Кіріспе
Телекоммуникация және компьютерлік желілерде, байланысқа бағытталған байланыс – бұл байланыс протоколы, онда кез келген пайдалы деректерді жіберуден бұрын байланыс сессиясы немесе жартылай тұрақты байланыс орнатылады. Орнатылған байланыс деректердің жоғарғы деңгейдегі байланыс қабатына дұрыс ретпен жеткізілуін қамтамасыз етеді. Баламасы – байланыссыз байланыс, мысалы, Интернет-протоколы (IP) және Пайдаланушы датаграммалық протоколы (UDP) қолданатын датаграммалық режимдегі байланыс, онда деректер тәртіпсіз жеткізілуі мүмкін, себебі әртүрлі желі пакеттері тәуелсіз бағытталатындықтан және әртүрлі жолдармен жеткізілуі мүмкін. Байланысқа бағытталған байланыс, тізбектік коммутацияланған байланыс немесе пакеттік режимдегі виртуалды тізбек байланысы арқылы іске асырылуы мүмкін. Соңғы жағдайда, ол деректерді ретпен жеткізуге мүмкіндік беретін транспорттық қабаттағы виртуалды тізбек протоколын, мысалы, Трансмиссиялық басқару протоколын (TCP) пайдалана алады. Төменгі қабатты коммутациялау байланыссыз болса да, немесе ол дерек байланыс қабатының немесе желілік қабаттың коммутациялау режимі болуы мүмкін, онда бір трафик ағынына жататын барлық дерек пакеттері бір жолмен жеткізіледі және трафик ағындары белгілі бір байланыс идентификаторымен анықталады, бұл желі үшін пакеттер бойынша маршруттау шешімдерінің күйреуін азайтады. Байланысқа бағытталған протокол қызметтері көбінесе, бірақ әрқашан емес, сенімді желілік қызметтер болып табылады, олар сәтті жеткізілгеннен кейін растауды және жоғалған немесе зақымдалған деректер болған жағдайда автоматты қайта сұрау функциясын қамтамасыз етеді. Асинхронды Трансфер Режимі (ATM), Фреймдік реле және Көппротоколлық Белгілер Коммутациясы (MPLS) – байланысқа бағытталған сенімсіз протоколдардың мысалдары. Simple Mail Transfer Protocol (SMTP) – байланысқа бағытталған протоколдың мысалы, егер хабарлама жеткізілмесе, қате туралы хабарлама жіберушіге жіберіледі, бұл оны сенімді протоколға айналдырады. Олар әңгімені қадағалай алатындықтан, байланысқа бағытталған протоколдар кейде күйлі (stateful) деп сипатталады.
Сұлбаның ауысуы
Контурлы коммутация, мысалы, қоғамдық коммутациялық телефон желісі, ISDN, SONET/SDH және оптикалық тор желілері, өзінен-өзі байланысқа бағытталған коммуникация жүйелері болып табылады. Контурлық режимдегі коммуникация тұрақты ені бар жолақтың қолжетімді екендігіне кепілдік береді және биттер немесе байттар ағыны деректері тұрақты кешігумен ретпен жетеді. Коммутаторлар контурды орнату кезеңінде қайта конфигурацияланады.
Виртуалды контурды қосу
Пакеттік коммутациялық байланыс қосылымға бағытталған болуы мүмкін, мұндай режим виртуалды тізбек режиміндегі байланыс деп аталады. Пакеттік коммутацияның арқасында байланыс өзгеретін биттік жылдамдыққа және кешігуге ұшырауы мүмкін, себебі трафик жүктемесі мен пакеттер тізімінің ұзындығы өзгеріп отырады. Қосылымға бағытталған байланыс міндетті түрде сенімділікке кепілдік бермейді.
Көлік қабаты
Қосылымға бағытталған көлік қабаты протоколдары, қосылымсыз байланыс жүйелері арқылы қосылымға бағытталған байланысты қамтамасыз етеді. TCP сияқты қосылымға бағытталған көлік қабаты протоколы, қосылымсыз желі қабаты протоколына (IP сияқты) негізделуі мүмкін, бірақ жіберуші жағында сегменттердің реттік нөмірлерін беру, пакеттерді буферлеу және қабылдаушы жағында дерек пакеттерін қайта реттеу арқылы байт ағынының дұрыс ретпен жеткізілуін қамтамасыз етеді.
Деректер байланысы мен желі қабаты
Байланысқа бағытталған пакеттік коммутациялы деректер желісі немесе желілік қабат протоколында, байланыс сеансы барысында барлық дерек бір маршрут арқылы жіберіледі. Әр пакет үшін толық маршруттау ақпаратын (түбір және мақсаттық адрестер) пайдаланудың орнына, дәстүрлі IP маршрутизаторлары сияқты байланыссыз датаграммалық коммутацияда, байланысқа бағытталған протокол трафик ағынын тек арна немесе дерек ағыны нөмірімен анықтайды, бұл көбінесе виртуалды тізбек идентификаторы (VCI) деп аталады. Маршруттау ақпараты желі түйіндеріне қосылымды орнату кезеңінде берілуі мүмкін, онда VCI әрбір түйіндегі кестелерде анықталады. Осылайша, нақты пакеттік коммутация және деректерді беру бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы маршруттауға қарағанда жылдам аппараттық қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Әдетте, бұл қосылым идентификаторы кішкентай бүтін сан болады (мысалы, Frame Relay үшін 10 бит, ал ATM үшін 24 бит). Бұл желілік коммутаторларды едәуір жылдамдатады. Мысалы, ATM және Frame Relay екеуі де байланысқа бағытталған, сенімсіз деректер байланысы қабаты протоколдарының мысалдары болып табылады. Сенімді қосылымсыз протоколдар да бар, мысалы, AX.25 желілік қабат протоколы I кадрларында деректерді жіберген кезде, бірақ бұл комбинация сирек кездеседі және сенімді қосылымсыз протоколдар қазіргі заманғы желілерде жиі қолданылмайды. Кейбір байланысқа бағытталған протоколдар байланысқа бағытталған және байланыссыз деректерді қолдау үшін жобаланған немесе өзгертілген.