Кіріспе

Джон Генри Уолш (21 қазан 1810 – 12 ақпан 1888) – Лондонның Хакни қаласында туған ағылшын спорт жазушысы, «Стоунхендж» псевдонімімен жазған. Уолш жеке мектептерде білім алып, 1844 жылы Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі атанды. Бірнеше жыл дәрігер болып жұмыс істеді, бірақ ауылдық спорт түрлері туралы жазған еңбектері сәттілікке ие болғаннан кейін мамандығын өзгертті. 1852 жылы елден Лондонға көшіп келді. Келесі жылы ол өзінің тұңғыш маңызды кітабын – «Грейхаунд» (3-ші басылымы, 1875 ж.) жариялады, ол «Беллдің өміріне» алғаш рет жарияланған мақалалар жинағы еді. 1855 жылдың қараша айында оның толық және суреттелген «Британдық ауылдық спорт түрлері туралы нұсқаулық» кітабы жарық көрді және зор құлшыныспен қабылданды. Бұл көптеген басылымдардың біріншісі болды. 1856 жылдың сәуір айында кішігірім қателер түзетілген екінші басылымы шықты. Сол жылы ол «The Field» журналының штат қызметкері болып қосылып, 1857 жылдың соңында оның редакторы атанды. «Стоунхендж» псевдонімімен жарық көрген көптеген кітаптарының арасында:

«Оқ жаратылатын мылтық және спорттық мылтық» (1859)
«Денсаулық және аурулардағы ит» (1859; 4-ші басылымы, 1887)
«Жылқы, сарайда да, далада да» (1861; 13-ші басылымы, 1890)
«Британ аралдарының иттері» (1867; 3-ші басылымы, 1885)
«Қазіргі заманғы спортшының мылтығы мен қаруы» (1882–1884)

Ол «The Field» журналының редакторы болды, бұл журналдың аудиториясы – ағылшын қоғамының жоғарғы топтары, сондай-ақ ату, балық аулау және аң аулауды ұнататындар. Бұл журнал таза аңшылық журнал болған жоқ, бірақ әрқашан әлеуметтік мәртебеге мән берді; оның ықпалы Кеннел клубының құрылуына әкелді. Уолш қару-жарақ, мылтықтар мен спорттық оқ-дәрілерді сынау сериясын ұйымдастырды. Бұл сынақтар көп жылдар бойы жалғасып, спорттық атыс қаруын дамытуға үлкен үлес қосты. Оның спорттың барлық саласына тигізген әсері ынталандыратын және пайдалы болды.

Өмірбаян

Джон Генри Уолш, Бенджамин Уолштің ұлы, 21 қазан 1810 жылы Лондонның Хакни қаласында дүниеге келді. Ол жеке мектепте білім алған. 1832 жылы Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі болып қабылданды, ал 1844 жылы емтихан арқылы колледждің феллосы атанды. Біраз уақыт Офтальмологиялық институтта хирург болып жұмыс істеді және Альдерсгейт медицина мектебінде хирургия және сипаттамалық анатомиядан дәріс берді. Бірнеше жыл Вустерде медицинамен айналысты, бірақ 1852 жылы Лондонға оралды. Ол спортты жақсы көрді, жылқыға міне берді, грейхаундтарды ұстады және оларды жүгіру жарыстарына қатыстырды, сондай-ақ өзінің пойнтерлерін және сеттерлерін жаттықтырды. Ол сонымен қатар бүркіттерді де үйретті. Иттерді жақсы емдеуді үйренді, оның иттердің ауруларын емдеудегі шеберлігіне тең келетін мал дәрігерлердің өте аз болды. Ол сондай-ақ атуды ұнатты, бірақ қаруының жарылуы салдарынан сол қолының бір бөлігін жоғалтты. 1853 жылы "Стоунхендж" псевдонимимен алғашқы еңбегін жариялады, ол "Грейхаунд: Грейхаундтарды қоғамдық жарысқа өсіру, тәрбиелеу және оқыту өнері, олардың аурулары мен емдеуі" (3-ші басылым, 1875) тақырыбына арналған. Бұл трактат "Беллдің өмірінде" жарияланған мақалаларына негізделген және осы саладағы стандартты оқулық болып табылады. Үш жылдан кейін, 1856 жылы, оның мақалалары спорттың барлық саласын және жылқының ғылыми өсірілуін қарастыратын "Британдық ауылдық спорт туралы нұсқаулықта" жарияланды. 1886 жылға дейін бұл еңбектің он алты басылымы жарық көрді, ал кейінгі басылымдарында басқа авторлардың арнайы тақырыптарға арналған мақалалары да болды. 1856 жылы ол "Курсинг күнтізбесін" құрды және оны елу жарты жылдық том арқылы жүргізді. 1856 жылы ол "The Field" журналымен байланысқа түсті және 1857 жылдың соңында оның редакторы болды. Ол бірнеше кітап жазды: "Ату қаруы және спорттық мылтық, және олармен бірге қолданылатын иттер, понилер, тобырлар және т.б." (4-ші басылым, 1887), 1859 жылы; "Жылқы тұрақтан және далада" (13-ші басылым, 1890), 1861 жылы; және "Британ аралдарының иттері" (3-ші басылым, 1886), 1867 жылы. Соңғы екі кітапта оған басқа авторлар да көмектесті. 1882–1884 жылдары "Қазіргі спортшының қаруы мен мылтығы" жарық көрді, оның бірінші томы саптық мылтықтарға, ал екінші томы мылтықтарға арналған. Ол өте амбициялық адам еді. "The Field" журналын жүргізудегі оның белсенділігі, көптеген білікті көмекшілердің көмегімен ерекше болды. Ол көп ұзамай 1858 жылдың сәуір айында Челсидегі Эшбернхам жерінде, атақты Креморн бақтарының жанында қару мен мылтықтарды алғашқы рет сынақтан өткізді. Бұл сынақ арқанды жүк тиегіштер мен тұмсықты жүк тиегіштердің бәсекелес артықшылықтары туралы дауды аяқтады, бірақ соңғы шешімге дейін тағы екі сынақ өтті, біреуі 1859 жылдың шілдесінде ескі Хорнси Вуд мейрамханасында, ал үшіншісі 1866 жылы Бромптондағы Лилли Армста. 1875 жылы Уимблдондағы All England Croquet Club алаңында өткен тағы бір сынақта шок-боор жүйесінің құндылығы одан әрі түсіндірілді, оның белсенді ұйымдастырушысы Уолш болды. Сынақ алты аптаға созылды, барлық іс-шаралар редактордың жеке бақылауымен жүргізілді. 1878 жылы ол Шульце және қара ұнтақтың артықшылықтарын анықтауға тырысты. Жарысты өткізумен қатар, ол көптеген тәжірибелерді өзі жүргізді. Соның салдарынан Шульцемен жеңіл қысымның тығыз соққыдан гөрі жақсы соққы беруі анықталды, ал газдың шығуын болдырмау үшін тығыз баулар мен "The Field" жүктемесі деп аталатын жалпы жүйе де пайда болды. Басқа тәжірибелер оның "The Field" күш өлшегішін ойлап табуына әкелді, ол бұрын қолданылған қағаз пакеттерге қарағанда сенімді нәтижелер берді. 1879 жылы тағы бір қару сынағы 12 ұңғыма, 16 ұңғыма және 20 ұңғыманың артықшылықтарын анықтау үшін өткізілді. 1883 жылы ол Путниде мылтық сынағын ұйымдастырды, экспресс мылтықтардың нысанаға атудың дәлдігін көрсету және өлшеу арқылы қолданылған зарядтың және ұңғымасының әртүрлілігі бар қарулардың траекториясының биіктігін анықтау үшін. Кейін Уолш қарудың көп сыну себебін анықтау үшін сынақтар ұйымдастырды, ұнтақты қорғасын цилиндр әдісімен сынау, нитро қосылыстардың әр түрлі әсері және кішкентай бұрғылардың баррельдеріндегі қысымды зерттеді. Оның "The Field" журналындағы сынақ ұнтағына берген түсініктемелері, онда ол қарудың оқ атуларын сынақтан өткізуде қолданылатын ұнтақтың талап етілетін сынақтан елу пайыз төмен екенін айтты, бұл сотқа әкелді, "Бирмингем дәлелдеу үйі күзетшілері В. Уолш". Техникалық негізде Уолшқа қарсы сот шешімі шығарылды және қырық шиллинг өтемақы төленді ("The Times", 3 шілде – 10 тамыз 1885). Сот аяқталғаннан кейін, ол күзетшілерге спортшылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету туралы ұсыныстармен жүгінді және ақырында пайдалы өзгерістерді енгізуге қол жеткізді. Уолш Ұлттық Курсинг клубының және All England Lawn Tennis Club-тың негіздеушілерінің бірі болды. Ол ерте кезеңдегі иттер көрмелері мен дала сынақтарына белсенді қатысты және Kennel Club комитетінде жұмыс істеді. Ол жақсы шахматшы болды және бірнеше клубтардың комитеттерінде қызмет етті. Уолш 1888 жылдың 12 ақпанында Суррейдегі Путнидегі 43 Montserrat Road мекенжайында 77 жасында қайтыс болды және 16 ақпанда Путни Коммон қалашығындағы Путни Вейл зиратында жерленді. Ол үш рет үйленді: алғаш рет 1833 жылдың тамызында Вустерширдегі Клейнс қаласының тұрғыны Томас Стивенсонның қызы Маргаретқа, ол тоғыз айдан кейін қайтыс болды; екінші рет 1835 жылы Вустердегі доктор Малденнің қызы Сьюзан Эмилиге, ол сегіз айдан кейін қайтыс болды; және соңғы рет 1852 жылы Реверэнд Уильям Паркердің үлкен қызы Луизаға, ол күйеуінен аман қалды. Ол екі қызын қалдырды.