Кіріспе

Италиялық суретші (1673–1757)

Росальба Карьера (12 қаңтар 1673 – 15 сәуір 1757) – венециялық рококо суретшісі. Жас шағында ол портрет миниатюраларын салумен айналысты. Кейіннен Карьера пастель портреттерімен танылып, 18 ғасырдағы Еуропада бұл өнер түрін танымал етуге үлес қосты. Ол кез келген дәуірдегі ең табысты әйел суретшілердің бірі ретінде есте қалады.

Өмірбаян

Карьера Венецияда адвокат Андреа Карьера мен кестелеу және тігізгіштікпен айналысқан Альба Форести отбасында дүниеге келді. Ол темекі тартудың кең таралғанын байқап, осыдан мүмкіндік алды. Карьера снып қораптарының қақпақтарына, сондай-ақ жеке туындыларға миниатюралар салуға кірісті. Ол миниатюралар үшін пергамент емес, пил сүйегін қолданған алғашқы суретшілердің бірі болды. Оның ерте кезеңіндегі портреттеріне Баварияның Максимилиан II, Данияның Фредерик IV, «Суретші және оның қарындасы Нанета» (Уффици галереясы), сондай-ақ Польша королі және Саксония курфюрсті Август Ықпалды, оның пастельдерінің үлкен коллекциясын сатып алған тұлғалар кірді. 1700 жылға қарай Карьера миниатюралар жасаған, ал 1703 жылы алғашқы пастель портреттерін аяқтады. 1704 жылы Римнің Сан-Лука академиясы оны «Accademico di merito» деп таныды – бұл Римдік емес суретшілерге берілетін құрметті атақ. 1720 және 1721 жылдар аралығында Карьера Парижде жұмыс істеді, онда оның туындыларына зор сұраныс болды. Оның жеңесі, суретші Антонио Пеллегрини, оның қарындасы Анжелаға үйленген, сол жылы Парижге келді. Пеллегриниді шотланд қаржыгері және авантюрисі Джон Лоу, оның жаңа банк ғимаратының төбесін бояу үшін жұмысқа алды. Карьераның тағы бір қарындасы Джованна және анасы Францияда оның тобының құрамында болды. Екі қарындасы да, әсіресе Джованна, оған тапсырылған жүздеген портреттерді салуға көмектесті, себебі ол отбасын асырау үшін көп еңбек етті. Карьераның Парижде өткізген 18 айы туралы күнделігін кейін оның жақын адамы Антонио Занетти, аббат Вианелли 1793 жылы жариялады. Оның кең көлемді хат алмасуы да жарық көрді. Парижде өткізген уақытында Карьераның туындылары сарайдың жаңа аристократиялық талғамын қалыптастыруға, ал осы арқылы париждіктердің талғамын өзгертуге үлкен үлес қосты. Енді өнер тек монархияның қажеттіліктерін ғана қамтамасыз етпеді. Оның бостандығы, түрлі-түстілігі мен сүйкімділігі Рококо стиліне (оның бейнесі болған) енгізілді, ол көп ұзамай өнерде басымдық танытты. Карьера барлық отбасы мүшелерінен бұрын қайтыс болды, соңғы жылдарын Венецияның Дорсодуро ауданындағы шағын үйінде өткізіп, 84 жасында дүние салды.

Оқыту

Карьераның анасы оған қайыс тоқу өнерін үйретті. Оның портретші ретіндегі білімі құжаттастырылмаған. Ол Антонио Лазари, Федерико Бенекович және Джузеппе Диамантиниден оқыған болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол Антонио Балестрамен байланыста болған болуы мүмкін, оның жұмыстарын көшірген. Карьера өз талантын әпкелері Джована мен Анжеламен бөлісті, ал кейінірек Марианна Карлеварийс, Маргарита Терзи және Фелисита Сартори сияқты әйел шәкірттері болды.

Ықпал

Карьераның ықпалы көптеген адамдар арасында кеңінен тарады. 1720 жылы ол король Людовик XV-ге сарайдағы бұрынғы қабылданған стильден толық ажыратылған портрет сыйлады. Бұл – күштілік пен халықаралық деңгейде танымал сәндік стиль арасындағы өзгеше өзгеріс болды. Рококо стилі пастельді түстерді қолдануға, серпінді жатқан жарықтарға, нәзік беткі бояуларға және тақырыпты жұмсақ, сәнді және тартымды түрде бейнелеуге баса назар аударды. Ол ақ пастельдің жағын қара бояудың үстінен өткізіп, қайыс пен атластың жылтыр текстурасын сомдаумен танымал болды. Сонымен қатар, ол бет-әлпет ерекшеліктерін және ұнтақталған шаштың жұмсақ толқындарын шебер көрсетті. Оның ең танымал автопортреті Флоренциядағы Уффици галереясындағы Медичи автопортреттер жинағына енгізілген туындысы. Бұл жұмыс ерекше болды, себебі ол дәуірдің салты бойынша өзін әдемілеуден бас тартты. Оның орнына, ол өзін шынайы және тікелей бейнеледі, үлкен мұрын, жұқа еріндер және иегіндегі терең ойықтарды көрсетті. Ол өзінің әпкесі және көмекшісі Джованнаның портретін ұстап тұр, олар өте жақын болған. Карьера тек портрет суретшісі ғана емес, оның кәсібіне байланысты таңдаған тақырыбы осы болғанмен, ол бірнеше аллегориялық туындылар жасады, олардың ішінде "Төрт маусым", "Төрт элемент" және "Төрт құрлық" бар. Бұл аллегориялар әдемі, нимфа сияқты, аздап киім киген әйелдер бейнесінде бейнеленген, олардың қолында туындының мағынасын көрсететін символдар бар. Росальба Карьера – Андреа Перегоның 2019 жылғы "Уақыт заңдары" романының кейіпкері.