Кіріспе

Американдық судья Илайджа Хайз Нортон (21 қараша 1821 – 6 тамыз 1914) – АҚШ Азамат соғысы кезінде Миссури штатынан Конгресске сайланған өкіл.

Өмірбаян

Ол 21 қараша 1821 жылы Кентукки штатының Логан округіне қарасты Расселвилл қаласында дүниеге келді. Ол мемлекеттік мектептерде оқыды және Кентукки штатының Данвилл қаласындағы Центр колледжін бітірді. 1842 жылы Кентукки штатының Лексингтон қаласында Трансильвания университетінің құқық факультетін аяқтады. 1845 жылы Миссури штатының Платте-Сити қаласында адвокаттық практикасын бастады, ал 1850 жылы округ прокуроры, 1852–1860 жылдары Миссури штатының аймақтық сотының судьясы болды. АҚШ Азамат соғысынан бұрын Илайджа Миссуридің Одақтан бөлінуіне қарсы белсенді түрде сөйледі. Ол 1861 жылғы Миссури конституциялық конвенциясының мүшесі болды, онда бөлінуге қарсы дауыс берді. Демократтық партиядан отыз жетінші Конгреске (1861 жылдың 4 наурызы – 1863 жылдың 3 наурызы) сайланды. Штатының бөлінуіне қарсы болғанына қарамастан, Одақты сақтау үшін Конфедерацияға қарсы соғыс жүргізуге қарсы болды, себебі "барлық тараптар үшін егер бөлінетін штаттар бейбіт түрде кетіп кетсе, жақсы болар еді" деп есептеді. 1862 жылы отыз сегізінші Конгреске қайта сайлануға үміткер болғанмен, сәтті болмады. 1875 жылы штаттық конституциялық конвенцияға делегат ретінде қатысты және 1875 жылғы Миссури конституциясының негізгі авторларының бірі болды. Оның мазмұнына қосқан үлкен үлесі мен конституциялық құқық туралы біліміне байланысты 1875 жылғы Миссури конституциясы бұл қауымда "Нортон конституциясы" деп аталды. Кейіннен Илайджа Миссури Жоғарғы сотының судьясы болып тағайындалды және сайланды, 1877 жылдан 1888 жылға дейін қызмет етті. Қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін, оған Миссури губернаторы және Миссури штатынан АҚШ сенаторы лауазымына үміткер болу ұсынылды, бірақ ол бас тартты. Содан кейін жеке практикамен айналысып, мүлкін басқарды және 1914 жылдың 6 тамызында Платте-Сити қаласында қайтыс болды. Оның мәйіті Платте-Сити зиратына жерленді. Ол баптист дінінің адамы болды және қайтыс болған кезде АҚШ-тағы ең ескі масон болып есептелді. Уильям Харрисон Нортон оның шөбересі болды.