Кіріспе
Ертедегі ұялы телефон стандарты
Ұялы телефон қызметі (MTS) – ұялы телефондар пайда болғанға дейінгі VHF радиожүйесі, ол қоғамдық телефон желісіне (PSTN) қосылған. MTS – жердегі телефон қызметіне баламалы радиотелефон болды. Ұялы телефон қызметі – ең алғашқы ұялы телефон стандарттарының бірі. Бұл қызмет екі бағытта да оператордың көмегімен жүзеге асырылды, яғни егер сізге жерден қоңырау шалса, ол ұялы операторға бағытталатын, ол сіздің телефоныңызға қоңырау жіберетін. Сол сияқты, сыртқа қоңырау шалу үшін де ұялы оператор арқылы өту қажет еді, ол сіздің телефоныңыздың нөмірін және қоңырау шалуға тиіс нөмірді сұрап, содан кейін қоңырауды жалғастыратын. Бұл қызмет Bell жүйесімен бастау алды және алғаш рет 1946 жылдың 17 маусымында Миссури штатының Сент-Луис қаласында қолданысқа енді. Бастапқы жабдықтың салмағы 500 кг болды, ал бастапқыда қалалық аймақтағы барлық пайдаланушылар үшін тек 3 канал ғана болды, кейіннен қосымша лицензиялар қосылып, барлығы 32 каналға дейін 3 жиілік диапазонына жеткізілді (IMTS жиіліктеріне қараңыз). Бұл қызмет Солтүстік Американың көп бөлігінде кем дегенде 1980 жылдарға дейін қолданылды. 1946 жылдың 2 қазанында Motorola байланыс құралдары Чикагодағы Illinois Bell Телефон Компаниясының жаңа автомобиль радиотелефон қызметі бойынша алғашқы қоңырауларды жүзеге асырды. Радиожиіліктердің шектеулі санына байланысты қызмет тез арада толып кетті. MTS 1964 жылы ұсынылған Жақсартылған ұялы телефон қызметімен (IMTS) алмастырылды.
Каналдары
MTS АҚШ және Канадада 25 VHF радиоарнасын пайдаланады. Арналар Солтүстік Америка телефон тақтасындағы әріптер жұбымен анықталады, олар цифрларға ауыстырылғанда (12-арналы мобильді жиынтықтар үшін) 55, 57, 95 және 97 сандарын құрайды. 1960 жылдарғы жоспарда VHF жоғары жиілікті бөлу АҚШ-та 11 арнаны қамтыды: JL, YL, JP, YP, YJ, YK, JS, YS, YR, JK және JR. Канадада тағы екі қосымша арна қол жетімді болды: JJ және JW.
12 Арналы мобильді ID 24 Арналы мобильді базалық станция
МГц Жіберу Қабылдау
JJ 152.480 157.740 XJ 1 152.495 157.755 1
JL 2 152.510 157.770 XK 3 152.525 157.785 2
YL 4 152.540 157.800 XL 5 152.555 157.815 3
JP 6 152.570 157.830 XP 7 152.585 157.845 4
YP 8 152.600 157.860 XR 9 152.615 157.875 5
YJ 10 152.630 157.890 XS 11 152.645 157.905 6
YK 12 152.660 157.920 XT 13 152.675 157.935 7
JS 14 152.690 157.950 XU 15 152.705 157.965 8
YS 16 152.720 157.980 XV 17 152.735 157.995 9
YR 18 152.750 158.010 XW 19 152.765 158.025 10
JK 20 152.780 158.040 XX 21 152.795 158.055 11
JR 22 152.810 158.070 XY 23 152.825 158.085 12
JW 24 152.840 158.100
Жиілік проблемалары және қызмет көрсетуді жою
Бұл арналар желілік тығырылғандыққа және кедергілерге бейім, себебі терминалға жақын радио қабылдағыш күшті сигналға ие болғандықтан, кейде арнаны иеленуге мүмкіндік алады. Қызмет үш он жылдан астам уақыттан бері өндіріліп келмейтін технологияны пайдаланады. Солтүстік Американың көп бөлігінде, әсіресе ірі қалаларда, жаңарудың себебі – желінің географиялық аймақта жиырмадан астам арнаны тасымалдауға шамасының жетпеуі болды. Ұялы байланыс бұл тығырылғандық мәселесін өте тиімді шешті, әсіресе ұялы жиіліктер, әдетте КҰЖ (UHF), ВҰЖ (VHF) жиіліктеріне қарағанда аз қашықтыққа жетеді, сондықтан оларды қайта пайдалануға болады. Ұялы жүйенің сигнал күшін пайдаланып арналарды таңдау және жасушаларды кішірек бөліктерге бөлу қабілеті де арна сыйымдылығын арттыруға көмектеседі. Дегенмен, шалғай аймақтарда жаңарудың себебі желінің тығырылғандығы емес, ескіруі болып табылады. Жабдық енді өндірілмейтіндіктен, әлі де осы қызметті пайдаланатын компаниялар жабдықтарын жұмыс істеуі үшін күресуге мәжбүр, зейнеткерлікке шығарылған жабдықтан бөліктер алып немесе шешімдерді өздері ойлап табу арқылы. Жеткіліксіз трафик болғандықтан, ұялы байланыс тиімді жаңару емес. Қазіргі уақыттағы жалғыз тиімді шешім – спутниктік телефон, себебі планета айналысындағы аз ғана "базалық станциялар" өтетін үлкен географиялық аймақтарға қызмет көрсетеді. Алайда, құн мәселесі болды және жаңару ВҰЖ мобильді байланыс абоненттері үшін құны төмендеген сайын біртіндеп қабылдануда, ал спутниктік телефонның құны төмендеуді жалғастыруда. Көптеген МТС жиіліктері қазір жергілікті шақыру қызметтері үшін қолданылады. Олар Солтүстік Американың кейбір ауылдық аймақтарында ғана кездеседі, көптеген аймақтарда 1980 жылдары немесе одан кейін ұялы байланыс қызметімен алмастырылды.
Операция
Барлық қоңыраулар тиісті жабдықталған телефон операторы арқылы жасалды. Сыртқа қоңыраулар оператор базалық станцияға қосылғанда жасалатын (алғашқыда сымдық тақта арқылы, бірақ 1990 жылдары TOPS позициясынан кодтар тізбегін теріп қоңырау шалу арқылы да мүмкін болды), содан кейін арна арқылы хабарланды (алғашқыда арнаның атын айта отырып), мысалы, "Даусон арнасы 2M 2368, 2M 2368, 2M 2368 шақырады". Әдетте, тоқсығаннан кейін хабарлама тағы екі рет қайталанды. Шақырылған абонент құрылғысын қосып, дыбыс деңгейін қоңырауды естіп, шақырылған нөмірді тыңдай алатындай етіп реттеуі керек еді. Егер шақырылған абонент кіріс қоңырауды естісе, микрофонды басып, қоңырауды қабылдап жатқанын хабарлап, оператор екі тарапқа сөйлесуге рұқсат беретін, қоңыраудың аяқталуын бақылап, төлемді есептеу үшін қолмен билет толтыратын. Мұндай "дауыстық қоңырау" ұялы абоненттердің нөмірлерінің форматы аумақтық құқыққа байланысты әртүрлі болды. Мысалы, B.C. Tel N немесе H әріптерімен басталатын жеті таңбалы нөмірді, содан кейін цифрды (көбінесе 1), ал жеке абонент үшін тағы бес цифрды пайдаланды. Альбертадағы AGT жеті таңбалы нөмірді қолданды. Біраз уақыттан кейін, клиенттік жабдықтар, "селективті қоңырау" пайда болды, ол өзінің кодын тануға бағдарламаланған схемаға ие болды, IMTS жүйелеріне ұқсас және ұялы телефондармен салыстырғанда қарапайым. Телефон компаниясы клиентке нөмір беретін, ал клиент оны телефон компаниясы немесе дилер арқылы құрылғыға енгізетін. Оператор сымдық тақта арқылы базалық станцияға қосылып, бес таңбалы нөмірді теретін; 1990 жылдары TOPS позициясындағы операторлар қоңырауды бастау үшін кодты теріп, содан кейін базалық станцияны анықтайтын бес таңбаны теретін. Әдеттегі TOPS операторының коды дауыстық немесе селективті қоңырау үшін екі таңбалы тізбектен, базалық станция үшін үш таңбалы тізбектен және клиент нөмірінен тұратын. Базалық станция бес таңбалы тізбекті жіберетін; осы базалық станцияға қосылған кез келген радио тізбекті анықтап, оны өзімен салыстыратын; егер сәйкес келсе, құрылғы пайдаланушыға сигнал беретін (қоңырау немесе дыбыс арқылы), содан кейін пайдаланушы жауап бере алатын және құрылғысының идентификациясын хабарлайтын, дауыстық қоңырау пайдаланушысының жауабына ұқсас. Ұялы құрылғылардан базалық станцияға қоңыраулар операторға микрофон батырмасын басып сигнал беру арқылы басталатын. Оператор арнаға қосылып (автоматтандырылған TOPS жүйелері кіріс қоңырауды стандартты кезекке бағыттайтын), қолжетімділік пен арнаның атын жариялап, клиент өзінің ұялы нөмірін анықтайтын. (Алдын ала алдын алу үшін кейде қауіпсіздік жүйелері қабылданып, клиент құпия нөмірді беру арқылы қорғалатын. Автоматтандырылған қосылымда, базалық станциядағы басқа радиолар радио пайдаланушының жібергенін емес, станциядан келген хабарды ести алатын.) Клиент содан кейін қоңыраудың мәліметтерін, басқа ұялы телефонға немесе стационарлық телефонға қоңырау шалуды операторға хабарлайтын, ол қоңырауды орнататын. TOPS пайдаланылғанға дейін қоңыраулар қолмен билеттелген, ал ұялы абонент TOPS операторына автоматты түрде қосылған жағдайда автоматты түрде билеттелген. Көптеген компаниялар MTS-ті TOPS-ті пайдалану үшін автоматтандырмады, өйткені жоғарыда аталған себептерге байланысты MTS қызметтерін тоқтатуға мүмкіндік алды: олар ұялы телефонға ауысу арқылы ғана қызмет сұранысын қанағаттандыра алмады. Northwestel әлі де базалық станцияларды TOPS-ке байланыстыратын MTS ұсынатын компания болды. MTS-тің бір түрі қысқа толқын жиіліктерін пайдаланды және 3 пен 30 МГц арасындағы жиіліктерді пайдаланғаны үшін жоғары жиілік немесе жоғары жиілік бір жақты жолақ деп аталды. Бұл қызметтерге азырақ базалық станциялар қажет болды және олар үлкен аумақтардағы алыс жерлерге жету үшін пайдаланылды. Кемшілігі - жиіліктер әртүрлі кедергілерден қатты шу шығаратын және күннің уақытына байланысты, көбінесе күннің ионосфераға әсерінен таралу проблемаларына ұшырады. 2000 жылдан кейін қызмет көрсетуді тоқтатқан Northwestel бұл жүйені TOPS-ке байланыстыра алмады және кіріс қоңырауларды тыңдау үшін динамиктерді пайдалана отырып, арналарды дыбыспен бақылауға мәжбүр болды. Төлемді есептеу мақсатында көптеген MTS базалық станциялары автоматты алмасудың жақын орналасқан баға орталығымен анықталды. Бірақ жақын маңда тарифтік орталық болмаса, олар "Басқа орын" болып саналды. Телефон компаниялары әдетте оларды және ауылдық аймақтағы жеке телефон сияқты бір нүктелерді 88T XXX комбинациясымен анықтайтын, мұнда T 6-дан 9-ға дейінгі цифр, ал X 0-ден 9-ға дейінгі кез келген цифр. Мысалы, Юкон территориясының Фокс-Лейк 889 949 болды. Бұл комбинация солтүстік Америка нөмірлеу жоспарының аумақтық коды мен орталық кеңсе кодының қызметін атқаратын, өз ендік және бойлық координаттарымен, қоңыраудың бағасын есептеу үшін арақашықтықты есептеуге мүмкіндік беретін. 1980 және 1990 жылдардағы ең көп қолданылған осы кодтау жүйесі, Солтүстік Америка нөмірлеу жоспарының әкімшісі 88X кодтарын болашақта тегін қоңыраулар үшін (мысалы, 1 800) қызметтерге пайдалану үшін алып тартқаннан кейін пайдасыз болды. 1990 жылдардың соңына қарай, өте аз компанияларға "Басқа орын" кодтарының қажеттілігі болды және басқа бағалау келісімдері жасалды. Мысалы, Northwestel өзінің ұялы нүктелеріне басқа телефон компанияларынан келетін қоңыраулар үшін ең жақын алмасуды пайдаланатын, ал компанияның операциялық аумағындағы қоңыраулар үшін орналасқан жерін төлем есептеу бағдарламасында кодтайтын. Арақашықтығы жоғары қоңыраулар үшін баға әсері мардымсыз болды.
"Dawson Channel calling 2M 2368, 2M 2368, 2M 2368." The page would usually be repeated twice more after a pause. The called party had to have their unit on and the volume set at a level that allowed them to notice a call and then listen to the called number. If the called party heard an incoming call, they would then use the microphone to announce they were receiving the call, and the operator would allow the two parties to speak, monitoring for the end of the call and marking a manual ticket for billing. The format of such "voice called" mobile customer numbers varied by jurisdiction. B. C. Tel, for example, used seven character numbers starting with N or H, a digit (often 1), then five more digits for the individual customer. AGT in Alberta used seven character numbers. Soon enough, customer equipment, "selective call", was developed that had a built in circuit that could be programmed to recognize a five digit code as its own, in a manner similar to IMTS systems and crude compared to cellular phones. The phone company would assign the customer a number and the customer would have it programmed into the set by the phone company or by a dealer. The operator would connect to the base station by cord board and key the five digit number; in the 1990s, phone operators at TOPS positions would key the five digits after dialing the code to initiate the call and then identify the base station; a typical TOPS operator code would consist of a two digit sequence for voice call or selective call, a three digit sequence for the base station, then the customer number. The base station would signal the five digit sequence; any and all radios tuned to that base station would detect the sequence and compare it with their own; if it matched, the unit would signal its user with a bell or buzzer, and the user could then answer and announce the identity of their unit, similar to how a voice call user would respond. Calls from mobile units to a base station were started by signaling the operator by pressing the microphone button. The operator would plug into the channel (automated TOPS systems routed the incoming call through the normal queue), announce availability and the channel name, and the customer would identify their mobile number. (Security systems were sometimes adopted later to prevent fraud, by the customer giving a confidential number. In an automated connection to the operator, other radios on the base station could hear the transmission from the station, not what the radio user was transmitting.) The customer would then specify the details of their call, either to another mobile or to a landline number, which the operator would then place. The call was manually ticketed prior to the use of TOPS, and automatically ticketed if the mobile user was automatically connected to the TOPS operator. Very few companies automated MTS to use TOPS as most were able to discontinue MTS services due to the reasons above: they could not meet the service demand except by switching to cellular. Northwestel was one company still offering MTS that tied the base stations into TOPS. A variant of MTS used short wave frequencies, and was known as High Frequency or High Frequency Single Sideband, so named for using frequencies between 3 and 30 MHz. These services required far fewer base stations and were used to reach distant locations over vast territories. The drawback was that the frequencies were extremely noisy from various interference, and were subject to propagation problems due to time of day, mostly due to the sun's effect on the ionosphere. Northwestel, which discontinued the service shortly after 2000, could not tie this system into TOPS, and had to aurally monitor the channels using speakers to listen for incoming calls. For billing purposes, many MTS base stations were identified with a very close by rate center of an automatic exchange. However, if there was no nearby rate center, they became an "Other Place Point". Phone companies typically identified these, and single points such as an individual telephone in a rural area, using a six digit combination of 88T XXX, where T is a digit from 6 to 9, and X is any digit 0 9. For example, Fox Lake, Yukon Territory, was 889 949. This combination would serve the same purpose as the NANP area code and central office code, with its own latitudinal longitudinal coordinates, to allow a distance to be calculated for rating of a call. This coding system, which was in its zenith of usage during the 1980s and 1990s, was rendered unusable when the North American Numbering Plan administrator withdrew the 88X codes for future use as toll free (e. g. 1 800 ) services. By the end of the 1990s, very few companies still had need of the Other Place Point codes, and other rating arrangements were made. For example, Northwestel would use the nearest exchange for calls to its mobile points from other phone companies, and would code the locations in its billing software for calls within the company's operating territory. The rate impact was negligible for calls over longer distances.