Кіріспе

Украиндық романшы Валерий Петрович Пидмогильный (украинше: Валер'ян Петрович Підмогильний; 2 ақпан 1901 – 3 қараша 1937) – украиндық модернист, ең белгілі "Місто" романымен танымал. Ол көптеген украин жазушылары сияқты 1920-ші жылдардағы Украинада өркендеген, бірақ 1930-шы жылдары НКВД терроризмге қатысты жасалған жалған айыптаулармен тұтқынға алды. 1937 жылы Ұлы тазалау кезінде Сандармохта атылды. Ол – Атаулы қайта өрлеудің көрнекті өкілдерінің бірі.

Өмірбаян

Пидмогильный Екатеринослав губерниясында (қазіргі Днепропетровск облысы, Украина) дүниеге келген. Оның әкесі ірі жер иесінің басқарушысы болған. Бала кезінде француз тілін үйреніп, оны жетілдіре берді, нәтижесінде француз әдебиетін, әсіресе Анатоль Франс пен Ги де Мопассанның шығармаларын украин тіліне аударуда маңызды рөл атқарды. Оның ерте өмірі туралы мәліметтер аз, бірақ ол Кеңес революциясынан кейін құрылған, қысқа ғұмырлы тәуелсіз Украинаның әскери қолбасшысы Саймон Петлюраны қолдаған болуы мүмкін деген жорамал бар. Киевте тұрған күні, 1923 жылы кейбір әңгімелерін жариялау қиындыққа тап болды, бірақ антисоветтік эмигранттық журнал «Nova Ukraina»-да оларды жариялауға мүмкіндік алды. Бұл оның сол кезеңнің көрнекті жазушыларының бірі болған Хвиловьи сияқты басқа украин жазушыларымен келіспеушіліктер тудырды. «Червоний шлях» журналында «ақталудан» кейін Пидмогильный келесі бірнеше жылда көптеген туындыларын жариялады. Ол сонымен қатар «Жыття і революція» журналымен байланысты «Ланка» әдеби тобының мүшесі болды. Ол прозалық шығармалар мен аудармалармен қатар бірнеше сын мақалаларын жариялады және Украинадағы фрейдистік сынның негізін қалаушылардың бірі саналады. 1927 жылы, 26 жасында Пидмогильный «Мисто» (Қала) романының жарық көргенімен танымал автор ретінде мойындылыққа ие болды, бұл роман сондай-ақ орыс тіліне аударылды. Украинада сталиндік репрессия күшейген сайын, Пидмогильныйдің туындыларын жариялау қиындықтары артты, әсіресе кеңестік жүйеге адалдығына қатысты сұрақтар туды. 1934 жылы ол тұтқындалды. Азаптауларға ұшыратып, мағынасыз жалтақтап мойындауға мәжбүр еткеннен кейін, ол Соловки лагеріне жіберілді және Карелиядағы Сандармохта атылды. Сталиннің қайтысынан кейін 1956 жылы Пидмогильный жартылай реабилитацияланды.

Қала

«Мисто» романы – қалалық ортаның зор күшпен әсер ететін көріністері мен иістеріне толы оқиғаға ие жас шалдың хикаясы. Бұл роман ағылшын тіліне аударылған.

Кішкене драмалық әсер

"Невеличка драма" романы, бастапқыда тек бөлім-бөлім жарияланған, бір әйелдің махаббаты үшін күресетін бірнеше ер адамның мінездерін көрсетеді. Оның ең басты жанкүйерлерінің бірі ғалым, ал романның негізгі тақырыбы – ақыл-ойына негізделген ғылым мен адамның сезімдік өмірі арасындағы қақтығыс. Ол ағылшын тіліне аударылған.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

"Біраз драмалық әсер", Джордж С.Н. Лакиж және Моира Лакиж аударған. Украина академиялық баспасы (Кітапханалар шексіз). Литлтон, Колорадо, 1972, "Ваня" / М.Т. Украина зерттеулері журналы. 10.2 (Қыс, 1985): 49–51, Торонто. Максим Тарновский аударған. "Емханада". "Дауыл алдында: 1920-жылдардағы совет украиналық көркем әдебиеті". Юрий Ткач аударған, Джордж С.Н. Лакиж редакциялаған. Энн Арбор: Ардис, 1986, "Хайдамақ", "Әскери ұшқыш" және "Үшінші революция". "Қақтығыс және хаос: 1905–1933 жылдардағы украин ер авторлары". Пол Чипивник редакциялаған. Тілдік фонарлар, Торонто, 2010. "Қала", Максим Тарновский аударған, кіріспесімен. Гарвард университеті баспасы, Гарвард украин әдебиеті кітапханасы, 2024, .