Кіріспе

XVII ғасырдағы итальяндық Seicento кезеңінің суретшісі Джованни Франческо Барбиери (8 ақпан 1591 – 22 желтоқсан 1666), көбінесе (ил) Герчино деп аталады, Италия Барокко суретшісі және сурет салу шебері. Оның ерте туындыларындағы күшті натурализм, кейінгі жұмыстарының классикалық үйлесімділігінен өзгеше. Оның көптеген суреттері жарықтылығымен және көшпенді стилімен ерекшеленеді.

Өмірбаян

Джованни Франческо Барбиери Болонья мен Феррараның арасындағы По аңғарындағы Кенто қаласында шаруа отбасында дүниеге келді. Ол ерте жасында көздері қиық болғандықтан, баршаға танымал Герчино (итальян тіліндегі «guercio» сөзінің кішіртпесі) деген лақап атқа ие болды. Көбінесе өзімен-өзі оқыған ол 16 жасында Болонья мектебінің суретшісі Бенедетто Геннаридің шеберханасында шәкірт болып жұмыс істеді. Оның алғашқы тапсырысы – 1615–1616 жылдар аралығында Кентодағы Каса Паннини үйін фрескалармен безендіру болды. Ондағы оның пейзаждарының нақтылығы көркемдік тәуелсіздігін көрсетеді, сол дәуірдегі «Айшықты пейзаж» және «Ауылдық концерт» атты картиналары да осы сипатқа ие. Болоньяда ол Людовико Карраччидің мақтауына бөенді. Ол әрқашан өзінің ерте стиліне Людовико Карраччидің Кентодағы Капуцин шіркеуі үшін салған «Ла Каррачина» деп аталатын Мадонна суретін зерттеуінің әсер еткенін мойындады. Оның 1618–1622 жылдар шамасында салған «Et in Arcadia ego» картинасында латын тіліндегі ұран алғаш рет қолданылды, кейіннен Пуссен және басқалар да осы ұранды қабылдады. Ол тіпті ең көркем ортада да өлім жасырынып тұратынын білдіреді. Осы картинаның драматизмге толы композициясы (Тоскананың Ұлы герцогы үшін салған «Аполлонның Марсияның терісін сызуы» (1617–1618) картинасымен байланысты, олардың екеуі де бірдей екі қойшы бейнесін көрсетеді) Герчиноның ерте туындыларына тән, олар көбінесе күрделі идеялармен толы. Ол кардинал Серраға, Феррарадағы Папаның өкіліне, екі үлкен картина – «Филистіндердің Самсонды қолға түсіруі» (1619) және «Қарғалармен тамақтандырылған Илияс» (1620) суреттерін сыйлады. Герчиноның Римде Караваджоның туындыларын көргені мүмкін емес кезде жасалған бұл картиналар, дегенмен, айқын нақтылыққа ұмтылған Караваджо стилін көрсетеді.

Рим

Герчиноны маркиз Энцо Бентивоглио 1621 жылы жаңадан сайланған болониялық Лудовизи Папасына, Папа Григорий XV-ке ұсынды. 1621–1623 жылдары Римде өткізген жылдары өте жемісті болды. Осы кезеңде ол Вилла Людовисидегі казинодағы «Аврора» фрескасын, Сан-Крисогоно шіркеуінің (1622) «Даңқтағы Сан-Крисогоно» төбесін, Папа Григорий XV-нің портретін (қазір Гетти мұражайында) және Ватиканның Киелі Петір базиликасы үшін «Санкт-Петронилланың құрбандық алтарі» (қазір Капитолий мұражайында) салды.

Болонияға оралу

1623 жылы XV Грегорий қайтыс болғаннан кейін Герчино туған қаласы Центоға оралды. 1626 жылы Пьяченца соборында фреска салуды бастады. 1629 жылдан кейінгі мансабының толық мәліметтері Герчино мен оның ағасы Паоло Антонио Барбиеридің, белгілі натюрморт суретшісінің, үнемі жаңартып отырған және сақталған "Libro dei Conti di Casa Barbieri" есеп кітабында жақсы жазылған. 1618 мен 1631 жылдар аралығында Джованни Баттиста Паскуалини Герчиноның ерте туындыларын көрсететін 67 гравюра жасады, бірақ олар "Libro dei Conti" кітабына енбеген. 1642 жылы саудадағы бәсекелесі Гвидо Ренидің қайтысынан кейін Герчино өзінің жұмыс шеберханасын Болоньяға көшірді, онда ол Ренидің қасиетті сюжеттерді суреттеудегі жетекші рөлін иеленді. Кейінгі туындыларының кейбіреулері Рени стиліне жақын, ал олардың ерте туындыларындағы айқын контрастқа қарағанда әлдеқайда жарық және анық боялған. 1655 жылы Францискан Реджио ордені оған Мадонна мен Баланың бейнесін көрсеткен Әулие Луканның алтарьдық суреті үшін 300 дукат төледі (қазір Канзас-Ситидегі Нельсон-Аткинс өнер мұражайында сақталады). 1657 жылы Корсинилер Мәсіхтің қамшылануы суреті үшін де 300 дукат төледі.

Жұмыстар мен оқушылар

Гурчиноның өте жылдам сурет салу қабілеті ерекше болды: ол шіркеулер үшін 106 үлкен алтарьдық суреттерді және оның басқа суреттері шамамен 144-ке жетеді. Ол сондай-ақ жемісті суретші болды. Оның туындыларына көптеген суреттер кіреді, әдетте олар түйіршікпен, жуылған түйіршікпен немесе қызыл мелмен салынған. Олардың көпшілігі оның суреттеріне дайындық ретінде жасалған, бірақ ол сонымен қатар пейзаждар, жанрлық сюжеттер және өзінің ләззаты үшін карикатуралар салған. Гурчиноның суреттері "жедел, каллиграфиялық қаламмен жасалған сызықтар, нүктелер, штрихтар және параллель штрихтармен формаларды сипаттайтын" ағылшын стилімен танымал. Гурчино өмірінің соңына дейін сурет салуды және оқытуды жалғастырып, айтарлықтай байлық жинады. Ол 1666 жылдың 22 желтоқсанында Болоньяда қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбегендіктен, оның мүлігі оның туған інілері мен шәкірттеріне, Бенедетто Геннари II және Чезаре Геннариге өтті. Ферраралық Джузеппе Бонати, Чезеналық Кристофоро Серра, Ферраралық әке Чезаре Пронти, Себастьяно Гецци, Себастьяно Бомбелли, Болониялық Лоренцо Бергонцони, Брешиялық Франческо Палья, Центолық Бенедетто Заллоне, Бартоломео Каравоглия, Форлидің Джузеппе Мария Галеппини және Маттео Лавз.

Көрмелер

1968 жылы Болоньяның Архигиньназиосында өткен маңызды көрме Герчиноның шығармашылығының осы күнге дейінгі ең толық панорамасын ұсынды, соның ішінде Папа Григорий XV қайтыс болғаннан кейін оның мансабының соңғы кезеңдерінде салған суреттерін де қамтыды, бұрын оларға көбінесе назар аударылмаған еді. Бұл екі көрменің де кураторы Герчиноның ең жақтас заманауи сарапшысы Денис Махон болды, ол көрмелердің каталогтарын да жасады. 2011–2012 жылдары Римдегі Палаццо Барбериниде жақында қайтыс болған Махонның естелігіне арналған ірі көрме ұйымдастырылды. 2013–2014 жылдары Варшавадағы Ұлттық мұражайда өткен көрмеде суретшінің шығармашылығы тағы да кеңінен көрсетілді.