Кіріспе

Манчестер ауданы, Үлкен Манчестер, Англия

Анкоттс – Манчестер қаласының солтүстік бөлігі, Солтүстік тоқсанның жанында орналасқан Манчестер, Англия ауданы. Тарихи тұрғыдан Ланкаширде болған Анкоттс өнеркәсіптік революцияның алғашқы ошағы болды және «дүниедегі алғашқы өнеркәсіптік қалашық» деп аталды. 18-шы ғасырдың соңынан бастап көп жылдар бойы Анкоттс өркендеген өнеркәсіптік аудан болып келді. 1930 жылдардан бастап аймақ экономикалық құлдырауға ұшырады, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары, әсіресе 1960 жылдардағы қираған үйлерді бұзу кезінде халық саны азайды. 1990 жылдан бері Анкоттстың өнеркәсіптік мұрасы мойындалды және қала орталығына жақын орналасқандығы инвестициялар мен маңызды жаңаруға алып келді. Аймақтың оңтүстік бөлігі Urban Splash компаниясымен Нью-Ислингтон деп аталды, қайта құру Daily Express ғимаратының айналасында жүргізілді. 2021 жылы Анкоттстың «Кішкентай Италия» мәртебесін растайтын тақта орнатылды. Жергілікті өкімет сайлаулары үшін бұл аймақ Манчестер қалалық кеңесінің Анкоттс және Бесвик округіне кіреді.

Орта ғасырлар

Ancoats атауы көне ағылшын тіліндегі ana cots сөздерінен, яғни "уақ, жалғыз шатырлар" деген мағынадан шыққан болуы мүмкін. Бұл елді мекен алғаш рет 1212 жылы Элнекот деп тіркелген. 1320 жылғы сараптамада Анкоатс Манчестер қаласының құрамындағы сегіз шағын елді мекеннің бірі ретінде көрсетілген. Ол Салфорд округіндегі Манчестердің ежелгі қауымының ішінде орналасқан. Анкоатстағы жер 14 ғасырда Генри де Анкотесқа мұра болып берілген. Бұл ауыл шамамен Медлок және Ирк өзендері арасындағы жерді қамтыды.

Мақта

Рочдейл каналын зерттеу жұмыстарын 1765 жылы Джеймс Бриндли жүргізді. Оның құрылысы шикізат пен дайын өнімді тасымалдауды жеңілдететінін білген өнеркәсіпшілер мақта фабрикаларын салуға сенімді болды. Анкоатс қаласындағы алғашқы фабрикалар 1790 жылы салынды. 1792 жылы Манчестер қалашығын жақсарту жөніндегі комиссия құрылды, оған Анкоатс та кірді. 18 ғасырдың соңында бу күші алғаш рет мақта фабрикаларын қуаттандыру үшін қолданылды. Осы кезеңдегі ең алғашқы фабрикалардың бірі – Адам мен Джордж Мюррейлердің 1798 жылы Ұлы Анкоатс көшесінен шығып, Юнион көшесінде (қазіргі Редхилл көшесінде) Рочдейл каналының жанында салған Мюррей фабрикалары. Кейіннен олар McConnel & Company Ltd. компаниясы басқарған кезде Ancoats Mills деп аталды. Анкоатс көшелері де 18 ғасырдың соңғы жартысында салынды, даму Ұлы Анкоатс көшесі мен Олдем жолы (A62 жолы) бойындағы шағын үйлер мен дүкендермен шектелді. 1804 жылы Рочдейл каналы ашылғаннан кейін фабрикалардың дамуы айтарлықтай үлкейді. Анкоатстағы фабрикаларға Виктория фабрикасы, Веллингтон фабрикасы, Брансуик фабрикасы, Индия фабрикасы, Долтон фабрикасы, Лонсдейл фабрикасы, Феникс фабрикасы, Ллойдсфилд фабрикасы, Седжвик фабрикасы, Декер фабрикасы (Мюррей ағайындарына тиесілі), Жаңа фабрика, Бихав фабрикасы, Кішкентай фабрика, Парагон фабрикасы, Роял фабрикасы және Пин фабрикасы кірді. Анкоатс жылдам дамып, маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналды, нәтижесінде тығыз қоныстанған аймаққа айналды. 1815 жылға қарай Анкоатс Манчестердегі ең көп халқы бар ауданға айналды. Үйлер мен аулалар бір-біріне жапсырылып салынды. Ең кедей адамдар үшін үйлер бөлініп, жертөлелер жеке жалға берілді. Халық денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар болды; холера індетінен қорқып жүргізілген зерттеу көрсетті, Анкоатстағы үйлердің жартысынан астамы жеке санитарлық тораптары жоқ, ал көшелердің жартысынан астамы тазаланбаған.

Басқа салалар

Stony Brow (кейіннен Junction Street және қазір Jutland Street) жоғарғы жағында Томас Хассалдың көп қабатты құрғақ тауарлар фабрикасы орналасқан. Бұл Англиядағы жалғыз құрғақ тауарлар фабрикасы екені айтылды және ол тас тұзын, еңкейтілген шөптерді және басқа да түрлі заттармен қамтамасыз етті. Мұнда химиялық өндіріс (әсіресе патша тас), еден төсеу маталары, сондай-ақ матаны тегістеу немесе жылтырату үшін орап, каландрлеу жұмыстары да болды.

Иммиграция

XIX ғасырда саяси және экономикалық жағдайларға байланысты көптеген итальяндықтар жақсырақ және қауіпсіз өмір үшін Италиядан кетіп қалды. Анкоатсқа келген итальяндықтардың көп бөлігі Италияның солтүстік-батысындағы Лигуриядан, ал Римнің оңтүстік-шығысындағы Фрозиноне және Гаетадан келген. Келесі жүз жыл ішінде олар "Анкоатс Кіші Италиясы" деп белгілі болған қауымдастықты құрды. Анкоатсқа көптеген ирландтар да қоныстанды. 1851 жылғы халық санауы бойынша Анкоатста тұратын ер адамдардың шамамен жартысы Ирландияда туған.

Дін және кедейлерге көмек

Мефодистер 19-шы ғасырдың соңында Анкоатс қаласында өте белсенді болды. Олар ерлерге арналған жұмыс үйін және әйелдерге арналған түнгі пананы (кофейнясымен бірге) басқарды. Дегенмен, ондаған паб болды, олардың тек бесеуі ғана сақталған, ал олардың ішінде екеуі ғана әлі ашық. Құтқару Армиясы Анкоатста Стар Холл және Кроссли ауруханасымен Полард көшесінде өкілдік етті. Қазір сол жерде Құтқару Армиясының Тұрғын Үй Қауымдастығына тиесілі Кроссли Корт пәтерлері тұр. Ancoats ауруханасы Олд Милл-стритте, Аштон каналының жанында орналасқан. Бұл аурухана біраз уақыттан бері пациенттерге жабық, қазір тұрғын үйлер салу жұмыстары жүргізілуде. Томас Хорсфолл 1886 жылы Анкоатста Манчестер өнер мұражайын, тегін сурет галереясын ашты. Оның мақсаты – пабтарға моральдық балама тудыру еді. Ирландия және Италиядан иммиграцияның тарихи түрде жоғары деңгейін ескере отырып, Анкоатс халқының көп бөлігі Рим католиктерінен құралды. Ancoats-та 1835 жылдан бері итальяндықтардың колониясы болды, олардың көптегені бизнесте сәттілікке жетті; мысалы, Рончетти отбасы оптиктер, аспап жасаушылар және сонымен қатар су өткізбейтін заттарды өндірушілер болды; J. L. Casartelli оптик, аспап жасаушы және химиялық өндіруші еді.

ХХ ғасырдың басында

Ұшақтар Анкоттта жасалды және бұл фабрика Браунсфилд Миллде орналасқан, ол Грейт Анкоттс көшесі мен Биннс Плейс қиылысында, Рочдейл каналы Грейт Анкоттс көшесінің астынан өтетін жерде болды. Avro компаниясы 1910 жылы осы жерде фабрикасын ашты. Бірінші дүниежүзілік соғыста Франциядағы армияда қызмет еткен Анкотт тұрғындары, олардың үстінен ұшып өткен ұшақтар Анкоттта жасалғанын білген. 1939 жылы Daily Express газет компаниясы жаңа ғимарат ашты, ол "функционалдық" стильде салынды, компанияның Лондонның Флит-стриттегі және Глазгодағы Daily Express ғимаратында қолданылған жаңа перделік қабырға технологиясы пайдаланылды.

Соғыстан кейінгі құлдырау

Мұндай фабрикалардың шоғырлануынан туындаған маңызды экономикалық қызмет 1930 жылдары мақта өнеркәсібінің құлдырауымен тоқтатылды. Содан кейін фабрикалардың өркендеуі бірте-бірте төмендеді, ал Анкотс қаласында жаңадан пайда болған жалғыз өнеркәсіп – газет басып шығару болды. Анкотс, көршілес Майлз Платтинг және Коллихерст сияқты, өте құлдырап, кедейлік пен қылмысқа ұя салды. Манчестерде мақта иіру тоқтатылды, ал фабрикалар мата өндірісімен байланысты басқа да мақсаттарға ие болды: киім тігу, жабдықтарды жөндеу және импортталған тауарлардың мата саудасы үшін қоймалар. 1960 жылдары аймақтағы үйлерді жаппай бұзу кезінде халық қаланың солтүстігі мен шығысына қоныс аударды. Фабрикаларға төленетін жалғақы азайғандықтан, олар күйреуге бет бұрды. 1960 жылдардың басында Виктория дәуіріндегі үйлерді бұзу және көптеген отбасыларды Хаттерсли және Геймсли сияқты жаңа аудандарға көшіруге қарамастан, Анкотста жергілікті кеңес тарапынан көптеген жаңа үйлер мен пәтерлер салынды. Жаңа тұрғын үйлер кеңірек салынғандықтан және бұрынғы тұрғын үйлердің бір бөлігі коммерциялық және өнеркәсіптік мақсаттар үшін қайта жаңартылғандықтан, 1970 жылы жергілікті аймақтың халқы он жыл бұрынғыдан азайды. Анкотстың 20 ғасырындағы өнеркәсіптерінің бірі – газет басып шығару технологиялық өзгерістердің салдарынан құлдырады, Daily Express 1989 жылы өзінің танымал қара шыны ғимаратынан басылым шығаруды тоқтатты. Express Printers компаниясының жабылуы Анкотстың жаңаруының бастамасы болды, себебі инвестициялардың жетіспеуі мен жұмыссыздықтың өсуінің салдары айқын болды.

Қайта жаңғыру

1989 жылдың маусым айында Манчестер қалалық кеңесі Great Ancoats Street, Oldham Road, Kemp Street, Wadeford Close, Jersey Street және Rochdale Canal арқылы шектелген аумақты бірнеше ғимараттар тізімделген ескерткіштерді сақтау аймағы деп белгіледі. Бұл тарихи маңызы бар бірқатар ғимараттарды қорғағанмен, жаңартуды қиындатты. 1990 жылы аймақты жаңартуға арналған алғашқы ұйым – Eastside Regeneration құрылды. Eastside Regeneration өз кезегінде 1995 жылы Ancoats Build Preservation Trust және 1996 жылы Ancoats Urban Village Company құрылуына себеп болды. 2000 жылы үкімет Рочдейл және Эштон каналдары арасындағы жерді қайта дамытуға бағытталған 250 миллион фунт стерлингтік New Islington жобасын мақұлдады. Аймақтағы жерді спекуляциялық сатып алудан қорғау және жаңартуға көмектесу үшін Солтүстік-Батыс даму агенттігі міндетті түрде сатып алу туралы бұйрық шығарды. Ancoats ауданы үшін 2010 жылға дейін 15 000 тұрғынға жету мақсаты қойылды. Sankeys түнгі клубы Радий көшесіндегі Beehive Mill ғимаратында орналасқан. Ол 2018 жылы ресми түрде жабылды. Hallé St Michael's, Hallé оркестрінің көркемдік және білім беру қызметтері үшін арналған қоғамдық кеңістік, Джордж Ли көшесінде орналасқан.

Мәдени сілтемелер

Ancoats Говард Спрингтің бірнеше романдарының, соның ішінде "Fame is the Spur" романының оқиғасы осы жерде өрбітеді. Изабелла Бэнкстің "Манчестер адамы" романы да осы аймақта жазылған. Ancoats Л. С. Лоуриге арналған құрмет ретінде жазылған Брайан мен Майклдың 1978 жылы Ұлыбританияда бірінші орын алған "Matchstalk Men and Matchstalk Cats and Dogs" әнінде еске алынған. 1986 жылы The Smiths тобының "Bigmouth Strikes Again" синглінде қосымша вокал орындаған Ann Coates атты ойдан туған әнші болған. Британдық трип-хоп тобы The Baby Namboos 1999 жылы "Ancoats 2 Zambia" атты ән мен альбом шығарды. Синглді drum and bass продюсері Dillinja танымал ремикс жасады. 808 State тобының "Ancodia" трегі сол кезде топтың екі мүшесі тұрған бұл айманың атымен аталады.