Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық өнер тарихшысы және өмірбаян жазушы (1625–1696)
авторы
Italian art historian and biographer (1625–1696)
the author
Филиппо Балдинуччи (3 маусым 1625 – 10 қаңтар 1696) – итальяндық өнер тарихшысы және өмірбаян жазушы.
Filippo Baldinucci (3 June 1625 – 10 January 1696) was an Italian art historian and biographer.
Өмір
Балдинуччи барокко дәуірінің Флоренциялық суретшілер мен өнер тарихының ең маңызды зерттеушілерінің бірі саналады. Медичи үйінің қолдауымен, ол суретшілердің өмірбаяндарын жаңарып, кеңейтіп, Вазариден кейінгі жаңа білімпаз болуға ұмтылды. Балдинуччи Вазари еңбектерінде қамтылмаған француз және фламанд суретшілерінің өмірін де қосты. Оның ең маңызды еңбегі – суретшілердің өмірбаянынан тұратын “Notizie de' professori del disegno da Cimabue in qua” сөздігі, оның жариялануы 1681 жылы басталды және оның өлімінен кейін де жалғасты. 1682 жылы Жан Лоренцо Бернинидің өмірбаяны жарық көрді. Балдинуччи Флоренцияның саудагерлік элитасының көрнекті және бай отбасында дүниеге келді. Ол жазумен қатар, крейдамен портреттер салды және саз балшықтан мүсіндер жасады; оның көптеген шебер және жанды достарының крейдамен салған портреттері Уффици галереясының қорында сақтаулы. Кардинал Леопольдо де Медичи, Фердинанд II де Медичидің інісі, Тоскананың ұлы герцогы, ғалым және өнерді меценаттықпен қолдаушысы үшін ол 1664 жылы есепші болып жұмысқа орналасты, ал кардинал қайтыс болғаннан кейін, іс жүзінде Ұлы герцогтық коллекциялардың кураторына айналды. Осылайша Балдинуччи Италияның жетекші білушілерінің бірі ретінде танылды. Оның Медичи коллекцияларын қайта тізімдеу және толықтыру жұмысы, ең алдымен суреттерді, содан кейін кескін суреттерін қамту арқылы, ұйымдастыру және толықтыру туралы жаңа идеяларды пайдалану арқасында, сол заманның ең заманауи коллекцияларын құрды – бұл Уффици галереясының өнер қорының негізін құрайтын коллекциялар. Бұл мұқият жұмыс әртүрлі суретшілердің қолдарының айырмашылықтарын анықтау қабілетіне негізделген – сол кезде жаңа және сынақтан өтпеген идея, және итальяндық суреттердің авторлығын анықтауға мүмкіндік берген білушілік саласын ашқан, олар көбінесе қолтаңбасыз болады. Балдинуччи өзінің “Vocabolario” атты еңбегінде, көркемдік терминдердің алғашқы сөздігінде, сексен түрлі терминді қолдана отырып, стильдің он төрт анықтамасын берді және кейбір терминдерін «жаман» өнерге қатысты қолданды. Осыдан оның “Notizie” еңбегі өсті, онда ол Жорджо Вазаридің “Vite” еңбегін дамытуға тырысты; Балдинуччидің еңбегі – тек бір аймақтың ғана емес (Вазари тосканалық суретшілерге бейжай қарады), сонымен қатар бүкіл Италияның және одан да тысқары аймақтардың суретшілерінің өмірі мен жұмысын зерттеген алғашқы өнер тарихы еді. Ол ұлы шеберлердің бір-біріне қарыз болған стильдік ерекшеліктерін мұқият зерттеді, және осыған байланысты, құжаттар мен мұрағаттарды мұқият пайдалануы, өнер тарихы саласында ғасырларға озық болды. Ол өзінің “Vocabolario” (1681) еңбегінде, әсем өнерге ғана емес, алтынмен жұмыс істеу, pietre dure, бояу пигменттері мен құралдарға қатысты өнер және техникалық терминдерді ұсынды. Басқа жағынан, Балдинуччи өз заманының адамы болды, қарсы реформация мен барокко дәуірінің өкілі. Иезуит мектебінде білім алған ол өте діндар болды. Үйленер алдында, ол өзінің өмірін толығымен дінге арнау керек пе, жоқ па, соны анықтау үшін Лойолалық Игнатийдің рухани жаттығуларын толық оқып бітірді. Оның үш ұлы шіркеуге кірді, ал біреуі, Антонио, кейіннен иезуит миссионері болып, қасиеттілікке ие болды. Ол барокко өнерін жоғары бағалады және оны бейнелейтін кезеңдік стильде жазды, әр сөйлем алдыңғысынан басталып, перифраздармен және басқа да риторикалық әшекейлермен толы болды, бірақ ағып тұратын сипатқа ие болды. Оның өнер туралы түсінігі негізінен дінінен туындады, өйткені ол оның ерекше өмірлерге, ол мұқият жазған суретшілердің өміріне құдайлық шабыт ретінде келді деп сенді. Балдинуччидің ұлы әкесі туралы алғашқы өмірбаянды жазды; Балдинуччидің жазбалары Флоренциядағы Ұлттық кітапханада сақтаулы (MSS Fondo Nazionale II. II.110).
Baldinucci is considered among the most significant Florentine biographers/historians of the artists and the arts of the Baroque period. Patronised by the Medici, he aspired to become the new Vasari by renewing and expanding his biographies of artists, to which Baldinucci added lives of French and Flemish artists omitted by Vasari. His most important work was this biographical dictionary of artists, Notizie de' professori del disegno da Cimabue in qua, of which the publication began in 1681 and continued after his death. His biography of Gian Lorenzo Bernini was published in 1682. Baldinucci came from a prominent and wealthy family of the Florentine merchant elite. As well as writing he drew portraits in chalk and modeled in clay; many of his deft and lively chalk portraits of friends are in the collection of the Uffizi. For Cardinal Leopoldo de' Medici, brother of Ferdinando II de' Medici, Grand Duke of Tuscany and a scholar and patron of the arts, he began as bookkeeper in 1664 and developed, after the Cardinal's death, into virtually the curator of the Grand Ducal collections. In this way Baldinucci made a name as one of Italy's leading connoisseurs. His work recataloguing and adding to the Medici collections, first of drawings and then of paintings, was groundbreaking, using new ideas about organisation and completeness to make these the most modern collections of the time—collections in large part the foundation of the Uffizi's art holdings. This meticulous work was based on an ability to distinguish between the hands of different painters—an idea then new and untested, and one that opened up the field of connoisseurship that enabled the attributions of Italian drawings, which are generally unsigned. In his Vocabolario, the first dictionary of artistic terms, Baldinucci provided fourteen definitions of style using eighty different terms, and applied some of his terms to "bad" art. From this grew his Notizie, in which he consciously intended to build upon the Vite of Giorgio Vasari; Baldinucci's was the first art history to trace the lives and work of artists not only of one region (Vasari was prejudiced towards Tuscan artists) but all Italy, and indeed beyond. He studied closely the stylistic debts of the great masters to one another, and in this, and his meticulous use of documentation and archives, he was centuries ahead in the discipline of art history. In his Vocabolario (1681) he presented terms of art and technical terms, not only for the fine arts but for goldsmith's work, pietre dure, color pigments and tools. In other ways Baldinucci was very much a man of his time, of the Counter Reformation and of the Baroque. Educated at a Jesuit school, he was intensely pious—before marrying, he completed the whole of Ignatius of Loyola's Spiritual Exercises to discover whether he should in fact devote himself to a single life. Three of his sons went into the church, and one, Antonio, was a Jesuit missionary later beatified. He had great appreciation of the Baroque, and wrote in a periodic style which reflected it, each phrase opening from the preceding, full of periphrasis and other flourishes of rhetoric, though flowing. His understanding of art stemmed largely from his religion, for he believed that it came as divine inspiration into special lives, the lives of the artists he so painstakingly recorded. Baldinucci's son wrote the first biography of his father; Baldinucci's notes are conserved in the Biblioteca Nazionale Centrale, Florence (MSS Fondo Nazionale II. II.110)
Шығармалары
Көмескі және мысқа ою өнерінің дамуы, осы саланың көптеген көрнекті шеберлерінің өмірбаяндарымен бірге. Флоренция, 1667 және одан кейінгі басылымдар. Бальдинуччидің гравирасы титулды бетін құрайды. Бұл Италияда Рембрандттың гравюралары туралы алғашқы айғақ. Флоренциядағы сурет өнерінің тоскан сөздігі, 1681. 1976 жылы қайта басылды. Cimabue-ден бастап суретшілер туралы хабарлар, 6 томдық, Флоренция, 1681–1728 жылдары, бір бөлігі автор қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. А. Маттеоли (1725–30) редакциялаған алты томдық қосымша материалдармен екінші басылымы Римде 1975 жылы қайта басылды. Кавалер Джо. Лоренцо Берниноның өмірі, Винченцо Каппониға жазған хат, «Көркем өнерге қадағалау», «Академиялық дәріс» жинақтары оның «Хабарлар» еңбектерінің 1682 жылғы екінші томына қосылды.
Comminciamento e progresso dell'arte dell'intagliare in rame colle vite di molti de' più eccellenti maestri della stessa professione Florence 1667 and further editions. Baldinucci's engraving forms the frontispiece. This contains the first mention in Italy of Rembrandt's prints. Vocabolario toscano dell'arte del disegno Florence 1681. Reprinted 1976. Notizie de' professori del disegno da Cimabue in qua, 6 vols, Florence 1681–1728, published in part posthumously. A second edition in six volumes with additional materials was edited by A. Matteoli (1725–30) and was reprinted in Rome, 1975. Vita del cav. Gio. Lorenzo Bernino, Lettera a Vinc. Capponi, Veglia sulle Belle Arti, Lezione accademica were collected and appended to the second volume of his Notizie, 1682.
"Филиппо Балдинуччи жерлеу мәртебесі туралы"
Филиппо Балдинуччи жерлеу құқығы туралы – Роберт Браунингтің 1876 жылғы «Паччиаротто және дистемперде жұмыс істеуі» жинағына енген өлеңінің атауы. Ол Балдинуччидің суретші Лодовико Бути өміріндегі оқиғаға негізделген.
Filippo Baldinucci on the Privilege of Burial is the title of a poem by Robert Browning from his 1876 collection, Pacchiarotto, and How He Worked in Distemper. It is based on an anecdote contained in Baldinucci's life of the artist Lodovico Buti.