Энди ван Дам: Компьютерлік графика мен гипермәтіннің пионері

Кіріспе

Голландия-Америкалық компьютер ғалымы Андриес "Энди" ван Дам (8 желтоқсан 1938 жылы туған) - Голландия-Америкалық профессор, компьютер ғылымы және Род-Айленд штатындағы Провиденс қаласындағы Браун университетінің зерттеу жөніндегі бұрынғы вице-президенті. Тед Нельсонмен бірге ол 1960 жылдардың соңында алғашқы гипермәтіндік жүйе, Гипермәтіндік өңдеу жүйесіне (HES) үлес қосты. Ол J. D. Foley, S. K. Feiner және John Hughes-пен бірге «Компьютерлік графика: Принциптер және тәжірибе» кітабының авторларының бірі. Сонымен қатар, ол ACM SIGGRAPH конференциясының алдағысын құрды. Ван Дам бірнеше техникалық кеңестер мен комиссияларда қызмет етеді. Ол Браун университетінде компьютер ғылымына кіріспе және компьютерлік графика курстарын оқытады. Ван Дам 1960 жылы Свартмор колледжінен инженерлік ғылымдар бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1963 және 1966 жылдары Пенсильвания университетінен магистр және доктор дәрежелерін алды.

Студенттер

Ван Дам студенттерге, басқа ғалымдарға және гипертекст пен компьютерлік графика саласындағы мамандарға тәлімгерлік жасады. Оның шәкірттерінің бірі Рэнди Пауш болды, ол қуық безінің қатерлі ісігінен көз жұмғаннан кейін бүкіл елге танымал болды. 2007 жылдың қыркүйек айында Пауш өткізген «Соңғы лекция» бір сағаттан астам сөйлегеннен кейін Ван Дам сөз сөйледі. Ол Пауштың батылдығы мен көшбасшылық қасиеттерін жоғары бағалап, оны үлгі алуға лайық тұлға деп атады. Пауш 2008 жылдың 25 шілдесінде дүние салды. Дана Бойд, Скотт Дрейвс, Дик Бултерман, Мередит Рингель Моррис, Роберт Седжвик, Скотт Сниббе, Энди Герцфельд және Стивен К. Файнер де Энди ван Дамның шәкірттері болды.

Жетістіктер

Бастапқыда қолданбалы математика профессоры болып тағайындалған ван Дам, Браун университетінде компьютерлік ғылым бағдарламасын қолданбалы математика және инженерия кафедраларының бірлескен жобасы ретінде құруға көмектесті. Бағдарлама толыққанды бөлімге дейін жеткенде, ван Дам 1979 жылдан 1985 жылға дейін оның алғашқы төрағасы болды. 1995 жылы ван Дам Томас Дж. Уотсонның кіші ұлы атындағы технология және білім беру университетінің профессоры, сондай-ақ компьютерлік ғылым профессоры болып тағайындалды. 1966 жылы Пенсильвания университетінде компьютерлік ғылым саласынан докторлық диссертациясын қорғаған екінші адам болды. Ван Дам, ең әйгілісі, 1960 жылдардың соңында Тед Нельсонмен бірлесіп бірінші гипертекст жүйесі HES-тің жасаушысы ретінде танымал. Ол және оның тікелей ізбасары FRESS арқылы гуманитарлық ғылымдар мен педагогикада гипертексті қолдануды ынталандырған алғашқы жақтастардың бірі болды. Гипертекст терминін сол кезде онымен бірге жұмыс істеген Тед Нельсон ойлап тапқан. Ван Дамның гипертекстке үздіксіз қызығушылығы қазіргі таңбалау және шолу технологиясының дамуына үлкен үлес қосты, ал оның бірнеше студенттері XML, XSLT және байланысты веб-стандарттарының қалыптасуына септігін тигізді. Ол сондай-ақ J. D. Foley, S. K. Feiner және J. F. Hughes еңбектерімен бірлесіп жазылған «Компьютерлік графика: Принциптер және тәжірибе» кітабының авторларының бірі ретінде белгілі. Бұл компьютерлік графика саласындағы танымал оқулық, оны көбінесе компьютерлік графиканың «Киелі кітабы» деп атайды. 1967 жылы ван Дам ACM SIGGRAPH-ты құрды, ол бүгінгі ACM SIGGRAPH-тың алдағысы болды. 1983 жылы ол гипертексттік ғалымдар үшін жұмыс станциясын жасаған IRIS-тің негізін қалаушылардың бірі болды. 1984 жылы IEEE-нің жүз жылдық медалін алды. Ван Дам «Компьютерлік графикаға кіріспе» курсын, сондай-ақ әр жылғы күзде бірінші курс студенттеріне арналған бір курс оқытады. Ол сонымен қатар Microsoft Research техникалық кеңесінде, Род-Айленд губернаторының ғылым және технология жөніндегі консультативтік кеңесінің (STAC) төрағасы және IEEE Джеймс Х. Муллиган кіші атындағы білім беру медалі комитетінің төрағасы болып қызмет етеді. 1994 жылы ол Компьютерлік машиналар қауымдастығының мүшесі болып сайланды, ал оның құрметіне Браун университетінде профессорлық лауазым құрылды. 2019 жылы ол ACM SIGGRAPH-тың бірінші танымал педагог сыйлығымен марапатталды. Браун ақпараттық технологиялар орталығы салынған кезде ван Дам оған душ пен қытай мейрамханасын қосуды талап етті. Душ салынды. «Ойыншықтар тарихы» фильміндегі Энди кейіпкері ван Дамның құрметіне аталған. Фильмнің көптеген режиссерлары ван Дамның компьютерлік графика саласындағы новаторлық еңбегіне құрмет көрсеткісі келді. Бұл оқиға Браун университетінің қабылдау турларында айтылады және «Ойыншықтар тарихы» фильмі туралы IMDb деректеріне енді. «Компьютерлік графика: Принциптер және тәжірибе» кітабы фильмдегі Эндидің кітап сөресінде көрінеді.

Originally appointed as a professor of applied mathematics, van Dam helped to found the computer science program at Brown as a joint project between the departments of applied mathematics and engineering. When the program was promoted to a full department, van Dam served as its first chair, from 1979 to 1985. In 1995 van Dam was appointed Thomas J. Watson, Jr. University Professor of Technology and Education as well as professor of computer science. At the University of Pennsylvania in 1966, he became the second person to receive a PhD in Computer Science. Van Dam is perhaps most known as the co designer, along with Ted Nelson, of the first hypertext system, HES, in the late 1960s. With it and its immediate successor, FRESS, he was an early proponent of the use of hypertext in the humanities and in pedagogy. The term hypertext was coined by Ted Nelson, who was working with him at the time. Van Dam's continued interest in hypertext was crucial to the development of modern markup and browsing technology, and several of his students were instrumental in the origin of XML, XSLT, and related Web standards. He is also known for co authoring Computer Graphics: Principles and Practice with J. D. Foley, S. K. Feiner, and J. F. Hughes. This popular textbook in computer graphics and is often called the "Bible" of computer graphics. In 1967, van Dam co founded ACM SICGRAPH, the precursor of today's ACM SIGGRAPH. In 1983 he was one of the founders of IRIS, which developed a hypertext scholar's workstation. In 1984, he received the IEEE Centennial Medal. Van Dam teaches an Introduction to Computer Graphics course, as well as one first year course every fall. He is also serving on the technical board of Microsoft Research, as chairman of the Rhode Island Governor's Science and Technology Advisory Council (STAC), and as chairman of the IEEE James H. Mulligan, Jr. Education Medal committee. In 1994 he was inducted as a Fellow of the Association for Computing Machinery, and a chaired professorship was recently endowed in his honor at Brown University. In 2019, he was awarded the inaugural ACM SIGGRAPH Distinguished Educator Award. When the Brown Center for Information Technology was built, van Dam demanded it include showers and a Chinese restaurant. The showers were built. The character of Andy in the film Toy Story is named after van Dam. The filmmakers, many of whom had van Dam as a professor, wanted to pay tribute to his pioneering work in computer graphics. This story is told during admissions tours at Brown University and has made it into the IMDb trivia for Toy Story. Computer Graphics: Principles and Practice appears on Andy's bookshelf in the film.

Құжаттық фильм

Андрис ван Дам: Гипертекст: Ағылшын тілі мен компьютерлік ғылым бойынша Браун университетіндегі білім беру эксперименті. Браун университеті, Провиденс, РИ, АҚШ, 1974 жыл, 15:16 минуттық фильм, Интернет архивінде толық фильм.