты Q-ның иллюзиясы ма, әлде жай ғана арман ба деп ойлайды. Қай жағдайда болса да, ол осы оқиғадан алған түсінігі үшін шүкіршілік етеді.

Жазу

Бұл Рональд Д. Мурдың Q-ға негізделген эпизодты жазған алғашқы реті болды, ол Пикардқа өлімге жақын тәжірибе сыйлау идеясына қуанды және Q капитанға Құдай сияқты көрінуін қалады. Оның "Тэпестри" жоспары Чарльз Диккенстің 1843 жылғы "Рождестволық ән" повесіне ұқсас бағытты ұстанған, бірақ Диккенстің әңгімесіндегі үш рухтағыдай рөлді Q ойнауын көздеген. Мур оқиғаның үш кезеңін жоспарлады: бірінде Пикардқа шабуыл жасалып, жасанды жүрек қажет болады, екіншісінде Пикард бала кезінде, үшіншісі USS Stargazer кемесіне қатысты болады. Ол бұл идеяны атқарушы продюсер Майкл Пиллерге ұсынды, бірақ ол идеяға ынталы болмады. Бұл мақұлдамау және қосымша декорациялардың қажеттілігінен туындаған түсіру шығындары эпизодты қысқартуға әкелді. Мур идеяны жазушылар тобының басқа мүшелерімен талқылады; олар Пикардқа жасанды жүрек қажет болған жағдайға назар аударды. Бұл жағдай бұрын "Самаритян тұзағы" және "Соңғы миссия" эпизодтарында айтылған болатын. Олар Пикардты капитан Джеймс Т. Киркпен салыстырып, оларды даму тұрғысынан қарама-қарсы деп сипаттады. Олар Пикардтың Жұлдыздық флот академиясындағы кезінде жабайы бала болғанын, кейіннен одан да жауапкершілігі арта түскенін көрді. Кирк үшін керісінше, академияда оны "кітап құмартуы" деп сипаттаған, ал жұлдыз кемесіне тағайындалғаннан кейін ғана "ессіз" болған. Олар Пикардтың "Самаритян тұзағында" пышақталғанда күлгенін растау жолын іздеді. Сюжет редакторы Рене Эшеваррия: "Біз бәріміз бұл оқиғаға дұрыс сюжет таңдағанымызды ойладық және оны байланыстыру, менің ойымша, бұл ең жақсы жұмыстарымыздың бірі" деді. Мур эпизодты бастапқы идеяға сүйене отырып "A Q Carol" деп атады.

Жазушылар "ақ бөлме" идеясының бастауын еске түсіре алмады, және эпизод эфирге шыққаннан кейін ғана Джеймс Муринг жазушылар тобымен байланысқа шықты. Ол осыған ұқсас идеяны қамтитын жеке сценарий ұсынған. Продюсер Джери Тейлор ұқсастықтың кездейсоқ екенін мойындады, және ол мен Мур Мурингпен сөйлескеннен кейін мәселе шешілді. Мурингке төлем жасалды, және оның эпизодқа қосқан үлесі жазушылар тобы тарапынан мойындалды. Түсірілімге дейін сценарийге бірнеше өзгерістер енгізілді, соның ішінде Эдвард Джелликоның Пикардтың балама болашағындағы Энтерпрайз капитаны рөлінен алынуы және Пикардты пышақтаудың "Бірінші міндетте" Бутби сипаттағандай оның өміріндегі маңызды оқиға емес екендігін нақтылау. Ол 1992/93 жылғы телесериалда екі рет кейіпкер ретінде пайда болды, маусымның басында "True Q" эпизодында және "Star Trek: Deep Space Nine" эпизодында "Q Less". Эпизодта Клинт Кармайкл басты рөлде ойнаған Наусикалықтар алғаш рет экранда пайда болды. Эпизодты қажетті ұзындыққа дейін қысқарту үшін кейбір көріністер кесілді. Бұл Пикардпен болған қарым-қатынасынан кейін таңертең болатын Батанидтің бір беттік монологын қамтыды. Атара Стайнның "Байрондық батыр кинода, көркем әдебиетте және теледидарда" кітабында автор "Тэпестриді" Q-ның әдеттегі шайтандық ұстанымынан ауытқуы және оның орнына Пикардтың қорғаушы періштесі рөлін алуы ретінде сипаттайды. Штайн сонымен қатар, шетелдіктердің Энтерпрайз экипажының жеке өміріне әсерін арттыра бастағанын айтады, бұл жолды Q "Жасыру және Q" эпизодында бастады.

Рейтингтер

"Tapestry" алғаш рет 1993 жылдың 15 ақпанында телеарналар арқылы таратылды. Ол Нильсен рейтингісі бойынша 13,8 пайыз көрсеткішті иеленді, бұл оны эфир уақытында үшінші орынға қойды. Бұл алтыншы маусымдағы эпизодтардың екінші ең жоғары рейтингі еді, "Time's Arrow" сериалының екінші бөлімімен бірдей деңгейде. Сол маусымда "Tapestry"-ден екі апта бұрын көрсетілген "Aquiel" эпизоды одан да жоғары Нильсен рейтингін алды.

Экипаж және жанкүйерлер қабылдау

Көптеген қызметкерлер "Тэпестри" фильмін ұнатып жүрсе де, Пиллер бұл фильмнің сюжеті тым таныс екенін, ал 1946 жылғы "Жан керемет" фильмінің қайталауы сияқты көрінетініне алаңдады. Ол кейбір сахналардың "әлде де көп сөзді" екенін айтты, ал Мур "Тэпестриді" "мен жазған ең жақсы туындылардың бірі және TNG-нің ең жақсы эпизодтарының бірі" деп сипаттады. Кейбір жанкүйерлер эпизод зорлық-зомбылықты мақұлдайды және "Жұлдызды жол" принциптеріне қайшы келеді деп шағымданып жазды. Джери Тейлор эпизодты зорлық-зомбылық ретінде қарастыруға болатынын мойындады, бірақ оның айтуынша, өндіріс кезінде ешкім мұндай ойға келмеген. Егер "Тэпестри" зорлық-зомбылықты қолдайтын болып көрінсе, оны түзетуге тырысқан болар едік деді ол. Tor.com сайтындағы шолуда Кит Декандидо бұл эпизодты "Жан керемет" фильмімен салыстырып, оны сериалдың "ең жақсы сәттерінің" бірі деп атады. Марк Кларк өзінің "Жұлдызды жол сұрақтары 2.0" кітабында Стюарттың ойынын "көркем әрі терең" және "жан іздеуге толы" деп сипаттады. Кларк бұл эпизод Пикард үшін "Екі әлемнің ең жақсысы", "Ішкі жарық" және "Бұйрық тізбегі" оқиғаларымен бірдей маңызды екенін айтты. Оның сөзіне göre, "Тэпестри" эпизоды Пикардтың жан дүниесін зерттейді. Entertainment Weekly журналының тізімінде төртінші орынға, Charlie Jane Anders-тің io9 тізімінде 22-ші орынға (барлық франшизаның ең жақсы 100 эпизодының ішінде), ал James Hunt-тың Den of Geek сайтында уақыт саяхаты туралы эпизодтардың арасында жетінші орынға ие болды. Witney Seibold CraveOnline сайтында "Тэпестриді" "Келесі буынның" ең жақсы эпизоды деп атап, оны "философиялық эпизодтардың бірі" деп сипаттады. 2016 жылы Radio Times Пикардтың оянып, төсегінде Q-ны көретін көрінісін "Жұлдызды жолдағы" ең ұлы 41-ші көрініс деп бағалады. 2014 жылы Gizmodo "Тэпестриді" сол кезде түсірілген 700-ден астам эпизодтың ішінде "Жұлдызды жолдың" 22-ші ең жақсы эпизоды деп атады. 2016 жылы IGN "Тэпестриді" барлық "Жұлдызды жол" сериалдарының арасында 18-ші ең жақсы эпизод деп таныды. 2016 жылы The Hollywood Reporter "Тэпестриді" "Жұлдызды жол" телесериалының 16-шы ең жақсы эпизоды деп бағалады. Geek.com "Лейтенант Пикардтың" бейнесін "Жұлдызды жолдағы" ең ұлы сәттердің бірі деп атады. 2018 жылы Entertainment Weekly "Тэпестриді" Жан-Люк Пикардтың ең жақсы он сәтінің бірі деп таныды. 2019 жылдың мамыр айында The Hollywood Reporter "Тэпестриді" "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалдарының ең жақсы жиырма бес эпизодының қатарына енгізді. 2017 жылы Nerdist "Тэпестриді" "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалдарының жетінші үздік эпизоды деп атады. 2017 жылы SyFy осы эпизодта көрсетілген Наусикандарды "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалдарының ең ерекше ғарышкерлерінің бірі деп бағалады. 2017 жылы Den of Geek бұл эпизодты "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалдарының ең жақсы жиырма бес "көруге тиіс" эпизодтарының бірі деп атады. 2018 жылы CBR "Тэпестриді" барлық "Жұлдызды жол" эпизодтарының арасындағы ең жақсы жетінші уақыт саяхаты эпизоды деп таныды. 2019 жылы Screen Rant "Тэпестриді" "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалдарының тоғызыншы үздік эпизоды деп атады. 2020 жылы IGN және Vulture "Тэпестриді" "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалдарының "Жұлдызды жол: Пикард" сериалдарын көру алдында көруге тиіс эпизодтарының тізіміне енгізді. 2021 жылы Tom's Guide бұл эпизодты Q кейіпкері үшін үшінші ең жақсы эпизод деп атап, оны 1946 жылғы "Жан керемет" фильмімен салыстырды.

Үйге арналған медиа және осыған байланысты басылымдар

"Tapestry" 2003 жылы Ұлыбританияда "Birthright" фильмінің бірінші бөлігімен бірге екі эпизодтық VHS таспасында жарық көрді. "Tapestry" АҚШ-та алғаш рет үйде 1996 жылдың 18 маусымында "Жұлдызды жол: Келесі буын: Q континуумы" атты VHS жинағында шықты. Кейін 1998 жылдың 4 тамызында жеке шығарылым болды. Paramount АҚШ-та VHS форматында "Жұлдызды жол" эпизодтарының жеке шығарылуын қасақана кейінге шегерді, осылайша синдикациялық серия толық көрсетілу мүмкіндігіне ие болды. "Tapestry" эпизодының "The Q Continuum" жинағына эпизодтың жеке шығарылымынан бұрын қосылуы, жинақты сатып алуға ынталандыру мақсатында жасалды. Эпизод 2002 жылдың 3 желтоқсанында АҚШ-та "Жұлдызды жол: Келесі буын" телесериалының алтыншы маусымдық DVD жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Одан кейін эпизодтар жинағының бір бөлігі ретінде DVD форматында бірнеше рет шықты. Олардың ішінде 2004 жылдың 3 тамызында АҚШ-та шыққан The Jean Luc Picard Collection, сондай-ақ 2006 жылдың 6 маусымында АҚШ-та, ал сол жылдың 4 қыркүйегінде Ұлыбританияда шыққан Star Trek: Q Fan Collective жинақтары бар. Тағы бір DVD шығарылымы 2009 жылдың 17 қарашасында АҚШ-та The Best of Star Trek: The Next Generation – Volume 2 жинағының құрамында жарық көрді. Соңғы шығарылым 2014 жылдың 24 маусымында Blu-ray дискісінде болды; бұл эпизодқа алғаш рет аудио түсіндірмелер қосылды. "Tapestry" негізінде Капитан Пикардтың фигурасы Playmates Toys компаниясы 1996 жылы шығарды, бұл 1,701 данадан тұратын шектеулі серия болды.