Кіріспе

Норзагарай, ресми түрде Норзагарай муниципалитеті, Филиппиннің Булакан провинциясындағы бірінші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, онда 136 064 адам тұрады. Бұл Ангат су тоғанының орналасқан жері, ол Сьерра-Мадре тау тізбегінің төменгі бөлігінде орналасқан. Су тоғаны Ұлттық астана аймағын сумен және электр энергиясымен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.

Тарих

Қазіргі Норзагарай қаласының бастауы ескі Касай және Матитик бариоларынан басталады, олар Ангат қаласынан келген августиндіктермен діни және саяси тұрғыдан басқарылған, Фрай Эммануэль Бланконың 1832 жылғы "Mapa del Teritorio de Bulacan" картасында көрсетілгендей, Ангаттың визитасы ретінде танылған. Бұл аталған мәлімет Фрай Франсиско Виллакортаның 1833 жылғы "Administracion Espiritual de los Padres Agustinos calzados de la Provincia del Dulce Nombre de Jesus de las Islas Filipinas" құжатында да кездеседі. Касай бариосының халқы Ангаттан бөліну үшін саяси, әлеуметтік және экономикалық реформаларға ұмтылды. Олар генерал-губернатор Фернандо Норзагарей-и-Эскудеро арқылы бөлінуге қол жеткізді, ол Касай бариосын Матитик бариосымен бірге Ангаттан тәуелсіз жаңа қала деп жариялайтын Реал Седула жарлығын шығарды. Ангат пен Касай-Матитик пуэблосының саяси шекаралары белгіленді, ал жаңа құрылған қала генерал-губернатордың құрметіне "Норзагарай" деп аталды. Филиппиннің американдық оккупациясы кезінде Норзагарай 1903 жылдан бастап №932 акті бойынша Ангатқа қайтарылды.

Қалалық аудан

2005 жылы қалалық Санггуниянг Баян No. 60, 2005 жылғы қаулыны бекітті, онда Филиппин Сенатының президенті Франклин Дрилон және Өкілдер палатасының спикері Жозе де Венесия кіші арқылы Норзагарайды қалаға айналдыру және жалғыз заңнамалық округ құру үшін заң жобасын бірлесіп ұсынуға шақыру туралы өтініш айтылды.

География

Норзагарей қаласы оңтүстікте Сан-Хосе-дель-Монте, Булакан және Родригес, Ризалмен; шығыста Генерал-Накар, Кесонмен; батыста Санта-Мариямен; солтүстік-батыста Ангат, Булаканмен; солтүстікте Дона Ремедиос Тринидад, Булаканмен шектеседі. Норзагарей Малолостан шалқары және Маниладан шалқары қашықтықта орналасқан. Норзагарай бұрын 1987 жылдан 2022 жылға дейін Булакан облысының 3-ауданының құрамында болды, содан кейін Ангат және Санта-Мариямен бірге жаңа құрылған 6-ауданға қосылды.

Барангай

Норзагарай саяси тұрғыдан 13 барангайға бөлінеді. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар. Friendship Village Resources (FVR) 2002 жылдың 18 сәуірінде Санггунианг Панлалавиганның 179-Т қаулысы және 003 нөміріндегі жарлығымен Тигбе барангайынан бөлініп, жаңа барангай ретінде құрылды; 2002 жылдың 12 қазанында бекітілді.

Демография

2020 жылғы санақта Норзагарайдың халқы 136 064 адамды құрады, халық тығыздығы .

Туризм

Бүгінде Норзагарай қаласы сауда және экономикалық жағынан дамиды, сонымен қатар туристік әлеуеті артып келеді. Ангат өзенінің бір бөлігінде орналасқан "Бақас" әсіресе жаз айларында жергілікті халықтың ең танымал демалыс орны болып табылады. Алыс қалалардан келген адамдар көбінесе осы жерге демалуға келеді. Туризмді дамытуға тағы бір мүмкіндік Ангат су электр станциясы немесе Ангат бөгеті орналасқан Ангат су бассейнінің орман қорығы. Бұл бөгет – Филиппиннің Ұлттық Энергия Корпорациясы (NPC) салған ең ірі гидроэлектр станциясы. Ангат бөгетінің үлкендігіне байланысты, құрғақшылық мезгілінде су деңгейі төмендеп, кей жылдары бұлт тұқымдау қажет болады. Бұл гидроэлектр станциясының су бассейні ормандармен жабылған, салқын климатты қамтамасыз етеді. Тағы бір қызықты орын – Бигте ауылындағы Пинагрелан үңгірі. Бұл үңгір – тереңдігі бір километрден асатын жер асты үңгірлер желісі. 1896 жылы Испанияға қарсы соғыста Катипунеро революционерлері оны лагерь ретінде, ал 1898 жылы филиппин-американ соғысында генерал Эмилио Агиналдоның (Филиппиннің бірінші президенті) жасырынған жері ретінде пайдаланған. Филиппин филиппиндік және американдық күштердің біріккен әрекетімен азат етілген кезде, оны Жапон императорлық армиясы да баспана ретінде қолданды. Аталған жерде туристік әлеуеті бар тағы да басқа орындар бар. Дегенмен, олардың кейбіреулері қаланың шалғай аймақтарында орналасқан, автокөлікпен бару мүмкін емес, сондықтан оларға дереу назар аудару қажет.

Сантуарио де Паз мемориалдық паркі (Минуян)

Қаланың ең басты мәңгілік демалыс бағы Минуян қаласында орналасқан.

Булакан 11 миллиард песо көлемінде сумен жабдықтау жобасы

2007 жылдың 12 желтоқсанында Булакан және Метрополитен су құбыры және кәріз жүйесі (MWSS) 11 миллиард песолық көлемді сумен жаппай жабдықтау жобасын әзірлеу туралы келісімге қол қойды. Аялаға тиесілі Manila Water Co. Inc. жобаны іске асырады. MWSS және Manila Water компаниялары сумен жабдықтау жобасын қабылдайтын Норзагарей және Дона Ремедиос Тринидад қалаларына инфрақұрылымдық грант, 10 миллион песолық дамуға көмек және 10 миллион песолық роялти төлемі ұсынады.

18 гектар жерді қоқыс тастауға

2008 жылдың 19 қаңтарында Булакан провинциясының Норзагарай қаласында қоқыс тастау жаңа санитарлық полигоны, сонымен қатар туристік орталық ретінде ашылды. Wacuman Corp. компаниясының президенті: "Біздің орнымыздағы жүйемізді көріп, жаңа, ең заманауи технологияны қолданамыз, одан жиренудің қажеті жоқ" деді. Бұл нысан Қоршаған орта және табиғи ресурстар министрлігінен 4-санатты (санитарлық полигон үшін ең жоғары санат) бағасын алды.

Жергілікті билік

Ұлттық үкімет сияқты, муниципалдық үкімет те үш тармаққа бөлінеді: атқарушы, заң шығарушы және сот. Сот тармағын Филиппиннің Жоғарғы соты ғана басқарады. Жергілікті өкімет органдары атқарушы және заң шығарушы тармақтарын басқарады. Атқарушы тармаққа провинциялардың әкімдері, қалалар мен муниципалитеттердің қала әкімдері және барангайлардың барангай капитандары кіреді. Заң шығарушы тармаққа провинциялар үшін Sangguniang Panlalawigan (облыстық кеңес), қалалар үшін Sangguniang Panlungsod (қалалық кеңес), муниципалитеттер үшін Sangguniang Bayan (муниципалдық кеңес), Sangguniang Barangay (барангай кеңесі) және жастар секторы үшін Sangguniang Kabataan кіреді. Үкімет орны қала әкімі мен қалалық әкімшілікте қызмет атқаратын басқа да сайланған лауазым иелеріне жүктеледі. Sangguniang Bayan муниципалитеттің заң шығару орталығы болып табылады.