Швед сәулетшісі Петер фон Цельсингтің өмірі мен шығармалары
Peter Celsing
Питер фон Цельсинг – швед ағымдағы сәулетші, Сигурд Леверенцтің шәкірті. Марк шіркеуінің дизайнына үлкен үлес қосты, өмірбаяны мен еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед сәулетшісі Питер Элоф Герман Торстен Фолке фон Цельсинг (1920 жылғы 29 қаңтар – 1974 жылғы 16 наурыз) – швед модернистік сәулетші.
Swedish architect
Peter Elof Herman Torsten Folke von Celsing (29 January 1920 – 16 March 1974) was a Swedish modernist architect.
Ерте өмір және білім
Питер Элоф Герман Торстен Фолке фон Целсинг 1920 жылғы 29 қаңтарда Швецияның Стокгольм қаласында банк қызметкері Фолке фон Целсинг пен Маргаретаның (құрметті есімі Норстрём) ұлы және дипломат Ларс фон Целсингтің (1916–2009) інісі болып дүниеге келді. Ол Стокгольмдегі Корольдік технология институтының архитектура мектебінде және Швеция Корольдік өнер академиясында білім алды.
Peter Elof Herman Torsten Folke von Celsing was born on 29 January 1920 in Stockholm, Sweden, the son of bank executive Folke von Celsing and Margareta (née Norström), and brother of diplomat Lars von Celsing (1916–2009). He studied at the architectural school of the Royal Institute of Technology in Stockholm, and at the Royal Swedish Academy of Arts.
Мансап
Цельсинг белгілі швед сәулетшісі Сигурд Леверенцтің көмекшісі болды. Адам Карузоның айтуынша, Леверенцке Сент-Марк шіркеуінің (Маркускиркан) жобалау байқауында жеңіске жетуге Цельсинг көмектесті. Бұл ғимарат және кейіннен Санкт-Петри шіркеуі (Olaus Petri kyrka) қазір бруталистік сәулет өнерінің бастауы ретінде белгілі. Кейіннен ол Корольдік технология институтында сәулет өнері профессоры болды. Біраз уақыт Бейрутта жұмыс істегеннен кейін ол AB Stockholms Spårvägar архитектуралық кеңсесінің басшысы болды, Стокгольм трамвай және жергілікті темір жол басқармасы, және бірқатар қала маңындағы метро станцияларын жобалады. Ол сонымен қатар бірнеше шіркеулерді жобалады: Херланда (Гетеборг), Альмутна (Уппсала) және Стокгольмнің көп талданған модернистік маңы Веллингбиде. Цельсинг көбінесе бруталистік стильде жұмыс істеді, бірақ кейде оны ғимараттың құрылымын сырттан көрсететін үлкен шыны панельдермен және ағаштан жасалған ішкі бөлшектермен үйлестірді. Бұған ең танымал мысалдар – Стокгольмнің орталық бөлігіндегі Сергельс торгтағы Kulturhuset (Мәдениет үйі) (1966–1971), Швеция Банкінің іргелес штаб-пәтері (1969–1973) және Уппсала университетінің кітапханасының негізгі ғимараты Каролина Редививаға қосылған жаңа бөлігі (1953–1962). Уппсалада Цельсинг сонымен қатар Стокгольм ұлттық үйіне жаңа қанат жобалады (1961 жылы басталып, аяқталды), сондай-ақ Уппсала университетіндегі қазіргі Экономикум ғимаратын (1976 жылы аяқталды). Тағы бір ерекше ғимарат – 1968–1971 жылдар аралығында салынған Стокгольмдегі Швед кино институтының үйі – Филмхусет. Ол камераға ұқсатып жасалған, ал бетондық фасады фильмдердің тізбегін еске түсіреді. Бұл ғимарат Стокгольм қалалық мұражайының (Stadsmuseet Stockholm) ғимараттардың мәдени және тарихи құндылығы бойынша ең жоғары санаты – "көк код" деп тіркелген.
Celsing has been the assistant of the widely known Swedish architect Sigurd Lewerentz. According to Adam Caruso, it was Celsing that helped Lewerentz to win the design competition for the Church of St. Mark (Markuskyrkan). This building and the later St. Petri Church (Olaus Petri kyrka) are now known as a starting point of brutalist architecture. He later became a professor of architecture at the Royal Institute of Technology. After working for some time in Beirut, he became head of the architectural office of AB Stockholms Spårvägar, the Stockholm tram and local railway authority, and designed a number of suburban metro stations. He also designed several churches: in Härlanda (Gothenburg), Almtuna (Uppsala), and Vällingby, a much publicized modernist suburb of Stockholm. Celsing often worked in a brutalist style with large exposed grey concrete surfaces, but occasionally combined this with large glass panes exposing the structure of the building from the outside, and interior details in wood. The best known examples of this are the Kulturhuset (House of Culture) at Sergels torg in central Stockholm (1966–1971), the adjacent headquarters of the Bank of Sweden (1969–1973), and his addition to Carolina Rediviva, the main building of the Uppsala University Library (1953–1962). In Uppsala, Celsing also designed a new wing for the Stockholms nation building (begun in 1961), and the current Ekonomikum building at Uppsala University (completed 1976). Another notable building was the Filmhuset, home of the Swedish Film Institute in Stockholm, built between 1968 and 1971. It was designed to resemble a camera, with an exposed concrete façade resembling filmstrips. The building is listed as "code blue", the highest ranking in terms of cultural and historical value of buildings by the Stockholm City Museum (Stadsmuseet Stockholm).
Мәдениет үйі
Мәдениет орталығы Kulturhuset (1966 жылы құрылысы басталды, 1974 жылы ашылды; театрдың батыс бөлігі 1971 жылы аяқталды) көбінесе бетондық құрылымымен көзге түседі, ал жанындағы театр ғимаратының фасады тот баспайтын болаттан жасалған, бірақ алдыңғы жағынан шыны фасадымен және бетон едендердің жіңішке сызықтарымен, сыртындағы ашық алаң – Sergels torg-қа қарай ашық сөрелердей әсер береді. Бұл орын Стокгольмнің ескі құрылымы, архитектурасы және тіпті жер бедері 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдардың басында модернистік архитектурамен және жаңа мақсаттармен – негізінен қаржы және ірі саудамен алмастырылған аймақта орналасқан. Осы өзгеріске қарсы реакция өте күшті болды, нәтижесінде 1970-ші жылдардан бастап көптеген жоспарланған құрылыс және көлік жобалары халықтың наразылығына байланысты тоқтатылды, олар бұл шараны маңызды мәдени құндылықтардың орны толтырылмас жоғалуы деп қарастырды және қазір де солай қарастырады. Kulturhuset осы жаңа сауда қаласындағы «мәдени оазис» ретінде жоспарланған, төменгі қабатында ашық кітапхана, үлкен театр және ғимараттың қалған бөлігінде көрмелер өткізуге арналған кеңістік болды; бастапқыда Стокгольм қазіргі заманғы өнер мұражайы ғимараттың үлкен бөлігін иеленуі тиіс еді, бірақ мұражай 1969 жылы жобадан бас тартты. Қала орталығын жаңғыртудың маңызды нысаны ретінде, бұл ғимарат, мүмкін, әділетсіз болса да, бүкіл жаңғырту жобасына қарсы наразылықтың басты нысанына айналды. 1970 жылы сыншы Клас Бруниус Expressen газетінде «Стокгольм елдегі ең үлкен бос кеңістікті салып жатыр» деп жазды. Жобаға қарсы халық пікірі Kulturhuset және Стокгольм қалалық театры бірнеше жыл бойы уақытша парламент ғимараты ретінде пайдаланылғандығымен күшейген болуы мүмкін, бірақ осылайша, ғимарат 1972 жылы беделді Каспер Салин сыйлығына ие болды.
The cultural center Kulturhuset (begun 1966, inaugurated 1974; the western part including the theatre was completed in 1971) is from most angles dominated by its concrete structure, with the adjacent theatre building having a façade of stainless steel, but from the front by its glass façade and the thin lines of the concrete floors, giving the impression of a number of shelves open towards the open place outside, Sergels torg. It is located in a part of Stockholm where the old structure of the city, the old architecture and even the topography was almost entirely replaced in the 1950s, 1960s and early 1970s with modernist architecture and new functions, mainly finance and large scale retail businesses. The reaction against this development has been very strong, and many planned building and traffic projects had to be stopped from the 1970s and later as a result of the public opinion against what largely was, and continues to be, regarded as a significant loss of irreplaceable cultural values. Kulturhuset was intended as a "cultural oasis" in this new city of commerce, with an open library in the bottom floor, a large theatre, and space for exhibitions in the rest of the building; the original intention was for the Stockholm Museum of Modern Art to occupy large parts of the building, but the museum dropped out of the project in 1969. As the flagship building of the city centre redevelopment, it has, perhaps unfairly, become the target of much of the anger against the whole redevelopment project. Already in 1970, one critic, Claes Brunius, noted in Expressen that "Stockholm is building the largest vacuum in the country". The public opinion against the project may have been strengthened by the fact that the Kulturhuset and the interconnected Stockholm City Theatre were used as a temporary parliamentary building for several years, but as such the structure won the prestigious Kasper Salin Prize in 1972.
Швеция банкі
Соңғы ғимараттарының бірі – Стокгольмдегі Брункебергсторг алаңындағы Швеция банкі (Sveriges Riksbank) ғимараты. Оның дизайнында тұрақтылық әсерін беру үшін кубтар, шаршылар, сфералар мен шеңберлер басым қолданылған. Фасадында қалың, дөңгеленбеген қара гранит плиталары пайдаланылған, бұл беріктік сезімін тудыру үшін ренессанс дәуіріндегі рустика қолданылу дәстүрінен, әсіресе 19 ғасырдағы нео-ренессанс стилінде банк ғимараттарында рустиканы пайдалану практикасынан алынған. 1907 жылдан бері Швеция банкі Хельгеандсхольмен аралындағы жартылай дөңгелек ғимаратта орналасқан, бірақ 1976 жылы Цельсинг салған ғимаратқа көшірілді. (Ескі ғимарат жанындағы Парламент үйімен біріктіріліп, жаңа парламент ғимараты ретінде пайдаланылды, сонда парламент Селсингтің «Культурхусет» ғимаратындағы уақытша тұрудан кейін қайта оралды.)
One of his last buildings is the Bank of Sweden (Sveriges Riksbank) building at Brunkebergstorg in Stockholm, the design of which is dominated by the use of cubes, squares, spheres and circles, all intended to give the impression of stability. It makes use of thick slabs of roughly hewn dark granite in the façade, thus borrowing from the renaissance tradition of using rustication to give the impression of solidity and particularly from the 19th century neo renaissance practice of using rustication in bank buildings for this purpose. The Bank of Sweden had since 1907 been located to a semi circular building on Helgeandsholmen, but moved to Celsing's building in 1976. (The older building was combined with the adjacent Parliament House as a new parliamentary building, where the parliament returned after its years in exile in Celsing's Kulturhuset.)
Жеке өмір
1948 жылы ол Биргитта Дирссенге (1922–2004) үйленді. Олардың ұлы Йохан Цельсинг 1990 жылдардан бері қоғамдық ғимараттарды жобалайтын сәулетші ретінде белгілі болды, ал оның салған ғимаратының бірі 1999 жылы Каспер Салин сыйлығына ие болды.
In 1948, he married Birgitta Dyrssen (1922–2004). Their son, Johan Celsing, has become noted as an architect of public buildings since the 1990s, and one of his buildings won the Kasper Salin Prize in 1999.