Кіріспе

Эбони Уайт – Уилл Эйснер жасаған 1940-шы жылдардағы "Рух" газет комикс-сериясының ойдан шығарылған кейіпкері. Ол алғаш рет 1940 жылдың 2 маусымында "Рух" комиксінің тұңғыш санында пайда болды және "Рухтың" он екі жылдық тарихының алғашқы тоғыз жылындағы үш маңызды кейіпкердің бірі болды, 1949 жылдың соңында рөлі азайтылғанға дейін. Ол – бас кейіпкер Денни Колттың қара түсті серігі. Оның жасы нақты айтылмаған: көбінесе тоғыз жыл бойы ол он екі шамасындағы епті бала ретінде бейнеленген, бірақ комикстің басында ол такси жүргізетін ересек адам болып көрінеді. Ол жиі "Рухты" қиын жағдайлардан шығаруға көмектеседі.

Растық коннотациялар

Бұл кейіпкер 20 ғасырдағы АҚШ мәдениетінің бағытындағы нәсілдік стереотиптердің мысалы ретінде жиі келтіріледі. Оның аты – нәсілдік ойын, ал кішкентай бойы мен асыра көрсетілген сыртқы келбеті – үлкен ақ көздері мен қалың қызғылт еріндері – сол дәуірдегі афроамерикандықтарды қаралаудың қалыпты бейнесі еді. Ол әдетте бір жарым метрден төмен болып бейнеленеді және стереотиптік пиканьинеге ұқсайды. Батырдың адал серігі ретінде, кейбір сыншылар оны классикалық/жаман әйгілі Том аға стереотипімен салыстырды. Дегенмен, сюжетте бұл кейіпкер Рухтың ресми қамқоршысы/жұмыс серігі ретінде таныстырылады, олар Денни Колттың қабірінің астындағы Уайлдвуд зиратындағы үйлерінде бірге тұрады. Оның асыра көрсетілген, карикатуралық сыртқы келбеті мен сөйлеу ерекшеліктеріне қарамастан, Эбониге әріптестері әрқашан құрметпен қарастырады және ол сериал дамыған сайын комикалық рөлінен асып түседі. Кейіннен Эйснер басқа афроамерикандық кейіпкерлерді де енгізді, мысалы, сол кездегі медиа стереотиптеріне қарсы тұрған, ешқандай мәселе көтермейтін детектив Грейді. Кейінгі Эбони дәуіріндегі бірнеше эпизодтарда Рух пен Долан отбасы Эбонидің білімін демеушілік ететіні көрсетілген (олардың жақын қарым-қатынасы қылмыспен күресушінің қорғанушысынан комиссар мен басқа достарына келген хаттарды оқуы арқылы бейнеленеді). Эйснер сол кезде кейіпкерге қатысты мақтау және сын хаттарын алғанын айтты. 1966 жылы «New York Herald Tribune» газетінде жарияланған мақалада, оның бұрынғы кеңсе меңгерушісі, журналист Мэрилин Мерсер: «Эбони ешқашан афроамерикандық ұйымдардан сын естімеген (әсіресе, Эйснерді кейбіреулер оны пайдаланғаны үшін мақтаған), мүмкін, оның сөйлеу үлгісі ертедегі миньстрель-шоуға ұқсағанмен, ол басқа әдеби дәстүрден шыққан: ол Том Сойер мен Пенродтың қосындысы, Хорацио Алгер кейіпкеріне ұқсас, ал түсінің маңызы болмады» деді. «The Spirit» эпизодтары 1970-ші жылдардың ортасында «Warren Publishing» баспасында қайта басылғанда, Эбони Уайттың бейнесі туралы пікірталас туды, афроамерикандық оқырмандар оның бейнесінің қорлау сезімін тудыратыны туралы әртүрлі пікірлер білдірді, сонымен қатар редакторлар мен басқа оқырмандар да өз пікірлерін жеткізді. Кейіннен Эйснер Эбони Уайт ролін сомдағаны туралы аралас сезімдерін білдірді. Ол сол кезде нәсілдік стереотипті пайдаланғанын мойындады, бірақ одан кешірім сұрамады, «сол кездегі әзілдер қоғамда нашар тіл мен физикалық ерекшеліктерге негізделген» деді. «Фагин – еврей» атты графикалық романы туралы сөйлегенде, Эйснер Чарльз Диккенстің «Фагин» кейіпкеріне нәсілдік стереотиптерді қолданғанын (Эйснер сынға алған) және өзінің Эбони Уайтты бейнелеуі арасындағы параллельдікті мойындады, бірақ өзінің жұмысы стереотипті «күшейтпегенін» мәлімдеді.

Жақсы қасиеттері мен мінез-құлқы

Сыртынан қарағанда, Эбони Рухтың ісінде өте жақсы өнер көрсетті. Эбонидің жамандықты зорлықсыз қолға түсіріп, Рухтың өзі байқамаған ұсақ-түйек дәлелдерді табатын жағдайлар көп болды. Он екі жастағы бала сияқты көрінсе де, Эбони көлік жүргізе алады және кейде такси жүргізушісі болып жұмыс істейді; оның мамандығы оған Орталық қала туралы толық білім берді. Көптеген оқиғаларда Эбони ғылым саласындағы білімі жоғары екенін көрсетті; мысалы, бір эпизодта ол қарапайым шам ұясы мен электр дабылын пайдаланып Морзе кодының бергішін құрастырды. Эбони мен Рух арасындағы әке-бала қарым-қатынасы комикстің басында-ақ қалыптасады және Эбонидің соңғы пайда болуына дейін сақталады. Рух, Комиссар Долан, Эллен Долан және Орталық қала полициясы Эбониді оның далалық зерттеудегі шеберлігі мен адамның психологиясын сезіну қабілеті үшін құрметтейді. Эллен мен полиция Эбониді Рухтың қамқорлығындағыдай, өздерінің де қамқорлығындағы бала ретінде қарастырады, оған жылы қарым-қатынаспен қамқорлық жасайды және қылмысты ашуға атсалысқаны үшін риза болады.

Көріністер

Эбони (шебер такси жүргізушісі ретінде) алғаш рет 1940 жылғы 2 маусымда жексенбіде жарық көрген «Рух» бөлімінде пайда болды және Register және Tribune Syndicate газеттерінің жексенбілік басылымдарында таратылды. Ол комикстің тұрақты бөлігіне айналып, Комиссар Эустас П. Доланмен бірге «Рухтың» маңызды кейіпкерлерінің бірі болды, Айснер 1949 жылдың соңында оны сюжеттен шығарып, оның орнына ақшаш, сары шашты, бірақ одан әлдеқайда қабілетсіз Сэммиді қойғанға дейін. Эбонидің «Рух» оқиғасындағы соңғы «басты рөлі» (әдетте, оқиғаның өзі емес, оның басты назарында болған, көбінесе комик түрлендірумен ұсынылған жартылай тұрақты оқиға) 1949 жылғы 29 мамырда жексенбіде жарияланған «Жас доктор Эбони» болды. Сэмми алғаш рет 1949 жылғы 31 шілдеде жарық көрген «Бейсбол ойынында» пайда болды (Эбони қатыспаған Оңтүстік теңіздегі алты бөлімді сюжеттік желінің бір бөлігі ретінде). Сэмми «Рухпен» бірге Централ-Ситиге оралады (және Эбони, Комиссар Долан және Эллен Долан оны актерлік құрамға қабылдады) «Қайта оралу» 1949 жылғы 14 тамызда жексенбіде жарық көрді. Эбони келесі екі аптада екі сөзсіз бір кадрлық эпизодта пайда болды, 1949 жылғы 21 тамызда «Үміткер» және 1949 жылғы 28 тамызда «Ақ бұлт» басылымдарында. Ол соңғы рет 1949 жылғы 18 қыркүйекте жарық көрген «Жанжалды махаббат» (Самидің жеке өміріне арналған, Эбонидің бұрынғы романтикалық оқиғаларына ұқсас юмористик оқиға) бес кадрында пайда болды. Осыдан кейін (1949 жылғы 6 қарашада жексенбіде жарық көрген «Ішкі дауыс» бетінде оның есімі соңғы рет аталғаннан басқа) Айснер Эбониді «Рух» бөлімінен толығымен алып тастады (ешқандай жарнамасыз немесе түсіндірмесіз) және Сэмми комикстің соңғы үш жылында «Рухтың» көмекшісі ретінде жұмыс істеді, «Рух» бөлімі 1952 жылдың қазанында аяқталғанға дейін.

Қазіргі

DC Comics-тің 2007 жылы басталған "Spirit" комикс кітаптар сериясында Уайт заңсыз такси жүргізуші он төрт жасар көше баласы ретінде бейнеленген. Алғашқы көріністердің бірінде сценарий оның тарихи нәсілшіл бейнесіне сынды түрде сілтеме жасайды, кейіпкер одан "Рухтың ауласында шаммен тұра ма?" деп сұрайды. Ол өзінің көшедегі тәжірибесі мен батыл мінезін Рухтың қызметіне пайдаланады. Оның шығу тегі енді Кольтпен байланысты, Уайт – Кольттың, оның өліміне ұласқан жерге жеткізген такси жүргізушісі. Кольттың өлімі туралы білгеннен кейін, өкінішпен толған Уайт, оның бұрынғы пікірлерінің қатал болғанын мойындады, оны өз қолын ластаудан қорқатын әуесқой детектив деп есептегенін және оған көбірек көмектесе алатынын айтты. Кольт, өлімінен қайта тірілгеннен кейін, Уайттан көмек сұрады. Жас жігіт қуана-қуана жаңа досына көмектесуге келісіп, оның қасында болды. Комиссар Долан кейіннен Уайттың заңсыз такси ісін біледі, бірақ оны тоқтатуға тырыспайды. Персонаж сонымен қатар Брайан Ацареллоның нео-нуар "Бірінші толқын" әлемінде де Рухтың серіктесі ретінде пайда болады. Мұнда Эбони жас жігіт емес, жасөспірім қыз ретінде бейнеленген. 2015 жылғы серияда Эбони Уайттың нағыз есімі – "Алойзиус", ол енді "Сэмми Стронк" (Эбонидің 1949 жылдың ортасындағы Рухтың серіктесінің мұрагері) және оның туысы Фрэнсис "Болдер" Уайт есімді жігітпен жұмыс істейтін жеке тергеуші.

Басқа медиада

Эбони 1987 жылғы "Рух" телефильмінде "Эуби" атты кейіпкер ретінде көрінеді, оны Бампер Робинсон сомдады. Онда ол Денни Колт оянғаннан кейін Рухтың серігі болатын жас кәсіпкер. Бұл кейіпкер Уилл Эйснердің комиксінің 2008 жылғы желтоқсандағы өте нашар қабылданған киноадаптациясында болмады.