Кіріспе
Андроид түрі – Актроид – Осака университеті жасаған және Кокоро компаниясы (Санрионың аниматроника бөлімшесі) өндірген, адамға өте ұқсайтын (гуманоидты) робот. Ол алғаш рет 2003 жылы Токиодағы Халықаралық робот көрмесінде көрсетілді. Одан бері өнімнің бірнеше нұсқасы жасалды. Көбінесе роботтың сыртқы түрі жапондық текті жас әйелге ұқсатылады. Актроид әйел – ғылыми фантастикада андроид немесе гиноид деп аталатын, әзірге тек көркем роботтар үшін ғана қолданылған, көзге көрінетін машиналардың алғашқы нақты үлгісі. Ол көзді жыпылықтату, сөйлеу және тыныс алу сияқты өмірге ұқсас қызметтерді имитациялай алады. "Repliee" модельдері – сөйлеуді танитын, өңдейтін және жауап бере алатын интерактивті роботтар.
Actroid is a type of android (humanoid robot) with strong visual human likeness developed by Osaka University and manufactured by Kokoro Company Ltd. (the animatronics division of Sanrio). It was first unveiled at the 2003 International Robot Exhibition in Tokyo, Japan. Several different versions of the product have been produced since then. In most cases, the robot's appearance has been modeled after an average young woman of Japanese descent. The Actroid woman is a pioneer example of a real machine similar to imagined machines called by the science fiction terms android or gynoid, so far used only for fictional robots. It can mimic such lifelike functions as blinking, speaking, and breathing. The "Repliee" models are interactive robots with the ability to recognize and process speech and respond in kind.
Технология
Ішкі сенсорлар Actroid модельдеріне жоғарғы дене бөлігінде орналасқан көптеген буындардағы пневматикалық жетектер арқылы табиғи түрде әрекет етуге мүмкіндік береді. Алғашқы модельдерде 42 буын болса, кейінгі модельдерде 47 буын бар. Қазірге дейін төменгі дене бөлігінің қозғалысы шектеулі. Роботтың сенсорлық жүйесінің пневматикалық қозғалыстармен үйлесімде жұмыс істеуі, оны соққы немесе итеру сияқты күшті әрекеттерге жылдам реакция жасауға немесе қорғануға мүмкіндік береді. Жасанды интеллект оған жұмсақ тиісу сияқты, мысалы, қолға ұстағандағы әсерлерге өзгеше жауап беру қабілетін сыйлайды. Actroid адам сияқты мінез-құлықты, позицияны, бас және көз қозғалыстарын, сондай-ақ кеудесінің қозғалысын тыныс алу сияқты имитациялай алады. Сонымен қатар, роботты адамның қозғалысын үйренуге "оқыту" үшін, денесінің негізгі нүктелерінде шағылыстырғыш белгілер бар адамға қарауға болады. Робот осы белгілерді визуалды жүйесімен қадағалап, аяқ-қолдар мен буындардың қозғалысын есептеу арқылы көріп отырған қозғалысқа сәйкестендіріп, осы қозғалысты "үйреніп", қайталай алады. Терісі силиконнан жасалған және өте шынайы көрінеді. Роботтың сервомоторларын қуаттандыратын сығылған ауа және жасанды интеллектті басқаратын компьютерлік жабдықтардың көп бөлігі құрылғыдан тыс орналасқан. Бұл роботтың қозғалу қабілетінің болмауына себеп болатын фактор. Actroid әрқашан отырып немесе тұрып, артынан сенімді қолдаумен көрсетіледі. Интерактивті Actroid адамдармен сөйлесу арқылы қарапайым деңгейде қарым-қатынас жасай алады. Бұл Actroid-тердегі микрофондар адамның сөзін жазады, содан кейін бұл дыбыс роботтың өзінің жұмысының дыбыстарын қоса алғанда, фондық шуды жою үшін сүзгіленеді. Дауыс тану бағдарламалық құралы дыбыс ағынын сөздер мен сөйлемдерге түрлендіреді, содан кейін оны Actroid-тің жасанды интеллектісі өңдейді. Содан кейін ауызша жауап құрылғыдан тыс динамиктер арқылы беріледі. Қосымша интерактивтілік сөзсіз әдістер арқылы қол жеткізіледі. Сөйлеген адаммен көз байланысын сақтау үшін интерактивті Actroid-тер "еден сенсорлары мен толық көру сенсорларын" пайдаланады. Сонымен қатар, роботтар дене тілі мен дауыс ырғағына өздерінің бет-әлпетін, позасын және дауыс интонациясын өзгертіп, шектеулі түрде жауап бере алады.
Модельдер
Алғашқы Repliee Q1 моделінің "қарындасы" Repliee R1 болды, ол 5 жастағы жапон қызының келбетінде жасалған. 2005 жылы Айчиде өткен ЭКСПО көрмесінде адамдарды белгілі бір орынға және шараларға бағыттауға көмектесетін, одан да жетілдірілген үлгілер таныстырылды. Бұл роботтарға төрт түрлі бет пішіні берілді. ReplieeQ1 экспозиясы NHK жаңалықтарының жүргізушісі Аяко Фудзидің келбетімен жасалды. Repliee Q2 моделінің бетін жасау үшін бірнеше жас жапон қыздарының беттері сканерленіп, суреттері орташа жиынтық бетке біріктірілді. Жаңа модель Actroid DER2 жақында АҚШ қалаларында гастрольдік сапармен болды. NextFest 2006 көрмесінде робот ағылшын тілінде сөйледі және тік тұрып, қара винилден жасалған комбинезон киіп көрсетілді. Осы уақытта Жапонияда басқа бір Actroid DER2 да таныстырылды. Бұл жаңа робот алдыңғы моделіне қарағанда көбірек шынайы ерекшеліктерге және қозғалыстарға ие. 2006 жылдың шілдесінде робот тағы бір рет көпшілік назарына ұсынылды. Бұл модель өзінің еркек әріптесі, робототехник Хироси Исигуроға ұқсатып жасалды және Geminoid HI 1 деп аталды. Қозғалысты түсіретін интерфейс арқылы басқарылатын Geminoid HI 1 Исигуроның дене және бет қозғалыстарын қайталап, оның даусын оның қимылдарымен және қалып-күйімен үйлестіре алады. Исигуро роботтың адам сияқты болуын осы деңгейге жеткізіп, оны қашықтан сабақ беруге, үйден дәріс оқуға, ал Geminoid Осака университетіндегі студенттермен өзара әрекеттесуге пайдалануға үміттенеді. 2011 жылдың мамыр айында Даниялық профессор Хенрик Шерфе өзінің роботтық көшірмесін таныстырды. Жапонияда жасалған және Geminoid DK деп аталған оның әрекеттері компьютермен жұмыс істейтін адам арқылы қашықтан басқарылады, бірақ ол Шерфенің ерекше дене қозғалыстарымен, мысалы, иық көтеру және жанама қарау сияқты әрекеттермен бағдарламаланған.
Актроидтық уақыт сызығы
Бұл типтегі адам тәрізді роботтың алғашқы үлгісі 1964 жылы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде WED Enterprises компаниясы ұсынған және кейін Диснейлендте қайта көрсетілген "Аудио аниматроника" көрмесіндегі "Линкольн мырзамен ұлы сәттер" экспонаты болды. Бұл құрылғыда қозғалыс үшін пневматика және гидравлика, ал тері жасау үшін силикон қолданылды. Линкольн кейіпкері сөйлегенде орындығынан тұрып, қолмен әрекет ете алатын. Дамыту деректері: 2003 жылғы қараша – "Актроид" Халықаралық робот көрмесінде таныстырылды. 2004 жылғы қаңтарда Осака университетінде "Actroid ReplieeQ1" моделі жасалды. 2004 жылғы желтоқсанда 2005 жылы Айчиде өткен ЭКСПО көрмесі үшін "Actroid ReplieeQ1 expo" әзірленді. 2005 жылғы наурызда "Actroid expo" модельдері 2005 жылғы ЭКСПО көрмесінде көрсетілді; үш модель көмекші стендтерде, ал біреуі сахнада төрткөз болды. 2005 жылғы маусымда "Actroid DER" (Dramatic Entertainment Robot) – жалға алуға арналған модель ұсынылды. 2005 жылғы шілдеде Исигуро зерттеу тобы Осака университетінде "Actroid ReplieeQ2" әзірледі. 2006 жылғы шілдеде Хироси Исигуроның бейнесінде "Geminoid HI 1" жасалды. 2006 жылғы қазанда "Actroid DER2" құрылғылары қолжетімді болды. 2008 жылғы қазанда "Actroid DER3" құрылғылары шығарылды. 2009 жылғы қарашада "Актроид Сара" жарық көрді. 2011 жылғы қазанда "Actroid F" ер және әйел модельдері ретінде ұсынылды.