Нейлондық көтерілістер: Соғыстан кейінгі аяқ киімге талас
Nylon riots
Нейлондық көтерілістер: 1945-46 ж. АҚШ-та нейлон шаруаршықтарының тапшылығынан туған дүрбелең. Соғыс кезінде нейлон әскери қажеттіліктерге жұмсалды. Тарихты біліңіз!
The nylon riots were a series of disturbances at American stores created by a nylon stocking shortage.
Өмірбаян
Найлонды 1939 жылы DuPont компаниясы ұсынды және ол АҚШ-та өте үлкен сұранысқа ие болды, бір күні 4 миллион жұп шұлық сатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде найлон парашюттер және басқа да соғыс материалдарын жасауға, мысалы, ұшақтардың себіздері мен арқандарын жасауға кеңінен қолданылды, соның салдарынан тұтыну тауарларының шығарылуы шектелді. 1945 жылдың тамызы мен 1946 жылдың наурызы аралығында наразылықтар болды, ол кезде Соғыс өндірісі жөніндегі кеңес DuPont компаниясының найлон өндірісін соғыс материалдарын жасаудан шұлықтар жасауға көшіретінін хабарлады, сонымен бірге жарнамалық кампания да басталды. Питтсбургтегі ең ірі тәртіпсіздіктердің бірінде 40 000 әйел 13 000 жұп шұлық алу үшін кезекке тұрды, бұл төбелес тудырды. DuPont компаниясы өндірісті арттырып, сұранысты қанағаттандыра алғанша бірнеше ай өтті, бірақ оларға дейін көптеген әйелдер бірнеше ай бойы найлон шұлықсыз қалуға мәжбүр болды.
Nylon was introduced by DuPont around 1939 and was in extremely high demand in the United States, with up to 4 million pairs of stockings bought in one day. During World War II, nylon was used extensively for parachutes and other war materials, such as airplane cords and ropes and the supply of nylon consumer goods was curtailed. The riots occurred between August 1945 and March 1946, when the War Production Board announced that the creation of Du Pont's nylon would shift its manufacturing from wartime material to nylon stockings, at the same time launching a promotional campaign. In one of the worst disturbances, in Pittsburgh, 40,000 women queued up for 13,000 pairs of stockings, leading to fights breaking out. It took several months before Du Pont was able to ramp up production to meet demand, but until they did many women went without nylon stockings for months.
Соғыс уақытындағы "қоймалы үрей"
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония жібектен жасалған заттарды пайдалануды тоқтатты, сол себепті АҚШ-қа Жапониядан жібек импорттау қиынға соқты. Көзілдіріп қарасақ, АҚШ мүлдем жібек импорттауды тоқтатты. Сонда, "Дюпонт" компаниясы әскерді нейлон жібекке қарағанда әлдеқайда тиімді материал екеніне көндіруді ойлады. "Дюпонт" әскерді көндіре алды, нәтижесінде нейлон матасы серпімділігі мен киюге төзімді, моль жемейтін қасиеттері арқасында күннен-күнге танымал бола берді. Найлон шұлықтар қара нарықта кеңінен таралды, бір жұбы 20 долларға дейін сатылды. Найлон шұлықтарды алуға мүмкіндігі болмаған әйелдер лосьондар, кремдер, таяқша тәрізді косметикалар қолданып, аяқтарына тігіс сызықтарын салып, осылайша найлон кигендей көрінуге тырысты. Найлон шұлықтарға деген сұраныс өте жоғары болғандықтан, олар қылмыскерлердің де назарына ілікті. Луизиана штатында бір үйден 18 жұп найлон шұлық ұрланды. Сол сияқты, Чикагодағы кісі өлтіруде тонау мотиві жоқ деп есептелді, себебі найлон шұлықтарға ешқандай зиян келтірілмеген. Джордж Марион-кіші және Фатс Уоллердің "When the Nylons Bloom Again" әнінде осы жағдай поэзия тілімен суреттелген:
During World War II, Japan stopped using supplies made out of silk, and so the United States had difficulty importing silk from Japan. Eventually, the U. S was unable to import any silk. So, Du Pont thought of an idea to convince the army that nylon is a much more effective material than silk. Du Pont was able to convince the army, and nylon fabric became increasingly popular because of its elasticity and shrink proof, moth proof material. Nylon stockings became increasingly popular on the black market, and sold for up to $20 per pair. Women who could not get their hands on nylons resorted to lotions, creams, stick cakes and painting seam lines down their legs to give the illusion of nylons. Because nylon stockings were so widely sought after, they also became the target of crime. In Louisiana, one household was robbed of 18 pairs of nylons. Similarly, robbery was ruled out as the motive of a murder in Chicago because the nylons were untouched. George Marion Jr. and Fats Waller's song "When the Nylons Bloom Again" described this situation in poetic terms:
Соғыстың аяқталуы мен тәртіпсіздіктердің басталуы
1945 жылдың тамызында, Жапонияның тәуелділікке берілгеніне сегіз күн өткен соң, DuPont компаниясы шұлықтарды қайтадан өндіре бастайтынын жариялады, ал газет беттерінде «Бейбітшілік келді! Найлон сатылымда!» деген үлкен жарнамалар шықты. DuPont компаниясының хабарламасында найлон шұлықтары қыркүйек айында сатыла бастайтыны айтылды және «Рождествоға дейін найлон» деген ұран елдің түкпір-түкпірінде тарады. DuPont бастапқыда жылына 360 миллион жұп өндіре алатынын күткен, бірақ олардың болжамы расталмады, нәтижесінде қор жеткізілген кезде үлкен асығушылық пен тартыс туды. Соғыстан кейінгі алғашқы шұлық партиясы ел бойынша шектеулі сатылымға шыққан қыркүйек айында алғашқы тәртіпсіздік орын алды. Қараша айында Нью-Йоркте 30 000 әйел, ал Питтсбургте 40 000 әйел 13 000 жұп шұлыққа кезекке тұрды. 1946 жылға дейін тапшылық сақталды, бірақ наурыз айында DuPont өндірісті арттырып, айына 30 миллион жұп шұлық шығара бастады. Шұлықтардың кеңінен қолжетімді болуы «найлон тәртіпсіздіктері» кезеңіне нүкте қойды.
In August 1945, eight days after Japan's surrender, DuPont announced that it would resume producing stockings and newspaper headlines cheered "Peace, It's Here! Nylons on Sale!" DuPont's announcement indicated that nylons would be available in September and the motto "Nylons by Christmas" was sung everywhere. DuPont originally forecast that it would be able to produce 360 million pairs per year. The shortage remained as DuPont under delivered on that estimate, and caused mad rushes once stock was made available. The first riot occurred in September when a small post war shipment of stockings went on limited sale around the country. In November, 30,000 women reportedly lined up in New York; 40,000 women in Pittsburgh queued up for a mere 13,000 pairs. The shortage persisted into 1946 but by March, Du Pont was finally able to ramp up production and began churning out 30 million pairs of stockings a month. Widespread availability of the stockings ended the period of 'nylon riots'.